Жаңа Иерусалим: Езекиіл пайғамбарлық көрісі мен құдіретті храмның құрылысы

Кіріспе

Езекиелдің қайта құрылған қасиетті ғибадатхананың ортасындағы қала туралы пайғамбарлық көрісі – Жаңа Иерусалимнің пайғамбарлығы. Еврей Киелі кітабындағы Езекиел кітабында Жаңа Иерусалим (יהוה שָׁמָּה, YHWH šāmmā, YHWH [сол жерде]) – Езекиелдің қайта құрылған қасиетті ғибадатхананың ортасындағы қала, Үшінші ғибадатхана, Иерусалимде орнатылатын, Мессиялық Патшалықтың астанасы, Мессиялық дәуірде Израильдің он екі тайпасының жиналатын орны туралы пайғамбарлық көрісі. Бұл пайғамбарлық Езекиелдің жазбаларында еврей күнтізбесінің 3372-ші жылы Йом Кипур күні алынған деп көрсетілген. Жаңа өсиеттегі Аян кітабында бұл қала Көктегі Иерусалим деп аталады, ал христиандық Киелі кітаптың басқа кітаптарында Сион деп аталады.

Яһудилік және шығу тегі

Яһуди мистикасында екі Едем бағы және екі Уәде етілген жер бар: көктегі көзге көрінбейтін және көктегі көзге көрінбейтін жердің көшірмесі болып табылатын жердегі көрінетін. Яһуди мистикасындағы аспанға Иерусалим, ғибадатхана және келісім сандығы қоса алғанда, көктегі Уәде етілген жер кіреді, бұл Езекиелдің Жаңа Иерусалимін кеңейтеді. Екінші ғибадатхана жер аударынан кейін салынғаннан кейін Иерусалим халқы бірнеше жүзге ғана жететін. 445 жылға дейін қорғаныс қабырғалары болған жоқ. Автор бұл үзіндіде үлкен халқы бар қаланы қорғау үшін оттан тұрған қала қабырғасы туралы жазады. Бұл мәтін Жаңа Иерусалим туралы ойлардың дамуының басталуын көрсетеді. Езекиел кітабында ғибадатхана құрылысының адамның іс-әрекетіне баса назар аударылады. Зәкәрия кітабында назар Жаңа Иерусалимнің негізін қалауда Құдайдың араласуына ауысады. Жаңа Иерусалим Исаияда одан әрі сипатталады, онда Жаңа Иерусалим құнды сапфирлер, әшекей тастар және рубиндермен безендірілген. Қала қорқыныштан бос және әділдікке толы орын ретінде сипатталған. Осы жерде Исаия яһуди апокалипсизмінің мысалын келтіреді, онда жетілдірілген Иерусалимге және қысымнан құтылуға деген үміт ашылады. Езекиел Жаңа Иерусалимнің бастапқы құрамы ретінде 4 Езра, 2 Барух, Құмран құжаттары және Аян кітабы сияқты кейінгі еңбектердің көзіне айналды. Бұл мәтіндер ұқсас өлшемдерді қолданды және Езекиелдегі шектеулі эсхатологиялық көзқарасты кеңейтті.

Интерпретация

Яһуди діні Мәсіхті Дәуіт патшаның ұрпағы, адам ер адам ретінде қарастырады, ол Израильдің патшасы ретінде майланады және Дәуіттің тағына Иерусалимде отырады. Ол Израильдің жоғалған тайпаларын жинап, халаханың шешілмеген мәселелерін түсіндіреді және Езекиел пайғамбарға көрсетілген үлгіде Иерусалимдегі Киелі ғибадатхананы қайта жасайды. Осы уақытта яһудилер дүниежүзілік бейбітшілік пен гүлдену дәуірі басталады деп сенеді, елдер Израильді жақсы көреді, өздерінің құдайларын тастап, Иерусалимге бет бұрып, Израильдің жалғыз Құдайына құлшылық ету үшін Киелі ғибадатханаға келеді. Зәкәрия пайғамбар елдердің ішіндегі әрбір отбасы Суккот мерекесі үшін Иерусалимдегі ғибадатханаға келмесе, сол жылы жаңбыр жаумайтынын болжады. Ишая пайғамбар жаңадан салынған ғибадатхана барлық елдер үшін дұға үйі болады деді. "YHWH Shamma" қаласы (Езекиел 48:35), Жаңа Иерусалим, әлем елдерінің жиналатын орны болады және жаңарған Израиль патшалығының астанасы қызметін атқарады. Езекиел осы қалада 12 қақпа болады деп болжады, олардың әрқайсысы Израиль тайпаларының біріне арналған. Ишая кітабы мынадай пайғамбарлықпен аяқталады: "Жаңа айдан жаңа айға және демалыс күнінен демалыс күніне дейін барлық жан Менің алдыма құлшылық етуге келеді", - дейді Иехоуа.

Антиохиядағы қуғын-сүргін, Хасмонийлердің бас діни қызметкерлігі

1 Енохтың (85–90 тараулар) ішіндегі Жануарлар Апокалипсисі – бұл қақтығыстың Жаңа Иерусалимге деген үміттерді оятуының тағы бір мысалы. Бірінші Енох – Селевкид императоры Антиох IV-тің қуғын-сүргініне жауап ретінде жазылған апокалиптикалық шығарма. 167 ж.б.э. император Антиох Мысырдан оралып, Иерусалимде бұрынғы бас діни қызметкер Ясон бастаған көтерілісті басу үшін соғысқа шықты. Ашуланған Антиох яһуди дініне қатаң шектеулер қойды. Сүндетке отыру, мейрамдарды тойлау және демалыс күнін сақтау тыйым салынды. Антиох Тораның көшірмелерін өртеп жіберді, яһудилер шошқа етін жеуге мәжбүр болды. Ең ауыр қысым – ғибадатхананың ұстамалдығы болды. Көпқұдайлық культ құрылып, ЙХВХ-қа табыну жойылды. Яһудилердің құрбандық тастағына Селевкидтердің құдайының мүсіні орнатылды. Енохтың бірінші кітабы осы оқиғадан кейін, б.з.д. 166–163 жылдар аралығында жазылды. 1 Енохтың авторы үшін тарих – Едендегі үлгілі өмірден жамандыққа қарай тік құлдырау. Автордың эсхатологиялық көруі Иерусалимнің қайта жаңғыруына бағытталған: «Мен қой иесі бұрынғыдан жаңа, үлкен және биік үй салғанын көрдім» (1 Енох 90:29). Осы Жаңа Иерусалим туралы мәтінде қойлар – яһуди халқы, құрылысшы – Құдай, ал үй – ғибадатхана. Сол кезеңде Өлі теңіз жағалауындағы мәтіндерде де Жаңа Иерусалим дәстүрі қалыптасты. Эссенейлер – Құмран үңгірлерінде өмір сүрген шағын яһуди тобы, ғибадатхана басшылығына және Иерусалимдегі бас діни қызметкерлікке қарсы болды. Олардың ғибадатхананы сынауы бас діни қызметкерлерді қатаң сынауға бағытталған еді. Сондай-ақ, Яһуда патшаларының бас діни қызметкер рөлін атқаруына наразылық білдірді. Эссенейлер ғибадатхананың өзіне де, оның культына да қарсы емес еді. Құмрандағы эссенейлер біріккен он екі рудың Рим үстемдігіне және ғибадатхана басшылығының әлсіздігіне қарсы күресіп, ғибадатхананың нағыз құлшылығын қайта орнатуын болжады. Құмран әдебиетіндегі Жаңа Иерусалим туралы сақталған мәтіндер он екі қала қақпасына және жаңа қаланың барлық өлшемдеріне ерекше назар аударады. 4Q554-те Шимон, Жүсіп және Рубен қақпалары осы үзіндіде есімдері аталады. Бұл үзіндінің авторы үшін Жаңа Иерусалимнің он екі қақпасы – Исраилдің он екі руының қайта бірігуін білдіреді. 5Q15-те автор Жаңа Иерусалимнің тастары, үйлері, қақпалары, даңғылдары, көшелері, асханалары мен баспалдақтарын өлшейтін періштеге ілеседі. Құмран эссенейлеріне қатысты екі маңызды мәселені ескеру керек. Біріншіден, олардың Жаңа Иерусалим идеологиясын толыққанды талдауға жеткілікті мәтін үзінділері жоқ. Екіншіден, қолда бар мәліметтерге сүйенсек, эссенейлер ғибадатхананың өзіне емес, оның басшылығына қарсы шықты. Олардың Жаңа Иерусалим туралы көзқарасы он екі рудың эсхатологиялық ғибадатхананың айналасында қайта бірігуіне бағытталған.

The Animal Apocalypse within 1 Enoch (chapters 85–90), is another example where conflict sparks hopes for the New Jerusalem. First Enoch is an apocalyptic response to the persecutions under Seleucid Emperor Antiochus IV. In 167 BCE, Emperor Antiochus returned from fighting in Egypt to quell a revolt in Jerusalem led by Jason, the former High Priest. An agitated Antiochus imposed harsh restrictions on Jewish religion. Circumcision, feast celebration, and Sabbath observance were all banned. Antiochus ordered the burning of Torah copies. Jews were required to eat pork. The worst oppression came in the desecration of the Temple. A polytheistic cult was formed, and worship of YHWH abolished. A statue to a Seleucid deity was constructed on the Jewish altar. First Enoch was written in the wake of this calamity between 166 BCE–163 BCE. For the author of 1 Enoch, history is a steep descent into evil from the utopia in Eden. The author's vision of the eschaton centers on the restoration of Jerusalem: "I saw until the owner of the sheep brought a house, new and larger and loftier than the former" (1 Enoch 90:29). In this New Jerusalem passage, the sheep are the Jewish people, the builder is God, and the house is the Temple. During the same time period, the Dead Sea scrolls contain a New Jerusalem tradition formed out of strife. As a tiny Jewish sect living in the caves of Qumran, the Essenes opposed Temple leadership and the High Priesthood in Jerusalem. Their condemnation of the Temple focused on criticizing High Priests. They were also frustrated that Judean Kings were also given the role of High Priest. The Essenes were not against the institution of the Temple and its cult per se. The Essenes at Qumran predicted the reunified twelve tribes to rise together against Roman occupation and incompetent Temple leadership and re establish true Temple worship. The surviving New Jerusalem texts in Qumran literature focus specifically on the twelve city gates, and on the dimensions of the entire new city. In 4Q554, the gates of Simeon, Joseph, and Reuben are mentioned in this partial fragment. For the author of this fragment, the New Jerusalem's twelve gates signify the reunification of the twelve tribes of Israel. In 5Q15, the author accompanies an angel who measures the blocks, houses, gates, avenues, streets, dining halls, and stairs of the New Jerusalem. There are two important points to consider regarding the Qumran Essenes. First, we do not have enough scroll fragments to completely analyze their New Jerusalem ideologies. Second, based on the evidence available, the Essenes rebelled against Temple leadership, not the Temple itself. Their vision of the New Jerusalem looked for the reunification of the twelve tribes around an eschatological Temple.

4 Езра, 2 - Барух, 3 - Барух

Жоғарыда көрсетілгендей, Жаңа Иерусалим тілінің тарихи дамуы қақтығыспен тығыз байланысты. Бабылға жер аударылу, Антиохиядағы қуғын-сүргін және Иерусалимдегі жемқорлық жаңа Иерусалим туралы аянмен апокалиптикалық жауаптарды тудырды. Біздің заманымыздың 1-ші ғасырында Яһудея провинциясында одан да ауқымды қақтығыс болды: Иерусалимнің римдіктер тарапынан қиратылуы, сондай-ақ басқа римдік-яһуди соғыстары. Келесі апокалиптикалық жауаптар яһудилер мен ерте христиандар үшін Жаңа Иерусалим эсхатологиясын түбірімен өзгертті. Апокалипсистер – теодицияның бір түрі. Олар ауыр азапқа Құдайдың араласуына және Келешек Әлемнің толықтығына деген үмітпен жауап береді. 70 жылы Екінші ғибадатхананың қирауы Екінші ғибадатхана дәуірі яһуди дінінің аяқталуын білдірді. Әрине, осы апатқа жауап ретінде апокалиптикалық реакциялар пайда болды. Бұл бөлімде алдымен 4 Езра және 2 Барух кітабы қарастырылады. 4 Езра мен 2 Барух екі себеппен маңызды. Біріншіден, олар эсхатон емес, аспандағы ғибадатхананы іздейді. Екіншіден, бұл мәтіндер яһуди әдебиетіндегі соңғы жаңа ғибадатхана туралы мәтіндерді ұсынады. 3 Барух сияқты яһуди жазбалары қалпына келтірілген ғибадатхана идеясын толығымен қабылдамай бастады. Дегенмен, бұл мәтіндерді апокрифтік деп санады, раввиндер үшін үшінші ғибадатханаға сенім раввиндік яһудизмнің орталық бөлігі болды. 4 Езрадағы яһуди апокалипсисі 2 Езра кітабындағы мәтін. 4 Езраның жанры – тарихи ойдан туған шығарма, ол Иерусалимнің бабылдықтар тарапынан қиратылуынан кейін он үш жыл өткен соң орын алады. 4 Езра шамамен 83 жылы, римдіктер Иерусалимді қиратқаннан кейін 13 жыл өткен соң жазылған. Оқиға Иерусалимнің құлауынан кейін Езраның қайғылы кезеңінен басталады. Езра, Құдайдың Иерусалимнің құлауына жол бергеніне сын айтқанда, Әйүпке ұқсайды. Езра қатты қайғырып, Иерусалимге қайғырып жатқан әйелге кездеседі. Езра әйелді жұбатып, оған: «Зор қайғыңнан арыл, көп қайғыңды таста, Ең Жоғары Сені тыныштықпен сыйласын», – дейді (4 Езра 10:24). Кенеттен әйелдің бейнесі жарқын жарықтармен өзгеріске ұшырайды. Ол қайтадан салынып жатқан Жаңа Иерусалимге айналады. Ол қайғыға батқан жесір ретінде Езраны Жаңа Иерусалимнің бейнесі арқылы өзіне жұбаныш табуға көндірді. 4 Езраның екі нақты хабары бар. Біріншіден, Иерусалим үшін тым қатты қайғырмаңыздар. Екіншіден, Иерусалим көктегі патшалық ретінде қайта жаңғыртылады. 4 Езра апокалипсис бойында «Ең Жоғары» аталымын қолданады, бұл Иеміздің Иерусалимде тағы да билік ететінін және тұратынын баса көрсетеді. 2 Барух кітабындағы апокалипсис 4 Езрамен бірдей кезеңде жазылған. Мәтін де 4 Езраның негізгі құрылымын ұстанады: Әйүп сияқты қайғы, Иемізге деген наразылық және Иерусалимнің жағдайын жақсарту, бұл Әйүп бейнесіне жұбаныш әкеледі. 2 Барух – римдіктердің жойылғаннан кейін жазылған, бірақ Иерусалим бабылдықтардың қолына түскенге дейін болған тарихи ойдан туған шығарма. Барух Иеміздің Иерусалимнің құлайтынын айтқанда қатты мазасыздыққа түседі. Барух Құдайға бірнеше теологиялық сұрақтар қояды. Осы зерттеу үшін Барухтың Израильдің болашағы және Иеміздің құрметі туралы сұрақтары ең маңызды (2 Барух 3:4–6). Барух қаланың жаулар емес, Иеміз жойатынын біледі. Барух болашақта аспандағы ғибадатхана туралы да біледі: «[Иерусалим ғибадатханасы] мен жұмақ орнатуды шешкен сәттен бастап дайындалды». Мен оны Адам атаға күнә жасамас бұрын көрсеттім» (2 Барух 4:3). Бұл ғибадатхана Адам атаның күнә жасауынан бұрын жаратылған. 2 Барухтан екі маңызды қорытынды шығады. Біріншіден, автор жердегі ғибадатхананы қайта салуға үміттенуді жоққа шығарады. Назар толығымен Едем бағына дейінгі аспандағы ғибадатханаға аударылады. Бұл Едемнен бұрын салынған киелі орын (жердегі ғибадатхананың дәстүрлі орны) ретінде аспандағы ғибадатхананың үстемдігін көрсету үшін жасалған құрылғы болуы мүмкін. Екіншіден, Барух Израиль халқының жерде емес, аспанда жаңадан құрылатынына сенеді. 3 Барухтың апокалипсисі – бүлікшілдікке дейінгі Жаңа Иерусалим мәтіндерінің арасындағы ерекшелік. 2 Барух пен 4 Езрадан айырмашылығы, мәтін қалпына келтірілген ғибадатханасы жоқ балама дәстүрді көрсетеді. Басқа апокалипсистер сияқты, 3 Барух әлі де ғибадатхананы жоқтап, яһудилерді аспанға қайта бағыттайды. Дегенмен, 3 Барух ғибадатхананың қажеті жоқ екенін түсінеді. Бұл әрекет ғибадатханаға тым көп құрмет көрсеткен жұмыстарға қарсы болуы мүмкін. Мәтінде Барухқа періште келіп, Иерусалим үшін оны жұбатады: «Олардың Құдайы қайда? Мен осылай жылап, сөйлеп тұрғанда, Иеміздің періштесі келіп, маған: «Мұңайма, жақын адам, тым қатты мазалама, Иерусалимнің құтылуы туралы» деді» (3 Барух 1:3).

As evidenced above, the historical progression of New Jerusalem language is specifically tied to conflict. The Babylonian Exile, Antiochene persecutions, and corrupt leadership in Jerusalem incited apocalyptic responses with a vision for a New Jerusalem. In the 1st century CE, an even greater conflict exploded in Iudaea province; the Roman destruction of Jerusalem, as well as the other Roman Jewish Wars. Subsequent apocalyptic responses fundamentally altered the New Jerusalem eschatology for Jews and Early Christians. At the core, apocalypses are a form of theodicy. They respond to overwhelming suffering with the hope of divine intercession and a perfected World to Come. The destruction of the Second Temple in 70 CE meant an end to Second Temple Judaism. Naturally, apocalyptic responses to the disaster followed. This section will first cover 4 Ezra and 2 Baruch. Fourth Ezra and 2 Baruch are important for two reasons. First, they look for a Temple in Heaven, not the eschaton. Second, these texts exhibit the final new Temple texts in Judaism. Jewish texts like 3 Baruch began to reject a restored Temple completely. However, these texts were deemed to be apocryphal by the Rabbis who maintained the belief in a Third Temple as central to Rabbinic Judaism. The Jewish apocalypse of 4 Ezra is a text contained in the apocryphal book 2 Esdras. The genre of 4 Ezra is historical fiction, set thirteen years after the Babylonian destruction of Jerusalem. Fourth Ezra is dated approximately in 83 CE, thirteen years after the Roman destruction of Jerusalem. The story follows Ezra's period of mourning following Jerusalem's fall. Ezra is Job like in his criticism of God's allowance of Jerusalem's downfall. In Ezra's deep state of grief, he meets a woman lamenting over Jerusalem. Ezra consoles the woman, and tells her to, "shake off your great sadness, and lay aside your many sorrows the Most High may give you rest." (4 Ezra 10:24). Suddenly, the woman is transfigured in an array of bright lights. She transforms into the New Jerusalem being rebuilt. As a bereaved widow she convinced Ezra to apply solace to himself through the image of a New Jerusalem. Fourth Ezra has two clear messages. First, do not grieve excessively over Jerusalem. Second, Jerusalem will be restored as a heavenly kingdom. Fourth Ezra also uses the title "Most High," throughout the apocalypse to emphasise that the Lord will once again reign and reside in Jerusalem. The apocalypse of 2 Baruch is a contemporary narrative of 4 Ezra. The text also follows the same basic structure 4 Ezra: Job like grief, animosity towards the Lord, and the rectification of Jerusalem that leads to the comfort of the Job figure. Second Baruch is historical fiction, written after the Roman destruction but set before the fall of Jerusalem to the Babylonians. Baruch is distressed when the Lord informs him of Jerusalem's impending doom. Baruch responds with several theological questions for God. For this study, Baruch's inquiry about the future of Israel and the honor of the Lord are most pertinent (2 Baruch 3:4 6). Baruch learns that the Lord will destroy the city, not the enemy. Baruch also learns of a pre immanent heavenly Temple: "[The Temple] was already prepared from the moment I decided to create paradise." And I showed it to Adam before he sinned." (2 Baruch 4:3). This Temple was created before Adam, and shown to him before Adam’s fall. Two important conclusions come from 2 Baruch. First, the author dismisses hopes for an earthly re built Temple. The focus is entirely on the heavenly Temple that pre dated the Garden of Eden. This may be a device to express the supremacy of the heavenly Temple as a sanctuary built before Eden (the traditional location of the earthly Temple). Second, Baruch believes that restoration for the people of Israel exists in heaven, not on earth. The apocalypse of 3 Baruch is the anomaly among post revolt New Jerusalem texts. Unlike 2 Baruch and 4 Ezra, the text exemplifies an alternative tradition that lacks a restored Temple. Like other apocalypses, 3 Baruch still mourns over the Temple, and re focuses Jews to the heavens. Yet 3 Baruch finds that the Temple is ultimately unnecessary. This move could be polemical against works which afforded the Temple with excessive veneration. In the passage, an angel comes to Baruch and consoles him over Jerusalem: "Where is their God? And behold as I was weeping and saying such things, I saw an angel of the Lord coming and saying to me: Understand, O man, greatly beloved, and trouble not thyself so greatly concerning the salvation of Jerusalem." (3 Baruch 1:3)

3 Барух әрине ғибадатхананы жоқтап, қайғырады. Дегенмен, 3 Барухтың басты назарында ғибадатхананың жоқтығы емес. Бұл мәтін Иерусалим әдебиетіндегі азшылық дәстүрді білдіретін Йеремия және Сивиллалық Аян 4 кітабымен үйлеседі. Бірінші христиандық апокалипсис, Аян кітабы да осы Иерусалимге қатысты көзқараспен сәйкес келеді. Зерттеу енді христиандық көзқарастарға және Аян кітабындағы апокалиптикалық жауапқа көшеді.

Христиандық

Христиандар Исаның айқышқа асылуы мен христиан дініне орталық оқиғалар болған жер ретінде Иерусалимге әрқашан діни маңыз беріп келген. Әсіресе, христиан дінінің яһудиліктен бөлінуінен бірнеше онжылдық өткен соң, 70 жылы болған Екінші ғибадатхананың қирауы, сол кездегі жаңадан пайда болған христиан апокалиптизмінің негізі болды. Ізгі хабарлардағы Зәйтүн тауындағы уағызында Иса Иродтың ғибадатханасының қирауын болжайды және бұл оқиға Адам Ұлының қайта оралуына дейін болады деп уәде береді. Бұл пайғамбарлық яһуди пайғамбарларының айтқандарымен үйлеседі. Патмостан келген Иоаннның Аян кітабындағы Жаңа Иерусалим туралы көрінесі Зәйтүн тауындағы уағызға және жоғарыда аталған барлық тарихи алғышарттарға сүйенеді. Аян кітабына негізделген премилленаризм, соңғы заманнан және аспан мен жердің екінші жаратылысынан кейін («Жаңа Жер» қараңыз), Жаңа Иерусалимде барлық шын ниетті сенушілер Құдаймен мәңгілікке дейін болатын жер болады деп санайды. Дегенмен, Жаңа Иерусалим тек эсхатологиямен ғана шектелмейді. Көптеген христиандар Жаңа Иерусалимді қазіргі заманғы шындық ретінде қарастырады, Жаңа Иерусалим – Мәсіхтің денесі, Шіркеудің толықтығы және христиандар көктегі Иерусалим мен жердегі Шіркеудің мүшелігіне екі жақты азаматтықпен қатысады. Осылайша, Жаңа Иерусалим христиандар үшін Құдайдың және Оның таңдалған халқының соңғы және мәңгілік татуласуын, «христиандық паломниктік сапардың аяқталуын» білдіреді. Жаңа қаланың төрт жағы төрт бағытты (Солтүстік, Оңтүстік, Шығыс және Батыс) көрсетеді. Осылайша, Жаңа Иерусалимге 12 қақпасы арқылы жердің барлық бұрыштарынан Исраилдің 12 руының барлығы қабылданады. Жаңа Иерусалимде ғибадатхана жоқ. Құдай мен Қошшар барлық жерде құдайылыққа ие. Аян кітабының 22-тарауында Құдайдың тағынан басталып, қаланың үлкен көшесінің ортасымен ағып жатқан өмір суының өзені сипатталады. Өмір ағашы көшенің ортасында және өзеннің екі жағында өседі. Оның әр бұтағында он екі түрлі жеміс, әр айда бір рет жеміс беретін болады. Иоанн былай деп жазды: «Ағаштың жапырақтары халықтарды емдеу үшін арналған». Жаңа Иерусалимге өмір ағашының қосылуы Едем бағын еске түсіреді. Ағаштың жемісі өмір жемісі болуы мүмкін. Иоанн Жаңа Иерусалимнің күнәден бос болатынын айтады. Құдайдың қызметшілері теозиске (яғни Құдайдың күші немесе бейнесі, яғни қасиеттілігі «Оның бейнесі») ие болады және «Олардың маңдайларында Оның есімі болады». Түн енді болмайды және қала тұрғындары «шамға не күннің жарығына мұқтаж болмайды, себебі Раббы Құдай оларға жарық береді». Иоанн Жаңа Иерусалим туралы баяндамасын оның мәңгілік табиғатын атап айтумен аяқтайды: «Олар мәңгіге патшалық етеді».

Christians have always placed religious significance on Jerusalem as the site of the crucifixion of Jesus and other events central to the Christian faith. In particular, the destruction of the Second Temple that took place in the year 70, a few decades after Christianity began its split from Judaism, was seminal to the nascent Christian apocalypticism of that time. In the Olivet discourse of the Gospels, Jesus predicts the destruction of Herod's Temple, and promises that it will precede the return of the Son of Man, commonly called the Second Coming. This prophecy of the renewal of Jerusalem by the messiah echoes those of the Jewish prophets. John of Patmos' vision of the New Jerusalem in the Book of Revelation draws on the Olivet discourse and all the historical precursors mentioned above. Based on the Book of Revelation, premillennialism holds that, following the end times and the second creation of heaven and earth (see The New Earth), the New Jerusalem will be the earthly location where all true believers will spend eternity with God. The New Jerusalem is not limited to eschatology, however. Many Christians view the New Jerusalem as a current reality, that the New Jerusalem is the consummation of the Body of Christ, the Church and that Christians already take part in membership of both the heavenly Jerusalem and the earthly Church in a kind of dual citizenship. In this way, the New Jerusalem represents to Christians the final and everlasting reconciliation of God and his chosen people, "the end of the Christian pilgrimage." The four sides of the New City represent the four cardinal directions (North, South, East, and West.) In this way, New Jerusalem is thought of as an inclusive place, with the 12 gates accepting all of the 12 tribes of Israel from all corners of the earth. There is no temple building in the New Jerusalem. God and the Lamb are the city's temple, since they are worshipped everywhere. Revelation 22 goes on to describe a river of the water of life that flows down the middle of the great street of the city from the Throne of God. The tree of life grows in the middle of the street and to both sides of the river. The tree bears twelve (kinds of) fruit and yields its fruit every month. According to John, "The leaves of the tree were for healing (those of all) nations." This inclusion of the tree of life in the New Jerusalem harkens back to the Garden of Eden. The fruit the tree bears may be the fruit of life. John states that the New Jerusalem will be free of sin. The servants of God will have theosis (i. e. the power or likeness of God, that is "in his image" of holiness) and "His name will be on their foreheads." Night will no longer fall, and the inhabitants of the city will "have need (of) no lamp nor light of the sun, for the Lord God gives them light." John ends his account of the New Jerusalem by stressing its eternal nature: "And they shall reign forever and ever."

Қақпалар

Қала зор, биік қабырғамен қоршалған еді. Он екі қақпасы болды, және қақпалардың үстінде он екі періште қарауылдық қызмет атқарды. Қақпаларға Израиль ұлдарының он екі руының есімдері жазылған еді. Әр жағынан үш қақпадан: шығыстан үш, оңтүстіктен үш, солтүстіктен үш, батыстан үш қақпа болды (Аян 21:12–13). Он екі қақпа – он екі інжу-маржаннан тұрды; әр қақпа бір-бір інжу-маржаннан жасалған (Аян 21:21а). Солтүстік қабырғадағы қақпалар Рубен, Яһуда және Леви есімдерімен аталады; шығыс қабырғадағылар Жүсіп, Бунямин және Дан есімдерімен; оңтүстік қабырғадағылар Шимон, Исахар және Забулон есімдерімен; ал батыс қабырғадағылар Ғад, Ашир және Нафтали есімдерімен аталады (Езекиел 48:31–34). Жаңа Иерусалим қақпалары Енох кітабының 33–35 тарауларында айтылған қақпалармен байланысты болуы мүмкін, онда Енох пайғамбар төрт "көк қақпасының әрқайсысынан аспанда ашылған үш (жаңа қақпа) бүкіл жердің шеттерін айқын бөліп тұрғанын" [әр төрт қақпаны үш жаңа қақпаға айналдырғанын] хабарлайды. Осылайша, төрт қақпаның әрқайсысы үш жаңа қақпамен алмастырылды, барлығы он екі қақпаға (яғни 3 x 4 = 12) дейін жетті. [33, 3.] [Лоуренс аудармасы, Енох кітабы.]

Геометрия

21:16-да періште қаланың өлшемін алтын таяқ немесе қамыстың көмегімен өлшейді және оны негізінде 12 000 стадияға дейін, ал биіктігі 12 000 стадияға дейін жазады. Стадион әдетте 185 метр немесе 607 фут деп есептеледі, сондықтан негізінің өлшемдері шамамен 2220 км x 2220 км немесе 1380 миль x 1380 миль болады. Ежелгі грек өлшемдер жүйесі бойынша Жаңа Иерусалимнің негізі 144 миллион шаршы стадияға, 4,9 миллион шаршы километрге немесе 1,9 миллион шаршы мильге тең (шамамен Австралия мен Үндістанның көлемі арасында). Егер ол Жерде орналасса, оның төбесі экзосфераның жоғарғы шегінде, бірақ төменгі шегінен тыс болар еді. Салыстыру үшін, Халықаралық ғарыш станциясы Жер бетінен шамамен 386 км (240 миль) биіктікте айналады.

Аян 21: 22

Аян кітабы 1-ші ғасырдың соңында, Домициан билігінің аяқталу кезеңінде (б.з. 96 жылы) немесе император Нерон Домицийдің билігінің соңында (б.з. 54-68 жылдары) жазылған. Бұл кітап "Азиядағы жеті шіркеуге" (1:4) арналған. Аян әдетте үш бөлімге бөлінеді: кіріспе (1:1–3:22), көрулер (4:1–22:5) және қорытынды (22:6–20). Осы зерттеудің басты назары 21-тарауға аударған. Аян кітабының авторы тумысынан яһуди, ал сенімді болған христиан. Аян кітабының авторы мен оған үндетілгендер, оларды ақтау үшін және "жер бетіндегі тұрғындарына" олардың азаптары үшін сот тағайындау үшін Раббыны іздейді (6:10). Иерусалимнің құлауы және Неронның қуғын-сүргіні Аян кітабының мәтініндегі кернеуді құрайды. Аян кітабында ғибадатханаға бірнеше сілтемелер бар. Бұл ғибадатхана көктегі болып көрінеді. Эсхатон келгенде, оқырман ғибадатхананың көктен Жаңа Иерусалиммен бірге түсетінін күтеді. Аян кітабының 21-тарауында қайта жаңғырған ғибадатханаға қатысты Жаңа Иерусалимнің сәйкес терминологиясы да бар. Жаңа қаланың нақты өлшемдері берілген (Езекиел 40–48, 4Q554), ал қала алтыннан, сапфирден және зөбәржаттан салынған (Ишая, Тобит). Сонымен қатар, 21:21 тармақта "он екі қақпа" туралы айтылған. Аян кітабы Жаңа Иерусалим дәстүрінің тағы бір ерекшелігін сақтайды – Израильдің он екі руының қайта бірігуі (Езекиел 48:33–34, 4Q554). 22-тарауда Жаңа Иерусалимнің ахираттық сөздерінде күрт және таңғажайып өзгеріс байқалады: «Мен қалада ғибадатхананы көрмедім, себебі оның ғибадатханасы – Құдай Ие және Қошқар». 3 Барух пен 4 Сибилла пікірлерінің дәстүріне сәйкес, Аян ғибадатханасыз эсхатонды болжайды. Неліктен Аян кітабы эсхатологиялық ғибадатхананы күрт жоққа шығарды? Бұл қарама-қайшылықты 23-тарау түсіндіреді. 23-тарау былай деп жариялайды: «Қалаға күннің де, айдың да нұры қажет емес, себебі Құдайдың даңқы – жарық, ал шамшырағы – Қошқар». Аян кітабының авторы үшін ғибадатхананың қажеті жоқ, өйткені Раббы Жаңа Иерусалимнің мәңгілік жарығы болады, ал Иса (Қошқар) – оның шамшырағы. Бұл түсіндірме үшін Ишаяны пайдаланады: «Жаратқан Ие – сенің мәңгілік нұрың, Құдайың – салтанатың. Күндерің енді батпайды, айларың да жоғалмайды, себебі Жаратқан Ие – сенің мәңгілік нұрың, және қайғыңның күндері аяқталады» (Ишая 60:19).

The Book of Revelation was composed during the end of the 1st century AD near the end of Domitian’s reign (A. D. 96), or some date it earlier during the later end of the reign of Emperor Nero Domitius (54 to 68 CE). The work is addressed to the "seven churches that are in Asia" (1:4). Revelation is normally broken into three sections: the prologue (1:1–3:22), the visions (4:1–22:5), and the epilogue (22:6–20). This study is principally concerned with chapter 21. The author of Revelation was both a Jew by birth and a believing Christian. For the author and the addressees of Revelation, they are searching for the Lord to vindicate them and judge the "inhabitants of the earth," for their suffering (6:10). The fall of Jerusalem coupled with the Neronian persecutions form the tension within the subtext of Revelation. Throughout Revelation, several references to the Temple are made This Temple appears to be of heavenly origin. When the eschaton arrives in , the reader expects the temple to come down from heaven with the New Jerusalem. Revelation 21 even contains typical New Jerusalem terminology that accompanies a restored Temple. Specific measurements are given for the new city (Ezekiel 40–48, 4Q554), and the city is built with gold, sapphires, and emeralds (Isaiah, Tobit). In addition, 21:21 references the "twelve gates." Revelation maintains another typical aspect of New Jerusalem tradition – the reunification of the twelve tribes of Israel (Ezekiel 48:33–34, 4Q554). Verse 22 marks a sudden and remarkable shift in New Jerusalem apocalyptic rhetoric: "I saw no temple in the city, for its temple is the Lord God Almighty and the Lamb." Following with the tradition of 3 Baruch and 4 Sibylline Oracles, Revelation foresees an eschaton without the Temple. Why has the Revelation suddenly denied an eschatological Temple? Verse 23 sheds light on this disparity. Verse 23 proclaims, "And the city has no need of sun or moon to shine on it, for the glory of God is the light, and its lamp is the lamb." For the author of Revelation, there is no need for a Temple because the Lord will be the New Jerusalem's eternal light and Jesus (the lamb) will be its lamp. This re interpretation uses Isaiah to make its case:
"The LORD will be your everlasting light, and your God will be your glory. Your sun shall no more go down, or your moon withdraw itself; for the LORD will be your everlasting light, and your days of mourning shall be ended." (Isaiah 60:19)

Ғибадатхана эсхатонда қажетсіз, себебі Раббы Жаңа Иерусалимді жарықпен қамтамасыз етеді, ал Мәсіх оның тұрғындары үшін даңқ болады. Осыдан кейін христиандар Жаңа Иерусалимге ғибадатхананың қажеті жоқ деп сенді. Христиандар үшін олардың Раббысы ғибадатхананы толыққанды алмастырды.

Жаңа Иерусалим Өлі теңіздегі шиыршықтар

Израильдің Құмран қаласының жанындағы Өлі теңіз шиыршықтарының арасында Жаңа Иерусалимді егжей-тегжейлі сипаттайтын шиыршық фрагменттері табылды. (Осылай аталатын) Жаңа Иерусалим шиыршығы апокалиптикалық көрініс сияқты көрінеді, бірақ фрагментті болғандықтан, оны жіктеу қиын. Арамей тілінде жазылған мәтін, он екі қақпасы бар, тіктөртбұрышты алып қала және ұзын қабырғамен қоршалғандығын сипаттайды. Осыған ұқсас сипаттамалар Езекиел кітабының 40–48 тарауларында және Аян кітабының 21–22 тарауларында кездеседі. Сондай-ақ, ғибадатхана шиыршығымен (Құмран маңынан табылған) салыстырғанда, екеуі арасында тікелей әдеби байланыс болмаса да, көптеген ұқсастықтар байқалады.

Монтанизм

Біздің заманымыздың 2-ші ғасырының ортасынан 6-шы ғасырының ортасына дейін Рим империясы бойынша тараған ежелгі христиандық сектасы – Монтанизм, көршілес Фригиялық Пепуза және Тимион қалаларында Жаңа Иерусалимнің жерге түсетінін күтті. Көне дәуірдің соңында екі орынға да Рим империясының түкпір-түкпірінен қажылар көптеп келді. Пепуза – Монтанистік шіркеудің бас штабы болды. Монтанист патриархы Пепузада тұрды. Монтанизмде әйелдердің рөлі азаттыққа негізделген, олар діни қызметкерлер және епископтар болып қызмет етті. 6-шы ғасырда бұл шіркеу жойылды. 2001 жылдан бері Гейдельберг университетінің профессоры Питер Лампе Түркияның Фригия аймағында жыл сайын археологиялық зерттеулер жүргізіп келеді. Осы көп салалы зерттеулер барысында Уильям Табберни (Оклахома штаты, Тулса қаласы) бірге көптеген белгісіз ежелгі елді мекендер табылып, археологиялық тұрғыдан құжатталды. Олардың екеуі ежелгі Монтанизмнің екі қасиетті орталығы – Пепуза мен Тимионды, Жаңа Иерусалимнің түсуі күтілген жерлерді анықтау бойынша ең үміткер болып саналады. Ғалымдар бұл жоғалған орындарды 19-шы ғасырдан бері іздеп келеді. Уильям Табберни мен Питер Лампе тауып, Пепуза деп анықтаған ежелгі елді мекен Эллиндік дәуірден Византия дәуіріне дейін үздіксіз қоныстанған. Византия дәуірінде қалаға маңызды тас қашалған монастырь тиесілі болды. Қала Фригияның Карахаллы аймағында, Карайакуплу ауылының жанында орналасқан (Ушак провинциясы, Эгей аймағы, Түркия). Питер Лампе анықтаған Тимионның ежелгі орны Түркияның Шүкранже ауылына жақын жерде орналасқан. Монтанистер үшін Пепуза мен Тимион арасындағы биік жазық – аспандағы Жаңа Иерусалимнің қонуы үшін қолайлы орын болды.

Шығыс христиандығы

Эфиопия императоры Лалибела 1187 жылы Саладин әскерлері Иерусалимді басып алғаннан кейін, оған жауап ретінде Лалибела қаласын жаңадан салынған, қайта құрылған Иерусалим ретінде салды. Шығыс православие шіркеуі Жаңа Иерусалимнің – Аян кітабында сипатталғандай, көктен түсетін Құдай қаласы екенін үйретеді. Шіркеу – көктегі Иерусалимнің символы. Ресейдегі Жаңа Иерусалим монастыры атын көктегі Иерусалимнен алған.

Пуритандар

Жаңа Иерусалим 17 ғасырда Жаңа Англияны пуритандықтардың колонизациялауында маңызды тақырып болды. Пуритандықтар Аян кітабындағы Жаңа Иерусалим туралы аяттардан шабыттанды, оларды Жаңа әлемнің символы деп түсіндірді. Пуритандықтар өздерін жер бетінде Жаңа Иерусалимді құрушылар деп есептеді. Осы идея американдық ұлтшылдықтың негізіне айналды.

Швецияборгиялық

Экклезиастық Сведенборгшылар өз ұйымдарын Эмануэль Сведенборгтың «Жаңа Иерусалим және оның небесалық доктринасы», «Апокалипсис ашылды» және «Апокалипсис түсіндірілді» сияқты кітаптарында сипатталған Жаңа Иерусалимнің бір бөлігі немесе оған үлес қосушы деп жиі атайды. Сведенборгтың сөзіне сүйенсек, Киелі кітапта сипатталған Жаңа Иерусалим – христиандықты алмастыруға/қалпына келтіруге арналған жаңа дәуірдің символы болып табылады. Осы кітаптарда айтылғандай, бұл Жаңа Иерусалим шамамен 1757 жылы құрыла бастады. Бұл олардың Иерусалимнің өзі Шіркеудің символы екендігіне сенуінен туындайды, сондықтан Киелі кітаптағы Жаңа Иерусалим – Жаңа Шіркеудің болашақты болжау сипаттамасы болып табылады.

Соңғы күндердің қасиеттілері

Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысында Жаңа Иерусалим Солтүстік Америкада салынатын, орталығы Индипенденс, Миссуриде болатын нақты патшалық ретінде қарастырылады. Бұл қозғалыс Жаңа Иерусалимді Сион деп атайды. Қозғалыстың негізін қалаушы Жозеф Смит 1830-шы жылдардың басында осы Сионды құруға тырысып, Жаңа Иерусалимнің Киелі кітаптағы сипаттамасына, соның ішінде ғибадатхана жоспарларына сүйене отырып, Сионның толық жоспарын жасады. Бірақ, Миссуридегі басқа қоныс тұрғындарымен саяси және әскери бәсекелестік туғандықтан, 1838 жылы дін өкілдері Миссуриден қуылды. Кейіннен Соңғы күндердің қасиеттілерінің бірнеше тармағы сол жерге қоныстанды, олар бұл жердің Құдайдың Мыңжылдық патшалығының орталығы болатынына сенді.

Ехоба куәгерлері

Ехоба куәгерлері Жаңа Иерусалимнің көкте Патшалар мен Құдайға қызмет ететін жамағаттан тұратынына сенеді. Бұл жамағаттың саны соңында 144 000-ға жетеді. Бұл сенім Жаңа Иерусалимнің «күйеуі үшін әсемделген қалыңдық» ретінде сипатталуына негізделген, ал осы «қалыңдық» «Қошшақшаның әйелі» ретінде сипатталған. Осылайша, Қошшақша мен 144 000 арасындағы әйелге ұқсас қарым-қатынас бейнеленеді, сондықтан 144 000-ның кім екені Қошшақшаның әйелімен байланыстырылады, ал бұл өз кезегінде Жаңа Иерусалимге де қатысты.

Дүниежүзілік достары

18 ғасырдың соңында «Жалпыға Бірдей Достар Қоғамы» деп белгілі болған, квакер уағызшысы «Жалпыға Бірдей Дос» айналасында біріккен діни қауым, діни туралыққа және христиандық идеалдарға адал болды. 1790 жылы ол уағызшы «(Жаңа) Иерусалим» деп аталатын қауымдастық құрды, ол Нью-Йорк штатының Фингер-Лейкс аймағындағы шөлде, қазіргі Иерусалим қаласында әділдіктің үстемдік құратын қоғамдық ұйым ретінде жоспарланды. Олардың басшысы қайтыс болғаннан кейін қауымдастық жойылды.

Британдық ізраилдік

Ричард Брэдс, британдық израильдіктің авторы, британдықтардың Израильдің жоғалған тайпаларынан тарағаны және осыған байланысты Ұлыбритания астанасы алдағы Ағарту дәуірі үшін Жаңа Иерусалим ретінде қайта жаңартылуы керек деген пікірді қалыптастырды. Бұл идеяның 16 ғасырдағы Англияда болғаны және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін ең үлкен ықпалына жеткені айтылады; мысалы, Сент-Пол соборы сияқты кейбір ғимараттардың дизайнында осы жоспардың элементтері бар деп есептеледі.

Төсекке қызмет ету

Бедвардшылдық – 1889 және 1921 жылдар аралығында белсенді болған Ямайка діни қозғалысы. Ол Август Таун (Кингстон қаласының шеткі ауданы) Батыс жарты шар үшін Жаңа Иерусалим, ал Александр Бедвардтың еркін баптист шіркеуі орналасқан Юнион Камп – Сион екенін жариялады. Бұл қозғалыс 1921 жылы Бедвард тұтқындалғанда ыдырады.

Кимбангуизм

Кимбангуизм – 1921 жылы Симон Кимбангу құрған конголық сектанттық шіркеу. Кимбангудың туған жері Конгодағы Нкамба (Мбанза Нгугу маңындағы ауыл) Жаңа Иерусалим деп аталады, онда ол кереметтер жасаған деген қағида бар. Бедвард сияқты, Кимбангу да 1921 жылы өмір бойына түрмеге қамалды, бірақ оның қозғалысы көптеген жақтастарымен бүгінге дейін жалғасуда. Кимбангуистердің сенуінше, Нкамба ауылының халқы 1935 жылы Жаңа Иерусалимнің (ғимарат) көктен түсіп келе жатқанын көрген, сол кезде әке Симон Кимбангу түрмеде болған. Кимбангуистер осы ғимараттың дизайнын салған, оны Нкамба Жаңа Иерусалимі деп атаған, бұл Аян кітабының 21-тарауына сілтеме жасайды; онда емдік қасиеттері бар өзен де бар.

Тайпинг - Көктегі Патшалық

1853 жылы Тайпин салтанатты патшалығы Қытайдың Цин әулетіне қарсы Тайпин көтерілісі барысында Нанкин (Нанкин) қаласын жаулап алып, оған "Жаңа Иерусалим" деген ат берді.

Бахаи діні

Бахаи діні Жаңа Иерусалимді әрбір мың жыл сайын болатын діннің жаңаруы ретінде қарастырады, ол адамзат әлемінің гүлденуін қамтамасыз етеді. Бахаи дінінің негізін қалаушы Бахаулла Жаңа Иерусалимді Өзінің аянға (Құдай сөзіне) теңеді, және оны әсіресе Құдай заңымен байланыстырды. Бахаулланың ұлы Абдул-Баха, аспаннан түсетін Жаңа Иерусалимнің жаңарып жатқан нақты қала емес, аспаннан жаңа аян арқылы келіп, жаңарып жатқан Құдай заңы екенін түсіндірді. Бахаулланың қазасынан кейін діннің басшысы болған Шоги Эффенди, Бахаулланың заңдар кітабы – Китаб-и-Ақдас, осы Жаңа Иерусалим екенін мәлімдеді. Бахаулла Кармел тақтасында Жаңа Иерусалимнің жаңа Сион тауы – Кармел тауында пайда болғанын айтады.

Музыка

1626 жылы Иоганн Маттеус Мейфарт жазған "Иерусалим, сен биік қала" атты лютерандық ән, көктегі Иерусалимге кіруді суреттейді. Оны Макс Регер және Зигфрид Карг-Элерт сияқты композиторлар нотаға түсірген.