Кіріспе

Дәстүрлі ағылшын балладасы "The Ballad of Chevy Chase" – ағылшын балладасы, Child Ballad 162 (Roud 223) каталогында тіркелген. Осы атаумен екі баллада сақталған, екеуі де бірдей оқиғаны баяндайды. Балладалар жазбаға түсірілмес бұрын ауызша дәстүрде болғандықтан, бұл бір кезде кең таралған әннің басқа да нұсқалары болған болуы мүмкін. Оның әуені басқа, байланысы жоқ әндерде де қолданылған.

Қысқаша мазмұны

Балладалар Нортумберленд пен Шотландия шекарасы арасындағы, Англия мен Шотландияның шекарасын бойлай созылған Шевиот тауларындағы аңшылық жерге жасалған үлкен аңшылық топтың оқиғасын айтады – осыдан "Шеви Чейс" деген ат пайда болған. Аңшылықты Англияның Нортумберленд графы Перси бастайды, бұл Шотландияның графы Дугластың қарсылығына қарамастан жасалады, Дуглас оны тыйым салған болатын. Дуглас бұл топтың келуін Шотландияға басып кіру деп қабылдап, шабуыл жасайды. Қанды шайқастан кейін бар болғаны 110 адам тірі қалады.

Тарихи негіз

Томас Перси және ғалым Фрэнсис Дж. Чайлд 1388 жылғы Оттерберн шайқасы туралы ескі "Оттерберн шайқасы" балладасымен ұқсастықтарды атап өтті. Екі топтағы мәтіннің де тарихи дәлдігі толық емес. Кез келген балладаның нұсқаларында көбінесе параллельді биографиялық және тарихи мәліметтер кездеседі; алайда, айырмашылықтар Чайлдты олардың бастапқыда бір оқиғаны сипаттамағанына сендірді. Симпсон "Чеви Чейз" музыкасының "Ұшқыш жалын" әуенімен бірдей екенін болжайды, онда біріншісі жетінші ғасырдың басына қарай екіншісін ығыстырған. Екі баллада да Томас Персидің "Ескерткіштері" жинағына енген. Балладалардың біріншісі Фрэнсис Джеймс Чайлдтың "Ағылшын және шотланд халық балладалары" еңбегінде жарияланған. Әртүрлі нұсқалары Англияда, Шотландияда және АҚШ-та жиналды. Балладаның онлайн көшірмелері, сондай-ақ, Ағылшын Броудсайд Баллада Архивінде және басқа да онлайн репозиторийлерде қолжетімді.

Бірінші баллада

Шеви Чейстің екі балладасының біріншісі 1430 жылдардың өзінде жазылған болуы мүмкін, бірақ бізге белгілі ең ерте жазбасы 1549 жыл шамасында басылған «Шотландияның шағымдануы» еңбегінде кездеседі. Орта Шотландия тілінде басылған алғашқы кітаптардың бірі – бұл кітап балладаны «Шевиот аңшылығы» деп атайды. Балладаның алғашқы қолжазба нұсқасы 1550 жыл шамасында жазылған (MS Ashmole 48, Bodleian Library). XVII ғасырда мелодияға 1624 жылы және 1675 жылы рұқсат берілді.

Мұра

Британдық Америкадағы жер учаскесі 1725 жылы "Чейви Чейс" деп аталды, ал 1890-шы жылдар мен 1900-шы жылдардың басында Мэриленд штатындағы Шеви Чейс және Вашингтон, округ Колумбиядағы Шеви Чейс аудандары құрылды. Мэриленд штатындағы Шеви Чейс гольф клубы атынан Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы Шеви Чейс аталды. Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Элдон сквер сауда орталығындағы сауда орталығы балладаға сілтеме жасай отырып "Шеви Чейз" деп аталды. Баллада американдық комедиант және актер Шеви Чейстің (нағыз аты Корнелиус Крейн Чейс, 1943 жылы туған) балалық шағындағы лақап аты мен сахналық атын шабыттандырды. Баллада ағылшын тіліне "chivvy" етістігін сыйлады, ол біреуді мазалап немесе бірдеңе жасауға ынталандыру мағынасын білдіреді.