Кіріспе

Гүлді өсімдіктер тұқымдасы

Portulacaceae – гүлді өсімдіктер тұқымдасы, бір Portulaca туысын қамтиды және 115 түрі бар. Бұрын бұл тұқымдашаға 20 туыс, шамамен 500 түрі кірген, бірақ қазір ол бір туыспен ғана шектелген, ал қалған туыстар басқа жерлерге жатқызылған. Бұл тұқымдас көптеген таксономистер тарапынан мойындалған және шұбар тұқымдас деп те аталады. Оның таралуы космополиттік, ең жоғары әртүрлілігі Африка, Австралия және Оңтүстік Американың жартылай шөлейтті аймақтарында байқалады, бірақ кейбір түрлері Арктика аймақтарына дейін созылады. Тұқымдас Caryophyllaceae тұқымдасына өте ұқсас, бірақ тостағаншасында тек екі тостаған жапырағы бар. APG II жүйесі (2003; 1998 жылғы APG жүйесінен өзгеше емес) оны эудикоталардың негізгі кладындағы Caryophyllales ордеріне жатқызады. APG III жүйесінде бірнеше туыс Montiaceae, Didiereaceae, Anacampserotaceae және Talinaceae тұқымдастарына көшірілді, осылайша тұқымдас монотипті болып, тек Portulaca туысын қамтиды. Portulaca africana (Danin & H. G. Baker) Danin
Portulaca almeviae Ocampo
Portulaca amilis Speg. – парагвайлық шұбар
Portulaca anceps A. Rich.
Portulaca argentinensis Speg. – аргентиналық шұбар
Portulaca aurantiaca Proctor
Portulaca australis Endl. – австралиялық шұбар
Portulaca badamica S. R. Yadav & Dalavi
Portulaca bicolor F. Muell. – австралиялық шошқа шөбі
Portulaca biloba Urb. – кубалық шұбар
Portulaca brevifolia Urb.
Portulaca bulbifera M. G. Gilbert
Portulaca californica D. Legrand
Portulaca canariensis Danin & Reyes Bet.
Portulaca cardenasiana D. Legrand – пуэрто-рикалық шұбар
Portulaca caulerpoides Britton & P. Wilson
Portulaca centrali africana R. E. Fr.
Portulaca chacoana D. Legrand
Portulaca ciferrii Chiov.
Portulaca clavigera R. Geesink
Portulaca colombiana D. Legrand
Portulaca commutata M. G. Gilbert
Portulaca confertifolia Hauman
Portulaca conoidea S. M. Phillips
Portulaca constricta M. G. Gilbert
Portulaca conzattii P. Wilson
Portulaca coralloides S. M. Phillips
Portulaca cryptopetala Speg.
Portulaca cubensis Britton & P. Wilson
Portulaca cyclophylla F. Muell.
Portulaca cypria Danin
Portulaca daninii Galasso, Banfi & Soldano
Portulaca decipiens Poelln.
Portulaca decorticans M. G. Gilbert
Portulaca dhofarica M. G. Gilbert
Portulaca diegoi Mattos
Portulaca digyna F. Muell.
Portulaca dodomaensis M. G. Gilbert
Portulaca echinosperma Hauman
Portulaca edulis Danin & Bagella
Portulaca elatior Mart. ex Rohrb.
Portulaca elongata Rusby
Portulaca eruca Hauman
Portulaca erythraeae Schweinf.
Portulaca fascicularis Peter
Portulaca filifolia F. Muell.
Portulaca filsonii J. H. Willis
Portulaca fischeri Pax
Portulaca fluvialis D. Legrand
Portulaca foliosa Ker Gawl.
Portulaca fragilis Poelln.
Portulaca frieseana Poelln.
Portulaca fulgens Griseb.
Portulaca gilliesii Hook.
Portulaca giuliettiae T. Vieira & A. A. Coelho
Portulaca goiasensis T. Vieira & A. A. Coelho
Portulaca gracilis Poelln.
Portulaca grandiflora Hook. – мохшабақ шұбары
Portulaca grandis Peter
Portulaca granulatostellulata (Poelln.) Ricceri & Arrigoni
Portulaca greenwayi M. G. Gilbert
Portulaca guanajuatensis Ocampo
Portulaca halimoides L. – жібек мақталы шұбар
Portulaca hatschbachii D. Legrand
Portulaca hereroensis Schinz
Portulaca heterophylla Peter
Portulaca hirsutissima Cambess.
Portulaca hoehnei D. Legrand
Portulaca howellii (D. Legrand) Eliasson
Portulaca humilis Peter
Portulaca impolita (Danin & H. G. Baker) Danin
Portulaca insignis Steyerm.
Portulaca intraterranea J. M. Black
Portulaca johnstonii Henrickson
Portulaca juliomartinezii Ocampo
Portulaca kermesina N. E. Br.
Portulaca kuriensis M. G. Gilbert
Portulaca lakshminarasimhaniana S. R. Yadav & Dalavi
Portulaca lutea Sol. ex G. Forst. – сары шұбар
Portulaca macbridei D. Legrand
Portulaca macrantha Ricceri & Arrigoni
Portulaca macrorhiza R. Geesink
Portulaca macrosperma D. Legrand
Portulaca masonii D. Legrand
Portulaca massaica S. M. Phillips
Portulaca matthewsii Ocampo
Portulaca mauritiensis Poelln.
Portulaca mexicana P. Wilson
Portulaca meyeri D. Legrand
Portulaca minensis D. Legrand
Portulaca minuta Correll
Portulaca molokiniensis Hobdy – Ihi
Portulaca monanthoides Lodé
Portulaca mucronata Link
Portulaca mucronulata D. Legrand
Portulaca nicaraguensis (Danin & H. G. Baker) Danin
Portulaca nitida (Danin & H. G. Baker) Ricceri & Arrigoni
Portulaca nivea Poelln.
Portulaca nogalensis Chiov.
Portulaca oblonga Peter
Portulaca obtusa Poelln.
Portulaca obtusifolia D. Legrand
Portulaca okinawensis E. Walker & Tawada
Portulaca oleracea L. – қарапайым шұбар, шошқа шөбі
Portulaca oligosperma F. Muell.
Portulaca olosirwa S. M. Phillips
Portulaca papillatostellulata (Danin & H. G. Baker) Danin
Portulaca papulifera D. Legrand
Portulaca papulosa Schltdl.
Portulaca paucistaminata Poelln.
Portulaca perennis R. E. Fr.
Portulaca peteri Poelln.
Portulaca philippii I. M. Johnst.
Portulaca pilosa L. – шаңшықты шұбар
Portulaca psammotropha Hance
Portulaca pusilla Kunth
Portulaca pygmaea Steyerm.
Portulaca quadrifida L. – тауықшөп шұбары
Portulaca ragonesei D. Legrand
Portulaca ramosa Peter
Portulaca rausii Danin
Portulaca rhodesiana R. A. Dyer & E. A. Bruce
Portulaca rotundifolia R. E. Fr.
Portulaca rubricaulis Kunth – қызыл сабақты шұбар
Portulaca rzedowskiana Ocampo
Portulaca samhaensis A. G. Mill.
Portulaca samoensis Poelln.
Portulaca sanctae martae Poelln.
Portulaca sardoa Danin, Bagella & Marrosu
Portulaca saxifragoides Welw. ex Oliv.
Portulaca sclerocarpa A. Gray – Ihi makole
Portulaca sedifolia N. E. Br.
Portulaca sedoides Welw. ex Oliv.
Portulaca sicula Danin, Domina & Raimondo
Portulaca smallii P. Wilson – Small’s шұбары
Portulaca socotrana Domina & Raimondo
Portulaca somalica N. E. Br.
Portulaca stellulatotuberculata Poelln.
Portulaca stuhlmannii Poelln.
Portulaca suffrutescens Engelm. – бұталы шұбар
Portulaca suffruticosa Wight
Portulaca sundaensis Poelln.
Portulaca thellusonii Lindl.
Portulaca tingoensis J. F. Macbr.
Portulaca trianthemoides Bremek.
Portulaca trituberculata Danin, Domina & Raimondo
Portulaca tuberculata León
Portulaca tuberosa Roxb.
Portulaca umbraticola Kunth – қанатты шұбар
Portulaca werdermannii Poelln.
Portulaca wightiana Wall. ex Wight & Arn.
Portulaca yecorensis Henrickson & T. Van Devender
Portulaca zaffranii Danin

Бұрын осы жерде орналастырылған

Анакампсерос арахноидтар (Haw.) Симс (P. arachnoides Haw ретінде)
Анакампсерос филаментоза subsp. filamentosa (P. filamentosa Haw ретінде)
Анакампсерос ланцеолата subsp. lanceolata (P. lanceolata Haw ретінде)
Анакампсерос руфессенс (Haw.) Татты (P. rufescens Haw ретінде)
Анакампсерос телефиастрлық DC. (P. anacampseros L. ретінде)
Montia howellii S. Watson
Sesuvium portulacastrum (L.) L. (P. portulacastrum L. ретінде)
Talinum fruticosum (L.) Juss. (P. fruticosa L. немесе P. triangularis Jacq ретінде)
Talinum paniculatum (Jacq.) Гартн. (P. paniculata Jacq. немесе P. patens L. ретінде)

Қолданылуы

Қалың бұршақ (Portulaca oleracea) тағам ретінде кеңінен қолданылады, ал кейбір аймақтарда бұл өсімдік жабайылап өседі. Портулака грандифлора әдемі гүлді бақшаларда өсірілетін танымал өсімдік. Тауықтар бұршақтарды қызықтап жейді. Портулаканың кейбір түрлерін кейбір көбелектердің күйісқұрттары, оның ішінде мускат көбелегінің (Hadula trifolii) личинкалары тамақтанады.