Кіріспе

Шотланд азаматтық инженеры, маяқтарды жобалаушы және метеоролог (1818–1887)

Томас Стивенсон PRSE MInstCE FRSSA FSAScot (22 шілде 1818 – 8 мамыр 1887) – Шотландияның көрнекті азаматтық инженеры, маяқтарды жобалаушы және метеоролог. Ол Шотландия мен оның төңірегінде отыздан астам маяқты, сондай-ақ метеорологияда қолданылатын Стивенсон экранын жобалаған. Оның бұрынғыдан жаңа ерекшеліктерімен ерекшеленетін жобалары маяқ салудың жаңа дәуірін ашты. Ол Шотландия Корольдік өнер қоғамының президенті (1859–60), Эдинбург Корольдік қоғамының президенті (1884–86) болды және Шотландия метеорологиялық қоғамын құрушылардың бірі еді.

Өмір және мансап

Ол 1818 жылғы 22 шілдеде Эдинбургтегі 2 Бакстерс-плейс мекенжайында инженер Роберт Стивенсон мен оның әйелі (сонымен қатар қарындасы) Жан Смиттен туған кіші ұлы болды. Ол Эдинбургтегі Корольдік жоғары мектепте білім алды. Томас Стивенсон Эдинбургтегі Сент-Винсент көшесінің солтүстік жағындағы Стокбриджде орналасқан Сент-Стефан шіркеуіне сенімді және тұрақты түрде қатысты. 1848 жылы үйленгенге дейін ол отбасымен бірге Бакстерс-плейсте тұрды. Кейін ол 8 Хауард-плейс мекенжайында үй сатып алды. 1855 жылы ол 1 Инверлиф Террасасына көшті. Кем дегенде 1860 жылдан бастап ол Эдинбургтің Жаңа қаласындағы ірі грузин стиліндегі қабатты үйдің бірінде, 17 Хериот Роу мекенжайында тұрды. 1864 жылы «Порттарды жобалау және салу: теңіз инженерлігі туралы трактат» атты еңбегін жариялады. Бұл кітап бастапқыда «Британ энциклопедиясы» үшін жазған мақаласына негізделген және портты жобалау мен салуға қатысты қағидалар мен тәжірибелерді қамтиды. Жұмыста порт құрылысына әсер ететін геологиялық және физикалық ерекшеліктер, толқындардың пайда болуы мен олардың әсері, сондай-ақ кемежай қабырғалары үшін қолданылатын құрылыс материалдары мен қабырғалардың түрлері талқыланды. Кітапта сонымен қатар су шығаруды қамтамасыз етудегі су ағындары мен тұщы судың тиімділігі де зерттелді. Кітаптың екінші басылымы 1874 жылы жарық көрді. 1869 жылы Стивенсон, жаңадан ойлап тапқан электр шамдарын маяқтарда пайдаланудың сәтті тәжірибесі ретінде, Грантон портының шығыс бөлігінен су асты кабелін орнатты және Тринити тізбекті пирсінің ұшындағы шамды порттағы оператор жарты миль қашықтықтан басқарды. Ол метеорологиялық құралдарды қорғау үшін Стивенсон экранын жасады, ол кеңінен қолданысқа ие болды. Ол 1887 жылғы 8 мамырда Эдинбургтегі 17 Хериот Роуда қайтыс болды және Нью-Калтон зиратындағы Стивенсон отбасының мазарында жерленді. Мазар шығыс қабырғаның ортасында орналасқан.

Уиктегі су бұрғышы

Стивенсон 1863 жылы Уикте толқын қырылу құрылысын жобалап, құрылысын қадағалады, ол сол кезде Еуропадағы ең ірі шамай балық аулау порты болды. Томас Телфорд жобалаған ішкі порт 1811 жылы аяқталды, ал 1825 және 1834 жылдар аралығында Джеймс Бремнер кеңейтілген сыртқы портты салды. Дегенмен, 1857 жылға қарай сыйымдылықты арттыру қажеттігі анық болды, нәтижесінде Британ балықшылық қоғамы жаңа толқын қырылу құрылысын ұсынды. 1862 жылы Стивенсон, ағасы Дэвидпен бірге, портты кеңейтудің егжей-тегжейлі жоспарларын, кескіндерін және техникалық талаптарын дайындады. Бұл жобаға сэр Джон Куд және Джон Хокшоу қолдау көрсетті. 62 000 фунт стерлингтік несие Мемлекеттік жұмыс несие комиссиясының инженері А. М. Ренделдің келісімімен бекітілді. Стивенсон Құрылыс инженерлері институтына жолдаған хаттарында бір кезде бір дауыл салдарынан 1350 тонна материал құрылыстан кетіп қалғанын, бірақ ол оқиға кезінде толқындардың биіктігін анықтай алмағанын жазды. Қазіргі заманғы әдістерді қолданып жергілікті толқын жағдайларын есептегенде, құрылыс аяқталған толқын қырылу құрылысы қосымша нығайту шаралары немесе толқын күшін басу механизмі болмаса, сақталмайтыны анықталды.