Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылысы (DSM IV 315.32) – бұл коммуникация бұзылысы, онда коммуникацияның рецептивті және экспрессивті салаларының екеуі де жеңілден ауырға дейін кез келген деңгейде зардап шегуі мүмкін. Осы бұзылысы бар балалар сөздер мен сөйлемдерді түсінуде қиындықтарға тап болады. Бұл кемістік сезімталдық бұзылуларына, вербальді емес интеллектуалдық кемшіліктерге, неврологиялық жағдайларға, ортаның жетіспеушілігіне немесе психикалық бұзылуларға байланысты емес, экспрессивті және рецептивті тілдің дамуындағы кемшіліктермен сипатталады. Зерттеулер көрсеткендей, бес жастағы балалардың 2-4 пайызы аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылысымен күреседі. Бұл айырмашылық балалардың тілді өндіру дағдыларында, яғни экспрессивті тілде, және тілді түсіну дағдыларында, яғни рецептивті тілде мәселелер туғанда анықталады. Аралас рецептивті тіл бұзылысы бар адамдарда планум темпорале және париетале аймақтарының қалыпты сол-оң анатомиялық асимметриясы байқалады. Бұл сол жарты шардың тілге қатысты функционалдық мамандануының төмендеуімен байланысты. Фонемалық ажырату тапсырмаларында ми қан ағынының (SPECT) өлшемі бойынша, аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылысы бар балалар күтілетіндей сол жарты шардың басым белсенділігін көрсетпейді. Аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылысы рецептивті-экспрессивті тілдің бұзылуы (RELI) немесе рецептивті тіл бұзылысы деп те аталады.
Mixed receptive expressive language disorder (DSM IV 315.32) is a communication disorder in which both the receptive and expressive areas of communication may be affected in any degree, from mild to severe. Children with this disorder have difficulty understanding words and sentences. This impairment is classified by deficiencies in expressive and receptive language development that is not attributed to sensory deficits, nonverbal intellectual deficits, a neurological condition, environmental deprivation or psychiatric impairments. Research illustrates that 2% to 4% of five year olds have mixed receptive expressive language disorder. This distinction is made when children have issues in expressive language skills, the production of language, and when children also have issues in receptive language skills, the understanding of language. Those with mixed receptive language disorder have a normal left right anatomical asymmetry of the planum temporale and parietale. This is attributed to a reduced left hemisphere functional specialization for language. Taken from a measure of cerebral blood flow (SPECT) in phonemic discrimination tasks, children with mixed receptive expressive language disorder do not exhibit the expected predominant left hemisphere activation. Mixed receptive expressive language disorder is also known as receptive expressive language impairment (RELI) or receptive language disorder.
Менеджмент
Сөйлеу және тіл дамуының бастапқы кезеңінде кемшіліктері байқалатын балалар, өсіп келе жатқанда да сөйлеу және тіл мәселелеріне ұшырауы мүмкін. Сол сияқты, егер осы сөйлеу және тіл проблемалары шешілген болса да, ерте тілдегі кешігуі бар балалар өмір бойында фонологиялық хабардарлық, оқу және жазу қиындықтарына бейім болады. Аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылысы бар балалардың тіл дамуына, сауаттылығына, мінез-құлқына, әлеуметтік дамуына және тіпті психикалық денсаулығына ұзақ мерзімді әсер етуі ықтимал. Егер аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылысы болжанып тұрса, логопед немесе тіл патологынан ем алуға болады. Көптеген емдеулер қысқа мерзімді болып келеді және жұмыс немесе оқу процесіне кедергі келтірмеу үшін ортада жасалған өзгертулерге негізделген. Ауызша қысқа мерзімді жадты визуалды/сөзсіз ақпаратпен байланыстыратын араласу жоспарларын қамтитын бағдарламалар осы балаларға көмектесуі мүмкін. Сонымен қатар, тілдік белсенділікті арттыру үшін ата-аналарға оқыту және "көріп-күту" әдісі арқылы тілді бақылау ұсынылады. "Көріп-күту" әдісі тұрақты, орта таптық отбасылардан шыққан, басқа мінез-құлқы, медициналық немесе есту проблемалары жоқ аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылысы бар балаларды араласудың орнына қатаң бақылаудан өткізуді кеңес береді. Көбінесе балалар жан-жақты ауызша тіл бағалауы арқылы белгіленген талаптарға сай келмейді; нәтижесінде, олар ерте араласу бағдарламаларына толыққанды сәйкес келмейді және "бір өлшем бәріне" үлгісінен өзгеше тәсілдерді қажет етеді.
Children who demonstrate deficiencies early in their speech and language development are at risk for continued speech and language issues throughout later childhood. Similarly, even if these speech and language problems have been resolved, children with early language delay are more at risk for difficulties in phonological awareness, reading, and writing throughout their lives. Children with mixed receptive expressive language disorder are often likely to have long term implications for language development, literacy, behavior, social development, and even mental health problems. If suspected of having a mixed receptive expressive language disorder, treatment is available from a speech therapist or pathologist. Most treatments are short term, and rely upon accommodations made within the environment, in order to minimize interfering with work or school. Programs that involve intervention planning that link verbal short term memory with visual/nonverbal information may be helpful for these children. In addition, approaches such as parent training for language stimulation and monitoring language through the "watch and see" method are recommended. The watch and see technique advises children with mixed receptive expressive language disorder who come from stable, middle class homes without any other behavioral, medical, or hearing problems should be vigilantly monitored rather than receive intervention. It is often the case that children do not meet the eligibility criteria established through a comprehensive oral language evaluation; and as a result, are not best suited for early intervention programs and require a different approach besides the "one size fits all" model.