Кіріспе

Чески терьері (Cesky Terrier) – Чехословакияда пайда болған шағын терьер тұқымының иті.

Тарих

Чески терьерін 1948 жылы чех селекционері Франтишек Хорак Сейлихам терьері мен шотланд терьерін шағылыстыру арқылы Богемия ормандарында аң аулауға жарамды терьер тұқымын шығару үшін өсірген. Хорак ғылыми білімі болмаса да, Чехословакия ғылым академиясында көп жылдар бойы зерттеушінің көмекшісі болып жұмыс істеді және ол жерде алған білімін ит өсіру ісінде пайдаланды. Сол кезде Чехословакияда коммунистік режим билік етіп тұрған. Хорактың иттері әлемде танымал бола бастағанда, ол елден көптеген хаттар ала бастады, бұл оған құпия полицияның назарын аударды. Хорак 1997 жылы қайтыс болды. Чески терьері 1963 жылы Fédération Cynologique Internationale ұйымында 3-топқа (Терриерлер) 246 нөмірлі тұқым ретінде халықаралық жарыстарға қабылданды. Қазіргі таңда бұл тұқымды ағылшын тілді елдердегі барлық ірі кинологиялық клубтар мойындайды. Чески терьері – әлемдегі ең сирек кездесетін алты ит тұқымының бірі. Бұл тұқымды алғаш рет 1980-ші жылдары АҚШ-қа бір топ энтузиасттар әкелді. 1988 жылдың қаңтарында Американың Чески терьерлер клубы құрылды. Қызығушылықтың артуымен, тұқым 2004 жылдың 1 қаңтарынан бастап Америка Кеннел клубының (AKC) Foundation Stock Service бағдарламасына қатысуға құқылы болды, бұл оған AKC Earthdog сынақтарында бәсекелесуге мүмкіндік берді. Осы кезеңде Американың Чески терьерлер қауымдастығы құрылып, АКК-мен мойындалды. Бұл клуб АКК-нің ресми ұйымы ретінде қабылданды. Дегенмен, Американың Чески терьерлер клубы АҚШ-та бұл тұқымды насихаттау ісімен белсенді түрде айналысып келеді. 2011 жылдың ортасынан бастап Чески терьері AKC Stud Book-қа қабылданғандықтан, Америкадағы терьерлер тобында жарысу мүмкіндігіне ие болды. 2000 жылдың 1 қаңтарында ол сирек кездесетін тұқым мәртебесін алды. Содан бері ол Ұлыбританиядағы шоу-жарыстарда сәтті өнер көрсетіп келеді.

Сыртқы келбеті

Чески терьері – жақсы дамыған бұлшық еттері бар, қысқа аяқты, жақсы пигменттелген, тікбұрышты денелі аңшылық терьер. Ческиде табиғи түсетін құлақтары, табиғи құйрығы болады және оның жүні ұзын, жібектей, жұмсақ текстуралы, көмірден платинаға дейінгі сұр түстерде (қара пигменттелген) немесе сирек қоңыр түстерде (бауыр пигменттелген) кездеседі. Ческидің ұзындығы биіктігінен артық, ал жотасы артқа қарай сәл көтеріңкі болады.

Қамқорлық

Чески терьерінің жүні басқа терьерлердегідей саусақтармен немесе арнайы пышақпен өлі түктерді жоғарлату арқылы алынбайды, керісінше, шаш қырқылады. Ұзын жүнін күнделікті тарау керек.

Денсаулық

Бұл тұқым кейде "Скотти кrampы" деп аталатын жеңіл проблемаға шалдығады, ол қимыл-қозғалысты ұсақтатып жібереді, бірақ өмірге қауіпті емес. Асыл тұқымды малдың жамбас дисплазиясы, тоқпанды шешілуі, жүрек аномалиялары, PLL (біріншілік линзаның шығуы), катаракта сияқты басқа да көз аурулары, қалқанша безінің мәселелері, дегенеративтік миелопатия және 3-типті фон Виллебранд ауруына тексерілуі қажет, олардың барлығы бұл тұқымда тіркелген мәселелер.