Кіріспе

Канаданың провинциялық саяси партиясы – Канада Коммунистік партиясының Манитоба провинциясы үшінгі провинциялық бөлімі. 1921 жылы құрылған бұл ұйым бірнеше жыл бойы заңсыз болды және оның жиналыстары жоғары құпияда өткізілді. 1924 жылға дейін "Жұмысшылар партиясы" оның ашық, заңды беті ретінде жұмыс істеді. 1920 жылдардың бір кезеңінде партия Канада Еңбек партиясымен байланыста болды. 1920 жылдан кейін ол Әлемдік өнеркәсіптік жұмысшылар (IWW) сияқты радикалды және синдикалистік топтардың бұрынғы мүшелерін тартты. Жаңа мүшелердің көп бөлігі орыс революциясын қолдаған еврейлер, финдер немесе украиндар болды. 1960 жылдан бері шағын партия болғанына қарамастан, партия 1995 жылдан басқа, Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Манитобадағы барлық сайлауларда кем дегенде бір кандидатты тікелей ұсынды.

Тарих

Жұмысшылар партиясы 1922 жылы Манитоба провинциялық сайлауы үшін Виннипегте үш үміткерді тікелей ұсынды: Мэтью Попович, Артур Хендерсон және Уильям Хаммонд. Бұл үміткерлер социалистік партияның үміткері Джордж Армстронгтың митингілерін жиі тоқтатты. Ешқайсысы сайланбады. 1927 жылғы сайлауда Джейкоб Пеннер Виннипегте коммунисттік үміткер ретінде қатысты, сол кезде он депутатты басымдық дауыс беру арқылы сайлады. Пеннердің 2015 жылғы бірінші басымдық дауыстары бастапқыда сегізінші орынға жеткілікті болды, бірақ ол дауыс беру кезінде аз қолдау алды және сайланбады. 1932 жылғы сайлауда Пеннер мен Лесли Моррис Виннипегте «Біріккен жұмысшылар фронты» атынан үміткерлер ретінде қатысты. (Коммунистік партия 1931 жылы іс жүзінде қайтадан заңсыз деп жарияланды). Моррис бірінші басымдық дауыс беруде сегізінші орынды иеленді, бірақ дауыс беру кезінде сайлана алмады; Пеннер одан да артта қалды. Коммунистік үміткерлер Гимли мен Фишерде де қатысты. Соңғы сайлау округінде В.Н. Колисник прогрессивтік үміткер Николай Бачинскийге қарсы екінші орын алды. 1934 жылы партия, әсіресе Флин-Флондағы мыс кеншілерінің ереуілін ұйымдастыруға тырысты. Коммунистік партия (қайтадан заңды) 1936 жылғы провинциялық сайлауда Виннипегте Джеймс Литтерик деген бір ғана үміткерді тікелей ұсынды. Партияға қолдаудың күшею кезеңінде Литтерик бірінші басымдық дауыс беруде екінші орын алды және бірінші орынға үміткер Льюис Стаббстен жеткілікті дауыс алып, жеңіске жетті. 1940 жылы Коммунистік партия тағы да заңсыз деп жарияланғаннан кейін ол заң шығарушы органнан қуылды. Содан кейін ол жасырын өмірге кетті. 1941 жылғы сайлауда Уильям Кардаш (Жұмысшылар партиясының үміткері ретінде) бірінші басымдық дауыс беруде төртінші орын алғаннан кейін Виннипегтен сайланды. Кардаш 1945, 1949 және 1953 жылғы сайлауларда «Еңбекшілердің прогрессивті партиясының» (коммунистер өздерін қайта атаған) мүшесі ретінде қайта сайланды. Кардаш 1943 жылы құрылғаннан бастап 1948 жылдың желтоқсанына дейін провинциялық ЕПП-ге басшылық етті, содан кейін оны Уильям Сесил Росс алмастырды. Росс 1981 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін басшылық етті және бірнеше рет провинциялық және федералдық лауазымдарға үміткер болды. Суық соғыс кезеңінде партияның қолдау базасы төмендеді, ал Кардаш 1953 және 1958 жылғы сайлауларда партияның жалғыз ресми үміткері болды. Ол соңғы сайлауда жеңіліске ұшырады, себебі Манитоба Виннипег үшін бір депутаттық округтер жүйесін қабылдады. Ұлттық ЕПП 1959 жылы өзін Коммунистік партия деп атады, ал провинциялық партия да солай істеді. Қазір ол «Канада Коммунистік партиясы – Манитоба» деген атпен жұмыс істейді. ККПМ Кардаштан бері депутатты сайламады және 1960 жылдары маргиналды саяси күшке айналды. Джозеф Цукен (1912–1986) – Виннипегтегі коммунистік қалалық кеңес мүшесі және мектеп мүшесі. Оның өмірбаяуын жазған автор «Оны жақсы көріп, жек көрушілердің саны шамалы болды. Оны ешкім елемеді» дейді. Ол Украинадан келген еврей иммигранттарының ұлы еді. Ол 1979 жылы қала әкімі лауазымына үміткер болды. Паула Флетчер 1981 жылы Росс зейнеткерлікке шыққаннан кейін партияның басшысы болды және партияны 1981 және 1986 жылғы сайлауларға бастап барды. Партия бұрынғы сайлауда екі үміткерді (Флетчер мен Росс), ал соңғы сайлауда үш үміткерді тікелей ұсынды. Флетчер 1986 жылы Манитобадан Онтариоға көшіп кетті, содан кейін Коммунистік партиядан толығымен шығып кетті. ККПМ 1988 жылғы провинциялық сайлауда Лорн Робсон басшылығымен алты үміткерді тікелей ұсынды. Робсон да 1980 жылдардың соңында Онтариоға көшіп кетті. Франк Голдспинк кейіннен партияның провинциялық ұйымдастырушысы болды және партияның саяси басшысы да болуы мүмкін. Голдспинк партияның 1990 жылғы сайлауда жалғыз үміткері болды, партия тіркелмегендіктен тәуелсіз үміткер ретінде қатысты. Голдспинк 1991 жылы Коммунистік партиядан шығып кетті, ал ККПМ келесі бес жыл бойы тұрақты басшы болмады (дегенмен оның провинциялық ұйымы кейде кездесіп тұрды). Партия 1995 жылғы провинциялық сайлауда ешқандай үміткерді тікелей ұсынбады. Даррелл Ранкин 1995 жылы Онтариодан Манитобаға көшіп келді және жыл аяқталмас бұрын ККПМ провинциялық ұйымдастырушысы болды. 1996 жылы Ранкин партияның ресми басшысы болып сайланды. Ранкин ККПМ-ді 1999 және 2003 жылғы сайлауларға бастап, тиісінше алты және бес үміткерді тікелей ұсынды. ККПМ 1998 жылы 3500 қол қойылған өтінішпен Манитоба сайлау комиссиясында қайта тіркелді. 2004 жылдың қаңтар айында Ранкинге Пауль Сидон басшылыққа талас жасады, ол Сидонға қарағанда 79% делегаттардың қолдауын алды. Ранкин 2019 жылы партиядан кетті. Бұрынғы апартеидке қарсы белсенді, кәсіби одақ мүшесі және профессор болған Эндрю Тейлор 2019 жылғы федералдық сайлауда Виннипег Солтүстігінен Коммунистік партия атынан үміткер болды. 2020 жыл бойы ККПМ премьер-министр Брайан Паллистердің COVID-19 пандемиясына жауап беруіне қатысты сын айтты. ККПМ мәлімдемесіне сәйкес, «еркін нарық идеологтары табыс көмектесіп, екінші толқынды күшейте түсті, бұл қоғамдық денсаулық салдарын тудырды».