Кіріспе

Грекияның Беотиядағы қаласы Теб (/'θ//iː//b//z/; , Thíva; Θῆβαι, Thêbai) – Грекияның Орталық Беотия аймағындағы қала. Бұл әлемдегі үздіксіз қоныстанған ең көне қалалардың бірі. Теб Беотиядағы ең ірі қала және Ливадия мен Танагра қалаларымен бірге аймақтың маңызды орталығы болып табылады. Ол грек мифологиясында маңызды рөл атқарды, өйткені осы жерде Кадмус, Эдип, Дионис, Геракл және басқа да кейіпкерлер туралы оқиғалар орын алған. Тебтің ішінде және айналасында жүргізілген археологиялық қазбалар микендік елді мекенді және Линейлік В жазуымен жазылған саз тақташаларды ашты, бұл осы маңайдың қола дәуіріндегі маңыздылығын көрсетеді. Теб ежелгі Беотия аймағының ең ірі қаласы және Беотия конфедерациясының жетекшісі болды. Ол ежелгі Афинаның басты қарсыласы болды және б.з.д. 480 жылы Ксеркс I басқарған парсылардың шапқыны кезінде олардың тарапында болды. Епаминондас басқарған тебандық әскерлері б.з.д. 371 жылы Леуктра шайқасында спарталық гегемонияны тоқтатты, ал Тебтің қасиетті жасағы – еркектерден құралған элиталық әскери бөлім, осы шайқастағы табысқа үлкен үлес қосты. Б.з.д. 338 жылы Керонея шайқасында Македония билікке көтеріліп, Филип II Теб пен Афина одағына қарсы шешуші жеңіске жетті. Теб Ұлы Александрдың б.з.д. 335 жылы қаланың қирауына дейін грек тарихында маңызды рөл атқарды және Македонияның Грекияны жаулап алу кезінде ең күшті қала-мемлекет болды. Византия кезеңінде қала жібек өндірісімен танымал болды. Қазіргі Тебтің құрамында археологиялық музей, Кадмеяның (қола дәуірінен бастап сақталған цитадель) қалдықтары және шашыраңқы көне ескерткіштер бар. Сондай-ақ Тебте Евангелист Луқаның Киелі шіркеуі орналасқан, онда Луқаның қабірі мен қасиетті заттары сақталған. Қазіргі Теб – Беотия облыстық бірлігінің ең ірі қаласы.

Қалалық әкімдігі

2011 жылы Калликратис реформасының нәтижесінде Теб қаласы Платаи, Тисви және Вагиямен біріктіріліп, ірі муниципалитет құрылды, ол Теб деген атауын сақтады. Ал қалған үш қала жаңа муниципалитеттің құрамына енді.

Ерте тарих

Теба және оның айналасындағы археологиялық қазбалар Микен дәуіріне жатқан, қабірлерде қару-жарақ, азу тісі және Сызықты Жазу B-да жазылған тақташалар табылды. Жергілікті жерде немесе басқа жерлерде табылған тақташалардағы куәландырылған атау формалары мен тиісті терминдері, соның ішінде, te qa i, *Tʰēgʷai̮s (Ежелгі грек: Θῆβαι, яғни "Тебада", Тебаның dative locative case-і), te qa de, MY X 508 және TH Wu 65 тақташаларында кездеседі, және te qa ja.