Кіріспе

Итальяндық бронеавтомобилі

Lancia 1Z және Lancia 1ZM – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрастырылған, сол соғыс, соғыс аралық кезең және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шектеулі қолданысқа ие болған итальяндық бронеавтомобильдің екі түрі. Атауы көбінесе Lancia IZM деп жаңылыс жазылады.

Дизайн

1916 жылы Италияның «Ансальдо» компаниясы Lancia 1Z бронеавтомобилін жасады. Бұл итальяндық бронеавтомобильдердің ең көп таралғаны болды. Lancia жүк көлігінің негізінде жасалған бұл бронеавтомобиль сол заманға сай заманауи конструкция болып есептелді. Оқ ату үшін көлік екі мұнараға орнатылған пулеметтермен жабдықталған. Алғашқы он көлік үстіне қосымша шағын мұнара және тағы бір пулемет орнатылған. Бұл көлікке сол кездегідей айтарлықтай қару-жарақ берді. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы тәжірибелер нәтижесінде, сымды кесу үшін көліктің үстіне темір рельстер орнатылды. Алғашқы үлгі жақсы нәтижелер көрсеткендіктен, сәл өзгертілген нұсқасы (Lancia 1ZM) немесе «1918 моделі» өндіріске тапсырылды. 1Z мен 1ZM арасындағы басты айырмашылық – 1ZM-де қосымша пулеметі бар жоғарғы мұнара болмады. Lancia 1ZM – «Ансальдо-Ланча» бронеавтомобильдерінің екінші партиясы. 1917 жылы жетілдірілген модельдің 110 данасы тапсырылды және барлығы 1918 жылдың соңына дейін жеткізілді. Түпнұсқа Lancia 1Z («1916 моделі») -нен ажырату кейде қиын болса да, ең айқын айырмашылық – жоғарғы пулемет мұнарасының алынып тасталуы. Бұл 1ZM-ге тек бір үлкен, екі пулеметтік мұнара қалдырды. Сонымен қатар, алғашқы 1ZM көліктерінде көбінесе оң жағына екі қосалқы дөңгелек орнатылған (ал 1Z-де олар артқы жағында болған). Қозғалтқыш бөлімінің салқындату тесіктері мен алдыңғы бронясы сәл өзгеше, ал брондалған экипаж бөліміндегі көру тесіктері аз. Алдыңғы бамперлер де қарапайымдатылған. Дегенмен, бастапқы 1Z сериясының кейбіреулері қосымша жоғарғы мұнараны алып тастау және шассиді жаңарту арқылы 1ZM стандартына сәйкес өзгертілді. Осының арқасында 1ZM және 1Z ерекшеліктері бар бронеавтомобильдердің суреттерін табуға болады. Бірінші дүниежүзілік соғыста итальян майданындағы американдық әскерлер осы көліктерді пайдаланып жаттығудан өтті.

Жарыс кезінде

Lancia 1Z/1ZM бронеавтомобилі Бірінші дүниежүзілік соғыста итальян королдік әскерінің (Regio Esercito) таулы жерде шайқасқандығына байланысты аз ғана шайқастарға қатысты. Дегенмен, олардың бір бөлігі елдің солтүстік бөлігінде орналастырылып, Австро-Мажарстан әскеріне қарсы шайқасқа қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Lancia 1Z/1ZM бронеавтомобильдері Солтүстік Африкаға және Шығыс Африкаға полициялық міндеттерге жіберілді. Бірнеше машина Албания Корольдігіне жіберілді, онда олар көп жылдар бойы елдің жалғыз бронетехникалық күшін құрады. Кейбір Lancia 1Z/1ZM итальяндық басқыншылық және Эфиопияны оккупациялау кезінде шағын рөл атқарды. Кейбір Lancia 1Z/1ZM Испания Азамат соғысы кезінде Испанияға жіберілді және Италияның еріктілер корпусы (Corpo Truppe Volontarie Italia, немесе CTV) қолданды. Осы кезде бұл бронеавтомобильдер толыққанды ескіргендіктен, испан республикалық күштеріне қарсы тиімсіз болды. Бірнеше ескірген Lancia 1Z/1ZM бронеавтомобильдері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде итальян королдік әскерінде қолданыста болды. 1940 және 1941 жылдары бірнеше көлік Шығыс Африка кампаниясы кезінде королдік әскерде қызмет етті. Кейбір жағдайларда, 1943 жылдың қыркүйегінде Кассибильдегі келісімнен кейін басқа Ось күштері қолдануға жарамды машиналарды пайдаланды. Нацистік Германия күштерінде бұл көлік Panzerspähwagen 1ZM (i) деп аталды.