Кіріспе
Израильдің ұлттық зираты Иерусалимнің батысында орналасқан. Герцль тауы (Har Hertsl), сондай-ақ Хар ха Зикарон (הַר הַזִּכָּרוֹן, "Еске алу тауы" деген мағынада) – Иерусалим орманының батыс жағында Израильдің ұлттық зираты мен басқа да ескерткіш және білім беру орталықтарының орналасқан жері. Ол қазіргі заманғы сионизмнің негізін қалаушы Теодор Герцльдің құрметіне аталған. Герцльдің қабірі төбесінде жатыр. Холокост құрбандарын еске алуға арналған Яд Вашем Герцль тауынан батысқа қарай орналасқан. Израильдің соғыста қаза болған жауынгерлері де сол жерге жерленген. Герцль тауының биіктігі теңіз деңгейінен 834 метр.
Mount Herzl ( Har Hertsl), also Har ha Zikaron (הַר הַזִּכָּרוֹן lit. "Mount of Remembrance"), is the site of Israel's national cemetery and other memorial and educational facilities, found on the west side of Jerusalem beside the Jerusalem Forest. It is named after Theodor Herzl, the founder of modern Zionism. Herzl's tomb lies at the top of the hill. Yad Vashem, which commemorates the Holocaust, lies to the west of Mt. Herzl. Israel's war dead are also buried there. Mount Herzl is 834 meters above sea level.
Тарих
1934 жылы сионисттік көшбасшы Менахем Уссишкин еврей ұлтының ұлы басшыларына арналған пантеон құру үшін Леон Пинскерді Скопус тауындағы Никанор үңгірінде қайта жерлеуді ұйымдастырды. 1941 жылы Уссишкиннің өзі де сол жерге жерленді. Скопус тауы Иерусалимнен бөлініп, анклавқа айналған кезде бұл жоспарды жүзеге асыру мүмкін болмады. 1949 жылдың жазында Теодор Герцльдің қалдықтары Батыс Иерусалимдегі Зәйтүн тауына қарайтын төбеге қайта жерленді және оның құрметіне Герцль тауы деп аталды. 1949 жылы қарашада Иерусалим аймағындағы 1947–1949 жылдардағы Палестина соғысында қаза тапқан сарбаздар төбенің солтүстік беткейінде жерленді. Теодор Герцльден басқа, Герцль тауы Израильдің бес премьер-министрінің де соңғы тыныс алатын жері: Леви Ешкол, Голда Меир, Ицхак Шамир, Ицхак Рабин (оны әйелі Лиямен бірге жерлеген) және Шимон Перес. Израиль президенттері де Герцль тауында жерленген, сондай-ақ басқа да көрнекті еврей және сионисттік көшбасшылар да сонда. Герцль тауы көптеген еске алу шаралары мен ұлттық мерекелерге арналған орын. Әскери бөлімді екі венгр сәулетшісі, Ашер Хирам мен Хайм Гилади жобалады. Герцль бір жылдан кейін қайтыс болғанда Венада жерленді. Қырық бес жылдан кейін Герцльдің қалдықтары Израильге әкелініп, Иерусалимде қайта жерленді. Жерлеу орны Иерусалимдегі төбенің ең биік жерінде арнайы мемлекеттік комиссия таңдады. Ол 1949 жылдың 17 тамызында жерленді. Бірнеше жыл бойы оның қабірін уақытша тас белгіледі, содан кейін ол ұлттық зиратқа айналдырылды. Оның жаңа қабір тасын жасау конкурсына алпыс үш өтініш түсті. Жеңімпаз Джозеф Кларвейннің дизайны болды, ол әшекейсіз қара граниттен жасалған және оған «Герцль» деген есім жазылған. Оның қабірінің айналасындағы алаң 1950 жылы өткен Тәуелсіздік күнінің алғашқы салтанатына дейін кеңейтілді. Герцльдің тілегіне қарамастан, оның қызы Паулин мен ұлы Ханс бастапқыда оның қасына жерленген жоқ. Олардың қалдықтары 2006 жылы Герцль тауына көшірілді. Оның үшінші қызы Холокост кезінде қаза тапты және оның жерленген жері белгісіз. Герцль мұражайы мен Герцль білім беру орталығы арасында орналасқан шағын Стивен Норман саябағы Герцльдің жалғыз немересінің естелігіне арналған, ол 1946 жылы Холокост кезінде отбасының тағдыры туралы білгеннен кейін және қашқын лагерьлеріндегі еврейлердің қайғысын көргеннен кейін АҚШ-та өзін-өзі өлтірді және 2007 жылдың желтоқсанында Герцль тауына қайта жерленді. Герцльдің ата-анасы мен әпкесі де Герцль тауында жерленген.
When Herzl died a year later, he was interred in Vienna. Forty five years later, Herzl's remains were brought to Israel and re interred in Jerusalem. The location of the burial site was selected by a special state commission in the top of a hill in Jerusalem. He was buried on 17 August 1949. A temporary stone marked his grave for several years until the site was developed into a national cemetery. Sixty three entries were submitted in the competition for the design of his new tombstone. The winner was Joseph Klarwein's design, consisting of an unadorned black granite stone inscribed with the name Herzl. The area around his tomb was expanded into the plaza where the first Independence Day ceremony was held in 1950. Despite Herzl's wishes, his daughter Pauline and son Hans were not originally buried beside him. Their remains were moved to Mt. Herzl in 2006. A third daughter was murdered in the Holocaust and her place of burial is unknown. The small Stephen Norman Park, located between the Herzl Museum and the Herzl Educational Center, is dedicated to the memory of Herzl's only grandson, who killed himself in the United States in 1946 after learning about the fate of his family during the Holocaust and being confronted with Jewish misery in the Displaced Persons camps, and was reinterred on Mt. Herzl in December 2007. Herzl's parents and sister are also buried at Mount Herzl.
Ұлттық азаматтық зират
Израильдің ел басшылары мен ел үшін өмірін қиған адамдардың басты зираты Герцль тауының оңтүстік беткейінде орналасқан. Бұл зират 1952 жылы Бен-Гурион қаржы министрін Герцльдің қабіріне жақын, "Хелкат Гедолей Ха'Ума" жерлеу орынына қоюға шешім қабылдағанда құрылды. Зират аумағының жоспары келесі жылдары жалғасты, және оған сионистік қозғалыстың басқа да белгілі тұлғалары жерленді.
Ұлттың ұлы басшылары
Ұлттың Ұлы көшбасшылары жер учаскесі немесе Еске алу паркінде Израиль мемлекетінің бірнеше премьер-министрлерінің, президенттерінің, Кнессет спикерлерінің және басқа да таңдалған ұлттық көшбасшыларының қабірлері орналасқан. Ол Герцль тауының зиратының, 1960 жылдан кейін Дүниежүзілік сионисттік ұйым аталған, Сионисттік ұйым басшыларының жақын маңдағы зиратынан бөлек бөлімін құрайды. «Хелкат Гедолей Ха'Ума» деген еврейше атауы, Израиль мемлекетінің басшылары бөліміне қатысты тар мағынада немесе мемлекет құрылғанға дейінгі сионисттік басшыларды қамтитын кең мағынада қолданылады. Онда президенттер Залман Шазар мен Хаим Герцог, Шимон Перес, премьер-министрлер Леви Ешкол, Голда Меир, Ицхак Рабин және оның әйелі Лия Рабин жерленген. Басқа да көрнекті қабірлердің ішінде Кнессеттің бірінші спикері Йосеф Спринзак пен оның әйелі Ханна, бірінші қаржы министрі Елиезер Каплан, Иерусалим мэрі Тедди Коллек және бірінші ханым Аура Герцогтың қабірлері бар. Зираттың ұлттық маңызы зор болғанына қарамастан, кейбір ізраилдік көшбасшылар басқа жерлерде жерленген, олардың ішінде Хаим Вейцман (Вейцман үйінде жерленген), Ицхак Бен Цви (Хар Ха-Менухот зиратында жерленген), Давид Бен-Гурион (Мидрешет Бен-Гурионда жерленген), Менахем Бегин (Зәйтүн тауында жерленген) және Ариэль Шарон (Негевтегі үйінде жерленген) бар. Герцль тауында кімнің жерленуі керек деген мәселе кейде дау тудырды. Мысалы, 1940 жылы қайтыс болған Зеев Жаботинскийді Герцль тауына жерлеу туралы шешімге көптеген Лейборист партиясының белсенді мүшелері қарсы шықты, олар Жаботинскийді мұндай құрметке лайық емес, ультраұлтшыл деп санайтын. 1964 жылы ғана премьер-министр Леви Ешкол ұлттық келісімді нығайту және саяси араздықтарды ұмыту мақсатында оны сол жерге жерлеуге келісті. Батырлық медалімен марапатталған әскерилер де Герцль тауында жерленуі мүмкін. Герцльдің қабірінің солтүстігінде (Дүниежүзілік) Сионисттік ұйым басшыларына арналған жер учаскесі бар, оның ішінде Давид Вольфсон, Нахум Соколов, Симха Диниц және Арие Дульзин бар. Осы бөлімде Теодор Герцльдің жақын туыстарының қабірлері мен ескерткіштері орналасқан. Зеев Жаботинский мен оның отбасының қабірі Герцльдің қабірінен оңтүстік-батысқа қарай бөлек жер учаскесінде орналасқан.
Терроризм құрбандарының ескерткіші
Терроризм құрбандарының ескерткіші – 1851 жылдан бүгінгі күнге дейін Израильдегі терроризмнің барлық құрбандарына арналған басты ескерткіш. Ескерткіш 1997 жылы ашылды, және әр жыл сайын құрбандарды еске алу салтанаты алаңда өткізіледі. Ескерткіш Ұлттық азаматтық зиратта, Хелкат Гедолей Ха'Ума жанында орналасқан.
Ұлттық әскери зират
Израиль қорғаныс күштерінің басты әскери қабірі Герцль тауының солтүстік беткейінде орналасқан. Ол 1949 жылдың қараша айында Иерусалим аймағында шейыт болған жауынгерлерді жерлеу үшін құрылған.
the Jerusalem area were buried there.
Христиан, мұсылман және друз жауынгерлері
Әскери зират Израиль қауіпсіздік күштерінде қызмет етіп қаза болған Израильдің христиан, мұсылман және друз сарбаздарының есін де мәңгі есте сақтайды.
Әрекеттегі жоғалғандардың бақшасы
Әрекетте жоғалғандардың бағы – 1914 жылдан бүгінгі күнге дейін қабірлері белгісіз Израиль қорғаныс күштерінің сарбаздары мен ертедегі Израиль жері үшін күрескендердің Ескерткіш және Еске алу бағы. Бақ 2004 жылғы 29 ақпанда Ұлттық әскери және полиция зиратында армия басшылары, Израильдің қорғаныс министрі Шаул Мофаз және Иерусалим қалалық әкімдігінің өкілдері қатысқан салтанатты шарада ашылды. Бақта INS Dakar суасты кемесіндегі және теңізде қаза болған 23 адамның ескерткіштері де орналасқан. Израильдің жоғалған сарбаздарына арналған жылдық еске алу рәсімі Адар айының жетінші күні бақтың негізгі алаңында өтеді. Бақта "бос қабірлер" мен жоғалған сарбаздардың құрметіне арналған тас ескерткіштер бар. Бақтың кіреберісінде жоғалғандарды еске алу рәсімдері өткізілетін кішкентай алаң орналасқан. Алаңның солтүстік жағында Жерорта теңізінде батқан INS Dakar суасты кемесінің жоғалған теңізшілеріне арналған ескерткіш тұрғызылған. Алаңның солтүстік жағында 1914 жылдан бүгінгі күнге дейін жоғалған барлық сарбаздар мен жауынгерлердің есімдері жазылған ескерткіш қабырғасы бар. Қабырғаның үстінде сарқырама орналасқан.
Исраилдің құлағандарын еске алу ұлттық залы
Ұлттық әскери және полиция зиратының кіреберісінде 1860 жылдан бері Израиль жерін қорғау кезінде қаза тапқан 22 684 әскери және қауіпсіздік қызметкерінің құрметіне арнап ұлттық мемориалдық зал салынды. Ол 18 метрге дейін көтерілетін шам тәріздес пішінде жасалған, және онда жыл бойы мәңгілік от жанып тұрады. Әрбір қаза тапқан әскери үшін жылына екі рет – оның қаза болған күнінің жылдығында және Еске алу күнінде – шам жағылады. Жобаның құны 40 миллион шекелді құрады.
Бау-бақшалар
Герцль мұражайының және басты алаңның үстінде Халықтар бағы орналасқан, онда қонақ президенттер мен мемлекет басшылары ағаштар отырғызған. Иерусалимге көрініс ашатын екі кішкентай қарау платформасы бар. Басты алаңға кіреберіс қарсысында менора мүсіні тұр. Герцль мұражайы мен Стелла және Александр Маргулистің білім беру орталығының арасында орналасқан Стивен Норман бағы Герцльдің немересі Стивен Норманның құрметіне аталған. Ол Герцль отбасының Палестинаға сапар шеккен немесе сионист болған жалғыз мүшесі еді. Бұл орын топтар мен студенттердің Герцль тауы туралы ақпарат алуына арналған. Бақтың бір қабырғасына 1945 жылы Норманның: «Палестинадағы еврей жастарын көргенде сіз таң қаласыз, олардың көздерінде еркіндік сезімі бар» деген сөзі жазылған.
Герцль мұражайы
Герцль мұражайы, Маунт Герцльдің бас кіреберісінде орналасқан интерактивті мұражай, еврей халқының өз Отанына ие болу арманының күйкешісі – Теодор Герцльдің өмірімен таныстырады.
Яд Вашем
Яд Вашем Иерусалимдегі Еске алу тауындағы Герцль тауының батыс аймағында, теңіз деңгейінен 804 метр биіктікте және Иерусалим орманына жақын орналасқан. Яд Вашем – екі түрлі нысанды қамтитын кешен: мемориалдық мұражайлар мен ескерткіштер, сондай-ақ ғылыми-зерттеу институты. Мемориалдық орындарға Холокост тарихы мұражайы және Холокост өнері мұражайы; Балалар мемориалы және Еске алу залы сияқты жабық мемориалдар; Қоғамдар аңғары, мал вагоны мемориалы және түрлі мүсіндер сияқты ашық ескерткіштер, сонымен қатар синагог кіреді. Холокостты зерттеу орталықтары зерттеу институты төңірегінде жинақталған, оларға мұрағаттар, кітапхана, баспа үйі және білім беру орталығы, Холокостты зерттеудің халықаралық мектебі кіреді. Яд Вашем Холокост кезінде еврейлерді өмірлік қауіп төндіріп құтқарған яһуди емес адамдарды «Ұлттардың Адалдары» деп құрметтейді. Яд Вашемнің кіреберісінен Герцль тауының ұлттық зиратына дейінгі Еске алу жолы 2003 жылы салынды, оған сионизмнің басталуынан Израиль мемлекетінің құрылуына дейінгі маңызды оқиғаларды көрсететін тақталар орналасқан.
Сионизмді зерттеу орталығы
2010 жылы Герцль мұражайының қасында сионизмді зерттеу орталығының құрылысы басталды, ашылуы 2013 жылға жоспарланған.
Археология
Мицпе-Карем – Иерусалим орманында, Еске алу тауының батыс жағында, Яд Вашем мұражайының жанында орналасқан археологиялық саябақ. Онда ерте қола дәуірі, темір дәуірі, сондай-ақ, болжам бойынша эллинистік, римдік және византиялық кезеңдерге жататын әртүрлі кезеңдерден табылған жәдігерлер бар.