Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Байланыс бұзылысы – адамның басқалармен тиімді әңгімелесу үшін тіл мен сөйлеуді түсіну, қабылдау немесе қолдану қабілетіне әсер ететін кез келген бұзылыс. Бұл ауызша және ауызша емес қарым-қатынас түрлеріндегі кемшіліктерді де қамтиды. Кешігулер мен бұзылыстар қарапайым дыбыс алмастырудан бастап, ана тілін түсіну немесе пайдалану мүмкіндігінің жоқтығына дейін жете алады. Осы мақалада диагноз қою, DSM IV, DSM V, сондай-ақ сенсорлық бұзылулар, афазия, оқу қиындықтары және сөйлеу бұзылыстары сияқты мәселелер қарастырылады.
A communication disorder is any disorder that affects an individual's ability to comprehend, detect, or apply language and speech to engage in dialogue effectively with others. This also encompasses deficiencies in verbal and non verbal communication styles. The delays and disorders can range from simple sound substitution to the inability to understand or use one's native language. This article covers subjects such as diagnosis, the DSM IV, the DSM V, and examples like sensory impairments, aphasia, learning disabilities, and speech disorders.
DSM-5
DSM-5 қарым-қатынас бұзылыстарының диагнозы жоғарыда айтылғандарды толығымен өзгертеді. Диагноздар қарым-қатынас бұзылыстарының әртүрлі аспектілерін қамтитын, балалық шақта басталуын баса назар аударатын және осы бұзылыстарды басқа бұзылыстармен байланыстылардан (мысалы, аутизм спектрінің бұзылыстары) ажырататын жалпыланған тәсілмен қойылады. Тіл бұзылуы – тіл бұзылуының маңызды ерекшеліктері – сөздік қоры, грамматика және сөйлемдерді дұрыс құрастырудағы қиындықтарға байланысты тілді үйрену және қолданудағы проблемалар. Проблемалар қабылдамалы (тілді түсіну) және экспрессивті (тілді өндіру) сипатта болуы мүмкін. Сөйлеу дыбысының бұзылуы – бұрын фонологиялық бұзылу деп аталатын, ана тілінің айтылуы мен артикуляциясында қиындықтары бар адамдарға қатысты. Балалық шақта басталатын сөйлеу ағынның бұзылуы (қаңғырау) – сөйлеудің қалыпты ағыны мен ырғағының үзілуі, көбінесе сөздер мен буындардың қайталануына әкеледі. Сондай-ақ, сөздер мен буындарды созу, сөз ішінде үзіліс жасау және/немесе қиын сөздерді айтудан қашу және оларды жеңіл айтылатын сөздермен алмастыру да болуы мүмкін. Бұл бұзылыс адамның қарым-қатынасына көптеген проблемаларды тудырады және қарым-қатынас маңызды болатын жұмыс және/немесе оқу орталарында әлеуметтік қарым-қатынасқа және оқуға кедергі келтіруі мүмкін. Экспрессивті тіл бұзылуы – сөйлеу және түсінуге әсер етеді, сонымен бірге сөзсіз интеллектте кідіріс байқалмайды. Аралас рецептивті-экспрессивті тіл бұзылуы – сөйлеу, түсіну, оқу және жазуға әсер етеді, сонымен бірге сөзсіз интеллектте кідіріс байқалмайды. Тілдің ерекше бұзылуы – есту қабілетінің нашарлауы немесе басқа да дамушылық кемістіктері жоқ балаларда тіл дағдыларын меңгеруді кешіктіретін тіл бұзылуы. СЛИ даму тілінің бұзылуы, тілдің кідірілуі немесе даму дисфазиясы деп те аталады.
The DSM 5 diagnoses for communication disorders completely rework the ones stated above. The diagnoses are made more general in order to capture the various aspects of communications disorders in a way that emphasizes their childhood onset and differentiate these communications disorders from those associated with other disorders (e. g. autism spectrum disorders). Language disorder – the important characteristics of a language disorder are difficulties in learning and using language, which is caused by problems with vocabulary, with grammar, and with putting sentences together in a proper manner. Problems can both be receptive (understanding language) and expressive (producing language). Speech sound disorder – previously called phonological disorder, for those with problems with pronunciation and articulation of their native language. Childhood Onset Fluency Disorder (Stuttering) standard fluency and rhythm of speech is interrupted, often causing the repetition of whole words and syllables. May also include the prolongation of words and syllables; pauses within a word; and/or the avoidance of pronouncing difficult words and replacing them with easier words that the individual is better able to pronounce. This disorder causes many communication problems for the individual and may interfere with social communication and performance in work and/or school settings where communication is essential. expressive language disorder – affects speaking and understanding where there is no delay in non verbal intelligence. mixed receptive expressive language disorder – affects speaking, understanding, reading and writing where there is no delay in non verbal intelligence. specific language impairment – a language disorder that delays the mastery of language skills in children who have no hearing loss or other developmental delays. SLI is also called developmental language disorder, language delay, or developmental dysphasia.
Сезімталдық бұзылуы
Соқырлық – Балалардың қарым-қатынас дағдылары мен көру қабілетінің нашарлауы арасындағы байланыс қазіргі уақытта зерттеліп жатыр. Есту қабілетінің нашарлауы/жиі құлақ инфекциялары – Тіл меңгеру кезеңінде есту қабілетінің нашарлауы сөйлеуде қиындықтарға алып келуі мүмкін. Жиі құлақ инфекцияларына шалдыққан балалар сөздерді дұрыс айтуда уақытша мәселелерге тап болуы мүмкін. Есту қабілетінің жоқтығы өзіндік қарым-қатынас бұзылысы емес.
Blindness – A link between communication skills and visual impairment with children who are blind is currently being investigated. Deafness/frequent ear infections – Hearing impairments during language acquisition may lead to spoken language problems. Children with frequent ear infections may temporarily develop problems pronouncing words correctly. The inability to hear is not in itself a communication disorder.