Кіріспе

Алдерли Эдж – Англиядағы Чешир округінің ауылы және азаматтық приходы. 2011 жылы халық саны 4780 адамды құрады. Алдерли Эдж Макклсфилдтен солтүстік-батысқа қарай 6 миль (10 км), Манчестерден оңтүстікке қарай 12 миль (19 км) жерде, тік және тығыз орманды құмтас тіктеуінің – Алдерли Эдждің (бұл аймақтың басты топографиялық ерекшелігі) төменгі жағында орналасқан. Ол Чешир жазығына көрініс береді. Алдерли Эдж өзінің әулеттілігімен және қымбат үйлерімен танымал, ол Чеширдің Алтын Үшбұрышының ішінде жатыр. Алдерли Эджде кафелер мен дизайнерлік дүкендер көп, сонымен қатар Премьер-лига футболшылары, актерлер мен көп миллиондық бизнесмендерді қызықтырады. Лондоннан тыс Ұлыбританиядағы ең қымбат және сұранысқа ие тұру орындарының бірі. Аты "леа" деген сөзден шыққан, ол "шаруалардың аралы" дегенді білдіреді. Ол "Соңғы сот кітабында" көрсетілмеген, бірақ шамамен 1280 жылға жатпайтын жарғыға енгізілген. Алдерли атауы алғаш рет 1086 жылы Алдредели (Aldredelie) түрінде кездеседі. Атаудың бірнеше түсіндірмелері бар: біреуі – ол Алдредтен және "Алдредтің аралы" деген мағынаны білдіретін "леа" сөзінен шыққан. Тағы бір болжам бойынша, Алдерли атауы көне ағылшын тіліндегі Alðrȳðelēah сөзінен келген, ол "Алдрȳð есімді әйелдің шабындығы немесе ормандық аралы" дегенді білдіреді. 13-ғасырда және орта ғасырларда бұл аймақ көптеген иелері болған меншіктерден тұрды. 15-ғасырдан бері олардың көпшілігі Де Траффорд барондарына тиесілі болды. Басты меншіктер 14-ғасырлық Хорли ескі залында (Алдерли Эдждің оңтүстік-батысында) және Нетер Алдерлидегі Ескі залда орналасқан. Соңғысы 16-ғасырда салынған, бірақ 1779 жылы өртенді. Хорли мен Нетер Алдерлидің экономикасы ауыл шаруашылығымен доминирленген, ал 1253 жылы Нетер Алдерлиде нарық жарғысы берілді. Нетер Алдерли диірмені 1391 жылға дейін салынған, бірақ қазіргі ағаш құрылысы 16-ғасырға жатады. Диірмен тобыршығы Стенли отбасының үйі болған Ескі залының айналасына бекініс ретінде пайдаланылды. Астық диірмені 1939 жылға дейін жұмыс істеді, ол кезде Эдвард Стэнли, Алдерлидің 6-шы бароны Стэнли, оны, сондай-ақ Алдерли паркінің қалған мүлігін мұрагерлік салықты төлеу үшін сатуға мәжбүр болды. 1950 жылдары Ұлттық қор бұл жерді сатып алып, ғимаратты қалпына келтіріп, көпшілыққа ашты. Чеширде орта ғасырлық кезеңде өзінің салық жүйесі болды – Миз. 1405 жылғы жазбаларда Чорли 20s 0d, ал Нетер Алдерли 27s 0d мөлшерінде бағаланды. Edge-тегі қорғасын мен мыс кенін өндіру туралы мәліметтер 17-ғасырдың соңынан 20-ғасырға дейін сақталған. Ескі залдың 18-ғасырдың соңында қирауынан кейін Стэнли отбасы Алдерли паркінің оңтүстік жиегіндегі Парк-хаусқа көшіп, үй мен парк кейіннен кеңейтілді. 19-ғасыр бойы Нетер Алдерли Стенлилердің бақылауында болды, ал дамудың жоқтығы орта ғасырлық қоныстану үлгісінің сақталғанын білдірді. 1830 жылы Чорлиде бірнеше коттедж, "Де Траффорд Армс Инн", жол төлемі және темірші болды; олар Конглтоннан Манчестерге созылып жатқан жол бойында орналасқан. 1842 жылы темір жолдың құрылысы, негізгі Манчестер-Бирмингем темір жолының Стокпорттан Крюге дейінгі бөлігі, бәрін өзгертіп жіберді. Манчестер-Бирмингем теміржол компаниясы Чорли арқылы желі салды және станциядан бір миль қашықтықта 50 фунт стерлингтен астам салық салынатын үйлер салған Манчестер кәсіпкерлеріне 20 жылға тегін маусымдық билеттер ұсынды. Бұл "маусымдық билет" кішкентай күміс овал түрінде, оны сағат тізбегіне ілуге болатын. Темір жол Алдерли Эджге қазіргі атауын да берді. Темір жол желісі кеңейгенде және саяхаттау оңайлағанда, темір жол компаниясы өзінің стансасын Ланкаширдегі Чорлимен шатастырудан сақтау үшін Чорли деп атағысы келмеді. 1880 жылы олар оны көп қарсылыққа қарамастан, ауылдың ескі атын және "Едж" деп аталған құмтас тіктеуінің атын алған Алдерли Эдж теміржол станциясы деп атады. Chorley, Macclesfield атауы Алдерли Эдждің солтүстік-батысындағы азаматтық приходта сақталды. Темір жолдың құрылысынан кейін жергілікті жер иесі сэр Хамфри де Траффорд, Чорли Холл, жаңа жолдар мен жаңа үйлер салынған кең егістікті орналастырды, олар 1910 жылға қарай қол жетімді жерлердің көпшілігін толтырды. Олардың тоғызы қазір ІІ дәрежелі болып саналады. Аймақтың шекарасы негізінен де Траффордтың бастапқы мүлігінің шекарасын көрсетеді. Сондай-ақ, темір жолдың арқасында Алдерли танымал орынға айналды, ал темір жол компаниясы ауылға бір күндік сапарлар мен арзан экскурсияларды кеңінен танытты. Бұл кезеңде қазіргі ескерткіштер болып табылатын ғимараттар пайда болды. St Philip's Church, Alderley Edge, оның 175 фут (53 м) шпилімен 1853 жылы салынды, ал бір жылдан кейін ауылдың бастауыш мектебі Alderley Edge Community Primary School деп аталды. Екі қыз балалар мектебі ашылды, St Hilary's 1876 жылы, ал Mount Carmel 1945 жылы, олар 1999 жылы бірігіп Alderley Edge School for Girls мектебін құрды. Ұлдар мектебі The Ryleys School 1877 жылы ашылды. Миссия залы (кейіннен Институт деп аталды) 1878 жылы бай тұрғындарының "төменгі топтардың" демалысы үшін тыйым салу залы ретінде салынды. Чапель Роудтағы Методист шіркеуі St Philip's шіркеуінен он жыл кейін салынды. Аймақ тығыз орманды көшелерімен және кең бақтарында орналасқан әсем виллаларымен ерекшеленеді. Алғашқы вилла 1840 жылдардың басында салынды, ал 1850 жылға қарай отыз "әдемі резиденция" салынды, олардың кейбіреулері қазіргі Алдерли Эдждің сақтау аймағында орналасқан. Манчестерден келген мақта барондары мұнда өз сарайларын салды және қазір (2010 жылға қарай) олар бірнеше миллион фунт стерлингке сатылуда. Ауыл көптеген мейрамханалар, дизайнерлік дүкендер мен арнайы тағам дүкендері бар жотамен көтеріледі. Ауылдың айналасында бұрылатын жолдар түпнұсқа құмтас плиткаларымен жабылған, ал алдыңғы шекара қабырғалары әдетте осы жергілікті құмтастан салынған. Ғимараттар стилі жағынан әртүрлі, мок-тюдор, итальяндық, нео-георгиандық және қолөнер шеберлерінің дизайндарының мысалдары бар. Қолданылған материалдардың кең ауқымы осы эклектикалық стильдердің араласуын көрсетеді және тас, кірпіш (түрлі түстер), қабырғаларға тегіс немесе дөңгелек жабын және шатырларға Уэльс тақтасы немесе саз плиткасын қамтиды. Алдерли Эдждің өсуі халық санағында тіркелген, 1841 жылы халық саны 561 адамды құрады, ал 1902 жылы 2856 адамға жетті (Нетер Алдерли бойынша мәліметтерде осы кезеңде 679-дан 522-ге төмендеу көрсетілген). Чорлиде 1852 жылға дейін шіркеу болған жоқ, ол кезде қаланың кеңеюі үлкенірек жай-күйді талап етті, бірақ St Mary's Church 14-ғасырдың жұмыстарын, соның ішінде шрифт сақтайды. 1871 жылғы Ordnance Survey картасының бірінші басылымы Чорлиді (сол кездегідей) жаңа королевалық қонақ үйімен станцияның жанында, Лондон жолындағы жаңа дүкендер мен террасалық үйлермен және қала орталығында, Макклсфилд жолы мен Алдерли жолының қиылысында орналасқан пошта бөлімімен көрсетеді. Солтүстікке орналасқан орманды аймақтарда жеке виллалар бар, бірақ шығысқа қарай, қазіргі сақтау аймағына ұқсас үлкен аумақ бар, онда қисық жолдар кең орманды учаскелерді бөледі, әдетте өз үйімен, бірақ кейбір учаскелер көп уақытқа дейін дамытылмаған. Солтүстік-шығысқа қарай Алдерли Эджге қарай Brickfield және Brick kiln аттарының пайда болуы жергілікті кірпіштердің көзіне сілтеме жасайды. 1899 жылғы карта ұқсас көрініс көрсетеді, бірақ жеке виллаларды және олардың аттарын, мысалы, Holybank, Ashfield (Алдерли Эдж вилласы) және The Larches ажырату оңайырақ. Бұл картада сондай-ақ Windmill Wood ішіндегі және оған қарайғы ескі кендердің қалдықтары анық көрінеді. 20-ғасырда Алдерли Эдж солтүстік-шығыс және батыс жиектерінде көптеген соғыстан кейінгі үйлермен кеңейе берді. Нетер Алдерли салыстырмалы түрде өзгеріссіз қалды, тек Алдерли паркінің Astra Zeneca (бұрынғы ICI, Imperial Chemical Industries) компаниясына сатылуынан басқа. Astra Zeneca кейіннен Алдерли паркін Манчестерге сатты...

Әкімшілік тарихы

Орта ғасырдан бастап бұл аймақ Чеширдің Макклсфилд жүзіндегі Уилмслоудің ежелгі приходының Чорли қалашығының бір бөлігі болды. 1866 жылғы Кедейлер заңына түзету енгізу туралы заңға сәйкес Чорли өз алдына азаматтық приходқа айналды. Алдерли Эдж азаматтық приходы 1894 жылдың 31 желтоқсанында Чорли азаматтық приходының бір бөлігінен құрылды. Ол Боллинфи азаматтық приходымен бірге Алдерли Эдж қалалық округін құрады. 1974 жылы ол жаңа, метрополитендік емес Макклсфилд ауданындағы азаматтық приходқа айналды. 2009 жылдың 1 сәуірінен бастап ол Чешир-Ист бірыңғай әкімшілік бірлігінің құрамына кірді.

Шекаралық өзгерістер

30 қыркүйекте азаматтық приход Chorley-дің тағы бір бөлігін қосып алу арқылы кеңейтілді. 1 қазан 1910 жылы ол Nether Alderley азаматтық прихотының бір бөлігін қосып алу арқылы кеңейтілді. 1 сәуір 1936 жылы Chorley және Wilmslow азаматтық приходтарынан қосымша аумақтар ауыстырылып, Bollinfee азаматтық прихоты таратылғаннан кейін оның аумағы да қосылды.

Экономика

2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша, округте шамамен 2157 адам жұмысқа қабілетті болды. Алдерли Эдж сайлау округінің тұрғындарының экономикалық қызметі: 36,9% толық жұмыспен қамтылған, 10,2% жартылай жұмыспен қамтылған, 29,3% жеке кәсіпкер, 1,7% жұмыссыз, 1,4% жұмыспен қамтылған студенттер, 3,5% жұмыссыз студенттер, 19,3% зейнеткерлер, 7,5% үй шаруасын немесе отбасын күтіп жүргендер, 2,8% денсаулығы нашар немесе мүгедек, және 2,0% басқа себептермен экономикалық жағынан белсенді емес. Алдерли Эджде жеке кәсіпкерліктің жоғары деңгейі (29,3%) байқалады, бұл Макклсфилд округінің қалған бөлігімен (22,7%) және Англиямен (16,6%) салыстырғанда айқын. Сондай-ақ, онда жұмыссыздық деңгейі төмен (1,7%), Макклсфилд ауданымен (2,0%) және Англиямен (3,3%) салыстырғанда. Ұлттық статистика басқармасы 2001 жылдың сәуірінен 2002 жылдың наурызына дейінгі кезеңде Алдерли Эдждегі үй шаруашылықтарының орташа апталық табысы 720 фунт стерлинг (жылына 37 440 фунт стерлинг) құрады деп бағалады.

Шеті

The Edge – бұл Алдерли ауылының үстінде орналасқан кең қызыл құмтасты жар. "Edge" аталымы Чешир және оған жапсарлас округтерде, мысалы, Венлок және Блэкстоун сияқты биік жерлерді сипаттау үшін қолданылады. Алдерлидегі Edge – оңтүстік-шығыс Чешир мен Дербиширдің жоғары жатқан жерінен тар, қысқа шатқалды бөліп тұратын жер тізбегі. Ол Макклсфилд қаласынан біртіндеп көтеріліп, 7-8 шақырымдай жерде кенеттен тоқтатылады, теңіз деңгейінен шамамен 215 метр, ал төмендегі Чешир жазығынан 110 метр биіктікке жетеді. Ол негізінен, жұмсақ құмтастың үстінде жатқан, тозуға төзімді құмтастың әсерінен және тау жыныстарының жарылуынан пайда болған. Бұл жар немесе беткей 200 метрге дейінгі жарылымдар арқылы сегіз рет қайталанады, нәтижесінде құмтас блоктары батысқа қарай Алдерлиге, ал шығысқа қарай Кирклидич ауылына дейін құлап түседі. Edge-тің солтүстік жағы жылқының табаны немесе "хоу" (хаф деп айтылады) пішіндес, себебі Чеширде осы қырқаны осылай атайды. Edge сонымен қатар The Hough деп аталатын шашыраңқы үйлерден тұратын шағын ауылдың шекарасын белгілейді, ол Алдерли ауылына қарай төмен түседі. The Edge Ұлттық сенім қорына тиесілі. Ол қоғамдық қолжетімді орманды аймақ ретінде күтіліп келеді және Манчестерден, сондай-ақ жақын орналасқан Уилмслоу және Макклсфилд қалаларынан келетін күндізгі саяхатшылар үшін танымал орын, жыл сайын 300 000 келушіні қабылдайды. Оның ормандық аймағы ескі Алдерли Edge кен орындарымен толы.

Көзқарастар

Ең биік нүктесінен Эдж Чешир және Пик округінің панорамалық көрінісін ұсынады, сондай-ақ мүлік ішінде жаяу серуендеу жолдарымен қатар, жақын жердегі Ұлттық сенім қорына қарасты Хейр Хиллге дейін созылған жолдар бар. Эджден Чешир жазығын көруге болады, ол оңтүстік-шығыстағы Макклсфилд орман аймағынан бастап, көлбеу жері мен ормандарымен Дербишир шыңдарының ең шығыс нүктесіне және солтүстікке қарай Манчестер мен Йоркширдегі Блэкстоун жиегіне дейін созылады. Эджге ағаштар отырғызылғанға дейін (1745–1755), Эджге келгендер айналасындағы аймақтың толық 360 градустық панорамасын көре алатын; бүгін Эдждің өзінен көрініс солтүстік және шығыс бағыттарымен ғана шектелген. Ағаштар қазір басқа бағыттағы көріністерді жасырады, оның ішінде оңтүстікке қарай Шропширдегі Врекин тауы; Босли және Моу Коп маңындағы Бұлт (Чешир жазығы Пекфортон төбелерімен, Бистон қамалымен және Деламер орманмен кездесетін жерде) оңтүстік-батысқа; және батысқа қарай Солтүстік Уэльстің тауларына дейін көрініс жасырылған.

Ұқсас аңыздар

Олдерли аңызына өте ұқсас көптеген британдық аңыздар бар, бірақ олардың бәрі ауызша дәстүрге негізделгендіктен, қайсысы бірінші болып пайда болғанын анықтау мүмкін емес. Бірінде, Шотландиядағы Эйлдон төбелерінде орын алып, Сэр Уолтер Скотт баяндағандай, қарт кісі Томас Эрселдон деп аталады, ал жылқылары қара түсті. Үңгірге кірген соң, қарт кісі шаруаға қылыш пен мүйіздің бірін таңдауды ұсынады. Шаруа мүйізді таңдайды, сол сәтте жылқылар секіріп тұрып, жерді аяқтарымен қағып, дүркіл қағайды. Қорқып қалған шаруа үңгірден дауылмен шығарылып, "Дүниеге келгеннің бәріне қайыр болсын, қылыш шығармаған, мүйіз үрлеген қорқаққа!" деген сөздерді естиді. Тағы бір ұқсас аңыз Мэтью "Монк" Льюис жазған "Сер Гай іздеуші" балладасының негізінде жазылған, ол Дунстанбург қамалының аңызына сіңірген. Льюис "Сер Гай іздеушіге" алғы сөзінде осы аңыздың Олдерли аңызымен ұқсастығын атап көрсетті. Алан Гарнер "Бризингменнің таңғажайып тасы" және "Гомраттың айы" романдарында "Шеткі шебердің" және басқа жергілікті аңыздарды пайдаланған. Гарнер Конглтон қаласында дүниеге келсе, Алдерли-Эдж қаласында өсті.

Алтын және монеталар

Алдерли Ейдж аймағында бірнеше көне алтын таяқшалар табылды, алғашқысы Суретшілер жолында табылған. Ол қазына деп жарияланды және 1993 жылғы 26 ақпанда Конглтон қаласында сот отырысы өтті. Британ мұражайының Джон Черри және Чешир округі кеңесінің археология бойынша бас сақтаушысы Адриан Тиндалл алтын таяқшаның салмағы 97,01 граммды құрайтынын және оның 73% алтыннан тұратынын хабарлады. Бұл жаңалықтар жұртшылықты одан әрі алтын іздеуге ынталандырды, нәтижесінде тағы бес алтын таяқша табылды. 1995 жылы Дербишир үңгір клубының мүшелері римдік монеталар жиынын тапты; жиынға 317-36 жылдарға дейінгі 564 монета кірді.

Жолдар

Бірнеше онжылдық талқылаудан кейін, 5 км, солтүстіктен оңтүстікке қарай A34 Алдерли Едж айналма жолы (ресми түрде Мелроуз жолы деп аталады) Алдерли Еджінің батысына, ауыл орталығы арқылы көлік ағынын азайту үшін салынды. Ол қазіргі Уилмслоу айналма жолының оңтүстік шетіндегі Харден айналымынан басталып, Алдерли Еджінің батысынан өтеді және Astra Zeneca зертханасының оңтүстік қақпасынан шамамен 400 метр солтүстікке қарайғы бұрышта A34-ке қосылады. Бұл айналма жол Алдерли-Эдж арқылы күніне 26 000 көлік өткен тығырындарды жеңілдету үшін салынды. Жобаның құны 56 миллион фунт стерлингті құрады, ал негізгі құрылыс жұмыстары Birse Civils компаниясына тапсырылды. Айналма жолды ресми түрде 2010 жылдың 19 қарашасында Алдерли Эдждің қаржы министрі және депутаты Джордж Осборн ашты, мердігерлер орнатқан хабарламаға сәйкес, "жоспардан 6 айдан астам бұрын".

Теміржол

Алдерли Эдж теміржол станциясы Крюден Манчестерге дейінгі қадамдық желіде орналасқан, бұл Батыс жағалау магистральдық желісінің тармағы. Әдетте сағатына екі пойыз Крюге, екі пойыз Стокпорт арқылы Манчестер Пикадиллиге және бір пойыз Манчестер әуежайы арқылы Манчестер Пикадиллиге қатынайды; жексенбі күндері Крю мен Манчестер Пикадилли арасында сағатына бір рет, Стокпорт арқылы қозғалыс бар. Станцияны «Northern» компаниясы басқарады, сонымен қатар осы станцияда тоқтайтын барлық пойыз қызметтерін де осы компания атқарады.

Автобустар

Алдерли Эдж 130 автобус маршрутымен қамтамасыз етілген, оны D&G Bus компаниясы жүргізеді; ол күндізгі уақытта (жексенбі күндерін қоспағанда) Макклсфилд, Уилмслоу және Манчестер әуежайы арасында сағатына бір рет қатынайды.

Атақты тұрғындар

1870 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Джордж Гиссинг пен оның екі кіші інісі Альдерли-Эдждегі квакерлік Линдоу Гроув мектеп-интернатына жіберілді, оның директоры Джеймс Вудты жазушы жиі пародиялап отырды. Пилкингтон отбасы (Пилкингтон Гласстің иелері) 1948 жылға дейін қазіргі "Едж" деп белгілі орманның барлық жерін иеленді, содан кейін олардың қыздары осы жерді Ұлттық сенім қорына сыйға тартты. Пилкингтон компаниясы автокөліктер мен аса биік ғимараттар кең таралған кезде қажет болған, қатайтылған қауіпсіздік әйнегін жасады. Олар зор байлыққа ие болды. Вудбрук жолында олар отбасылық үй ретінде "The Cedars" салды, ол ерекше үлкен мұнарасымен және ақ тастан тұрғызылған. Қазір бұл үй төрт сәнді пәтерге бөлінген. "Бризингменнің таңғажайып тасы" атты балаларға арналған фантастикалық романының авторы Алан Гарнер, Альдерли-Эдждегі оқиғаларға негіделген, Стивенс көшесі мен Мосс-Лейн қиылысындағы Траффорд жолында тұрды. Алдерли-Эджде тұратын бұрынғы футболшылардың қатарында Жолеон Лескотт, сондай-ақ "Манчестер Юнайтед" ойыншылары Дуайт Йорк, Рио Фердинанд, Майкл Каррик және Энди Коул бар. Дэвид Бекхэм мен оның әйелі Виктория Бекхэм бұрын осы жерде тұрған. "Коронация көшесі" телесериалының бірнеше актері, оның ішінде Хелен Фланаган мен Ричард Флишман, осы ауылда тұрады, сондай-ақ музыканттар Бернард Самнер мен Питер Хук та. Әнші-әндер авторы Мэтти Хили өзінің жас кезеңін Альдерли-Эджде актер ата-аналары Денис Уэлч пен Тим Хилимен бірге өткізді.