Кіріспе

Американдық марафоншы

Кларенс Харрисон ДеМар (7 маусым 1888 – 11 маусым 1958) – АҚШ марафоншысы, жеті Бостон марафонының жеңімпазы және 1924 жылғы Париж Олимпиадасының қола медалінің иегері. Ол "Мырза Демарафон" деген лақап атымен белгілі болған.

Өмірбаян

ДеМар Огайо штатының Мадейра қаласында дүниеге келген. 1910 жылғы Бостон марафоны Демар үшін алғашқы болды; ол 2-орында аяқтады. Кейін 1910 жылы дәрігер оған жүрек шуы бар екенін және бір-екі жылдың ішінде жүгіруді тоқтату керектігін айтты. Келесі жылы Бостон марафонында бастау сызығындағы дәрігерлер оған жүрек шуының бар екенін еске салып, шаршаған жағдайда жарыстан бас тарту керектігін, және енді жарысқа қатыспауы керектігін кеңес берді. Дегенмен, ол 2:21:39 уақытпен жеңіске жетті, бұл трасса бойынша жаңа рекорд болды. Демар 1912 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ марафон командасының он екі мүшесінің бірі болды, онда ол нашар өнер көрсетіп, 12-орынды иеленді және жаттықтырушылар штабының спортшылардың жаттығуына жасаған диктаторлық бақылау команданың өнерін жойғанын айтып шағымданады. Олимпиададан кейін Демар бірнеше жарысқа қатысты, бірақ көп ұзамай үлкен жарыстардан қол үзді. Автобиографиясында ол себептерді былай түсіндірді: (1) дәрігерлердің денсаулығына қауіп төндіретіні туралы жалғасқан ескертулері, (2) жеке спорттық даңққа ұмтылу оның дінінің рухымен үйлеспейтіні туралы алаңдаушылық, және (3) Гарвард пен Бостон университетіндегі қосымша курстарға жұмсаған уақыты. 1915 жылдың маусым айында Демар Гарвардта баспагер болып жұмыс істеген кезде «Associate of Arts» дәрежесін алды. Демар 1917 жылы марафонға қайта оралды, жаттығуларға көп уақыт бөлмесе де Бостон марафонында үшінші орын алды, содан кейін Броктон Фэйр марафонында трасса бойынша жаңа рекорд орнатты. Кейін ол әскерге шақырылды. Демар әскерде жүргенде бірнеше жарысқа қатысты, бірақ 1922 жылға дейін жарысқа қайта оралмады, ол Бостон марафонын 2:18:10 уақытпен жеңіп алды. Ол 1923 және 1924 жылдары да жеңіске жетті. Соңғы жылы Олимпиадалық қашықтық – 26 миль 385 ярд – жүгірілді. Ол 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына АҚШ марафон командасының алты спортшысының бірі ретінде іріктелді, онда ол үшінші орынды иеленді. Демар сәттіліктерін 1925 жылғы Бостон марафонында екінші орынмен және келесі жылы үшінші орынмен жалғастырды. Одан кейін ол бес рет қатарынан марафонда жеңіске жетті: 1926 жылдың мамыр айының ортасында Балтимор марафонында; маусым айында Филадельфиядағы Сескижүзжылдық марафонда; қазан айында Порт-Честер марафонында; 1927 жылдың наурыз айында Балтимор марафонында; және 1927 жылдың 19 сәуірінде Бостон марафонында. Ол келесі жылы Бостонда тағы жеңіске жетіп, 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысуға мүмкіндік алды, бірақ салқын ауа-райында нашар өнер көрсетіп, 27-орынды иеленді. Ол 1930 жылы 41 жасында Бостон марафонында тағы бір рет жеңіске жетті. 1929 жылы Демар үйленді және Кийн Нормал мектебінде баспа және өнеркәсіп тарихын оқыту жұмысына орналасып, тұрақты табыс көзін қамтамасыз етті. Ол Кейп Закэлода (Мэйн штатының Лонг-Лейк қаласында) жастар лагерінің газетін шығаруын қадағалады. 1932 жылдың күзінде ол Бостон университетінде магистрлік дәреже алу үшін оқуын бастады (оны 1934 жылдың маусым айында алды). Ол әр апта сайын Нью-Гэмпшир штатының Кин қаласынан Бостонға (бір бағыт бойынша 90 миль) жүгіріп, жаяу және автостоппен барып қайтатын. Демар өлімінен аз уақыт бұрын жүгіруді жалғастырды, 65 жасында Бостон марафонында және 69 жасында 15 шақырымдық жарыста қатысты. Ол 70 жасында қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды. 2010 жылы Демар қайтыс болғаннан кейін Ұлттық қашықтыққа жүгіру даңқы залына енгізілді. Оның құрметіне 1978 жылдан бері Кинде жыл сайын Кларенс Демар марафоны өткізіліп келеді.