Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теріде пигмент жоғалтумен сипатталатын жағдай.
Skin condition where patches lose pigment
Витилиго (,/v//ɪ//t//ɪ/'/l//aɪ//ɡ//oʊ/) – терідегі пигмент немесе түс жоғалуына себеп болатын созылмалы аутоиммундық ауру. Витилигоның нақты себебі белгісіз, бірақ иммундық жүйенің өзгерістері, генетикалық факторлар, стресс немесе күн сәулесіне ұшырау салдары болуы мүмкін. Емдеуге жергілікті қолданылатын дәрілер, жарық терапиясы, хирургиялық араласу және косметикалық құралдар жатады. Кейбір адамдарда жаңа дақ пайда болу алдында қышық сезімі туындауы мүмкін. Дақтар бастапқыда кішкентай болады, бірақ көбінесе өсіп, пішінін өзгертеді. Тері зақымданулары көбінесе бет, қолдар мен білезіктерде байқалады. Витилигомен ауыратын және осы жағдайға байланысты stigmatization-ға ұшыраған адамдар депрессия мен осыған ұқсас көңіл-күй бұзылыстарына шалдығуы мүмкін.
Vitiligo (,/v//ɪ//t//ɪ/'/l//aɪ//ɡ//oʊ/) is a chronic autoimmune disorder that causes patches of skin to lose pigment or color. The cause of vitiligo is unknown, but it may be related to immune system changes, genetic factors, stress, or sun exposure. Treatment options include topical medications, light therapy, surgery and cosmetics. Some people may experience itching before a new patch appears. The patches are initially small, but often grow and change shape. When skin lesions occur, they are most prominent on the face, hands and wrists. Those affected by vitiligo who are stigmatized for their condition may experience depression and similar mood disorders.
Себептер
Витилигоның пайда болуына байланысты бірнеше гипотезалар ұсынылғанмен, зерттеулер иммундық жүйенің өзгеруі осы жағдайға себеп болатынын күшті түрде көрсетеді. Витилиго – генетикалық көмектестік және қоршаған орта факторларының рөл атқаратын көп факторлы ауру деп саналады. Ұлттық денсаулық сақтау институттарының мәлімдемесіне сәйкес, кейбір адамдар күн күйігі витилигоны тудыруы немесе оны күшейте алуы мүмкін деп есептейді, бірақ бұл пікірді нақты дәлелдер толыққанды қолдамайды.
Although multiple hypotheses have been suggested as potential triggers that cause vitiligo, studies strongly imply that changes in the immune system are responsible for the condition. Vitiligo has been proposed to be a multifactorial disease with genetic susceptibility and environmental factors both thought to play a role. The National Institutes of Health states that some believe that sunburns can cause or exacerbate the condition, but this idea is not well supported by good evidence.
Иммундық
Меланин – теріге түс беретін пигмент; ол меланоциттер деп аталатын тері жасушаларымен өндіріледі. Иммундық жүйенің немесе меланоциттердің құрамына кіретін гендердегі өзгерістер витилигомен байланысты. Геномдық ауқымды ассоциациялық зерттеуде жалпы витилигоға шамамен 36 тәуелсіз сезімталдық локусы анықталды. TYR гені иммундық жүйенің бөлігі емес, меланоциттерде меланиннің биосинтезін катализдейтін ферментті және жалпы витилигодағы маңызды автоантигенді кодтайды. NLRP1-нің қабыну тудыратын өнімдерінің ішінде каспаза 1 және каспаза 7 бар, олар қабыну цитокині интерлейкин 1β-ні белсендіреді. Интерлейкин 1β және интерлейкин 18 витилигомен ауыратын адамдарда жоғары деңгейде білінеді. Мутациялардың бірінде NALP1 ақуызындағы лейцин аминқышқылы гистидинмен алмастырылды (Leu155 → His). Бұл ақуыз бен оның тізбегі эволюция барысында жақсы сақталған және адамдарда, шимпанзелерде, резус маймылдарында және бұталы маймылдарда кездеседі. Аддисон ауруы (әдетте, бүйрек үсті бездерінің аутоиммундық зақымдануы) витилигомен ауыратын адамдарда да кездесуі мүмкін.
Melanin is the pigment that gives skin its color; it is produced by skin cells called melanocytes. Variations in genes that are part of the immune system or part of melanocytes have both been associated with vitiligo. A genome wide association study found approximately 36 independent susceptibility loci for generalized vitiligo. The TYR gene encodes the protein tyrosinase, which is not a component of the immune system, but is an enzyme of the melanocyte that catalyzes melanin biosynthesis, and a major autoantigen in generalized vitiligo. Among the inflammatory products of NLRP1 are caspase 1 and caspase 7, which activate the inflammatory cytokine interleukin 1β. Interleukin 1β and interleukin 18 are expressed at high levels in people with vitiligo. In one of the mutations, the amino acid leucine in the NALP1 protein was replaced by histidine (Leu155 → His). The original protein and sequence is highly conserved in evolution, and is found in humans, chimpanzee, rhesus monkey, and the bush baby. Addison's disease (typically an autoimmune destruction of the adrenal glands) may also be seen in individuals with vitiligo.
Диагностика
Аурудың бастапқы кезеңінде, осы ауруды анықтау және емдеудің тиімділігін бағалау үшін ультракөк сәуле қолданылуы мүмкін. Вуд лампасын пайдалану арқылы, теріге белгілі бір бактериялар, саңырауқұлақтар шаққанда немесе тері пигментациясы өзгергенде түсі өзгереді (флуоресценциялайды).
An ultraviolet light can be used in the early phase of this disease for identification and to determine the effectiveness of treatment. Using a Wood's light, skin will change colour (fluoresce) when it is affected by certain bacteria, fungi, and changes to pigmentation of the skin.
Жіктеу
Витилигоны жіктеуге жасалған тырыстықтар біркелкі емес деп талданды, ал соңғы консенсус сегменттік витилиго (СВ) және сегменттік емес витилиго (НСВ) жүйесіне келісті. НСВ – витилигоның ең көп кездесетін түрі. Жалпы витилиго: депигментация дене мүшелерінің көп бөлігін қамтиды. СВ жергілікті емдермен немесе ультракөк сәулемен жақсармайды; алайда жасушалық екпе сияқты хирургиялық емдер тиімді болуы мүмкін. Тері қатерлі ісігіне шағу қаупі жоғары болғандықтан, Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі фототерапияны бастапқы емдер тиімсіз болған жағдайда ғана қолдануға кеңес береді. Қол, аяқ және буындардағы зақымдануларды қайта пигменттеу қиын, ал беттегі зақымдануларды табиғи тері түсіне қайтару оңай, себебі бет терісі жұқа болады.
Classification attempts to quantify vitiligo have been analyzed as being somewhat inconsistent, while recent consensus have agreed to a system of segmental vitiligo (SV) and non segmental vitiligo (NSV). NSV is the most common type of vitiligo. Universal vitiligo: depigmentation encompasses most of the body SV does not improve with topical therapies or UV light; however, surgical treatments such as cellular grafting can be effective. Due to the higher risks of skin cancer, the United Kingdom's National Health Service suggests phototherapy be used only if primary treatments are ineffective. Lesions located on the hands, feet, and joints are the most difficult to repigment; those on the face are easiest to return to the natural skin color as the skin is thinner in nature.
Фототерапия
Фототерапия витилигоны емдеудің екінші қадамы саналады. Бірақ, 311 нм шамасындағы тар спектрлі ультракөк сәуле ең тиімдісі. UVB фототерапиясын басқа жергілікті емдеулермен үйлестіру терінің түсін қайтаруға көмектеседі деген туралы мәліметтер жиі кездеседі. Дегенмен, кейбір витилигомен ауыратын адамдарда теріде ешқандай өзгеріс немесе түс қайту байқалмайды. Қауіпті жағымсыз әсерлердің бірі – тері рагының даму қаупі, ол табиғи күн сәулесінің артық әсерінен туындайтын қауіппен бірдей. Ультракөк сәулемен (UVA) емдеу әдетте аурухана клиникасында жүргізіледі. Псорален және ультракөк А сәулесімен (PUVA) емдеуі терінің ультракөк сәулеге сезімталдығын арттыратын дәрі ішуді және содан кейін теріні UVA сәулесінің жоғары дозасына ұшыратуды қамтиды. Емдеуді аптасына екі рет 6-12 ай немесе одан да ұзақ мерзімге қабылдау қажет. UVA және псораленнің жоғары дозаларынан күйгендей реакциялар немесе теріде дақтар пайда болуы сияқты жағымсыз әсерлер туындауы мүмкін. NBUVB фототерапиясы PUVA терапиясынан артық тиімді болып көрінеді, ең жақсы нәтиже бет және мойын аймағында байқалады. Гидрокортизонмен бірге қолданылатын лазерлік сәуле, лазерлік сәуледен ғана артық, гинкго билоба плацебодан артық, ал пероральді мини-импульстік преднизолон (ОМП) + NB UVB, ОМП-дан артық тиімді. (немесе б.з.б. 1312 ж.) ақ дақтармен байланысты тері ауруларының тобын сипаттаған, ал грек тіліне аударғаннан кейін витилигомен ауыратын адамдарды мәжбүрлі және рухани таза емес деп қате түсінуге әкелді. «Витилиго» термині «витиум» сөзінен шыққан, ол «кемшілік» немесе «ақау» деген мағынаны білдіреді. Белгілі мысалдарға американдық поп-жұлдыз Майкл Джексон, канадалық сән үлгісі Винни Харлоу, Жаңа Зеландиялық әнші-күйші Кимбра, американдық актер Дэвид Дастмалчиан және аргентиналық музыкант Чарли Гарсия жатады. Кәсіби күрескер Брайан Дэниелсон және француз актері Микаэль Юн, сондай-ақ Францияның бұрынғы премьер-министрі Эдуард Филипп, тележүргізуші, модель және 2007 жылғы «Мисс Колумбия» жеңімпазы Талиана Варгас та бұл ауруға шалдыққан. «The Boondocks» атты анимациялық ситкомдағы Uncle Ruckus кейіпкері витилиго идеясын сатиралық түрде бейнелейді. Қара нәсілді Рукус өзін жиі ақ деп жариялайды, көбінесе «Майкл Джексонның кері витилигосы бар» дейді. Ол осы аргументті өзін ақ нәсілді деп дәлелдеу үшін жиі пайдаланады, нәтижесінде әрбір эпизодта дерлік алдаулы және нәсілшіл әрекеттерге қатысады.
Phototherapy is considered a second line treatment for vitiligo. but narrowband ultraviolet peaked around 311 nm is the choice. It has been constitutively reported that a combination of UVB phototherapy with other topical treatments improves re pigmentation. However, some people with vitiligo may not see any changes to skin or re pigmentation occurring. A serious potential side effect involves the risk of developing skin cancer, the same risk as an overexposure to natural sunlight. Ultraviolet light (UVA) treatments are normally carried out in a hospital clinic. Psoralen and ultraviolet A light (PUVA) treatment involves taking a drug that increases the skin's sensitivity to ultraviolet light, then exposing the skin to high doses of UVA light. Treatment is required twice a week for 6–12 months or longer. Because of the high doses of UVA and psoralen, PUVA may cause side effects such as sunburn type reactions or skin freckling. NBUVB phototherapy appears better than PUVA therapy with the most effective response on the face and neck. hydrocortisone plus laser light is better than laser light alone, ginkgo biloba is better than placebo, and oral mini pulse of prednisolone (OMP) plus NB UVB is better than OMP alone. (or 1312 BC) described a group of skin diseases associated with white spots, and a subsequent translation to Greek led to continued conflation of those with vitiligo with leprosy and spiritual uncleanliness. The term vitiligo is believed to be derived from "vitium", meaning "defect" or "blemish". Notable cases include American pop singer Michael Jackson, Canadian fashion model Winnie Harlow, New Zealand singer songwriter Kimbra, American actor David Dastmalchian and Argentine musician Charly García. Professional wrestler Bryan Danielson and French actor Michaël Youn are also affected, as is former French Prime Minister Édouard Philippe, and TV host, model and former Miss Colombia 2007, Taliana Vargas. The Adult Swim animated sitcom The Boondocks satirizes the idea of vitiligo in Uncle Ruckus, one of the show's characters. Ruckus, who is black, frequently claims to be white, often stating that he has "Re vitiligo, the opposite of what Michael Jackson had." He frequently uses this argument to maintain that he is actually Caucasian, leading him to commit delusional and racist antics in nearly every episode.
Зерттеу
2013 жылдан бастап афамеланотид витилиго және басқа тері ауруларына қатысты II және III фазалық клиникалық сынақтардан өтуде. Ревматоидты артритке арналған тофацитиниб препараты витилигоны емдеу үшін сынақтан өткізілді. 1992 жылдың қазан айында витилигомен зардап шеккен аймақтарға меланоциттерді сәтті трансплантациялау туралы ғылыми есеп жарияланды, нәтижесінде аймақ тиімді түрде қайта пигменттелді. Процедура адамның мүшелік аймағынан жұқа пигменттелген тері қабатын алуды қамтыды. Содан кейін меланоциттер клеткалық суспензияға бөлініп, мәдени ортада көбейтілді. Емделетін аймақ дермабрадермен тазартылып, содан кейін меланоциттер егілді. Витилигомен ауыратын адамдардың 70-85 пайызы дерісінің дерлік толыққанды қайта пигменттелуін бастан кешірді. Қайта пигменттелудің ұзақтығы әр адамда әртүрлі болды. Қазіргі зерттеулер көрсеткендей, Жанус киназасы/сигналдық түрлендіргіш және активатор транскрипциясы (JAK/STAT) жолы эпидермалық меланоциттердің жоғалуында маңызды рөл атқарады. Бұл жол CXCR3+ CD8+ T-жасушаларымен белсендіріледі, кератиноциттерден шығатын интерферон гамма (IFN γ) хемокиндерімен оң кері байланыс циклын құрады, бұл витилигоға әкелуі мүмкін. Рюксолитиниб сияқты JAK ингибиторлары витилиго патогенезіне қатысқан IFN γ хемокин сигналдау осын бағыттап, сегментсіз витилигоны жақсартуға үміт береді.
as of 2013, afamelanotide is in phase II and III clinical trials for vitiligo and other skin diseases. A medication for rheumatoid arthritis, tofacitinib, has been tested for the treatment of vitiligo. In October 1992, a scientific report was published of successfully transplanting melanocytes to vitiligo affected areas, effectively repigmenting the region. The procedure involved taking a thin layer of pigmented skin from the person's gluteal region. Melanocytes were then separated out to a cellular suspension that was expanded in culture. The area to be treated was then denuded with a dermabrader and the melanocytes graft applied. Between 70 and 85 percent of people with vitiligo experienced nearly complete repigmentation of their skin. The longevity of the repigmentation differed from person to person. Current research suggests that the Janus kinase/signal transducer and activator of transcription pathway (JAK/STAT pathway) plays a crucial role in the loss of epidermal melanocytes. This pathway is activated by CXCR3+ CD8+ T cells, creating a positive feedback loop with interferon gamma (IFN γ) chemokines from keratinocytes, potentially contributing to vitiligo. JAK inhibitors like ruxolitinib show promise in targeting the IFN γ chemokine signaling axis implicated in vitiligo pathogenesis, and improving nonsegmental vitiligo.