Кіріспе

Ораньенбаум (Ораниенба́ум) – Санкт-Петербургтің батысында, Фин шығанағының жағасында орналасқан Ресей патшалық сарайы. Бұл сарай ансамблі мен қаланың орталық бөлігі ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген. Ораньенбаумға жақын орналасқан және бұрын осы атпен танымал болған қала.

Тарих

1707 жылы Ұлы Петр Санкт-Петербургті құрғаннан кейін төрт жыл өткен соң, ол теңіз жағалауындағы жерді өзінің жақын серігі Александр Данилович Меншиковқа сыйлады. Меншиков 1710-1727 жылдары өзінің резиденциясын – Үлкен Меншиков сарайын салу үшін Джованни Мария Фонтана мен Готфрид Шэдль архитекторларын шақырды (оны Санкт-Петербургтегі сол уақытта осы архитекторлар салған Меншиков сарайымен шатастырмау керек). Петр қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Меншиков биліктен алынып, жер аударылып қайтыс болды, ал сарай оның отбасынан шығып кетті. 1743 жылы Ораниенбаум императрица Елизаветаның мұрагері, болашақ император Петр III – Ұлы князь Петр Федоровичтің жазғы резиденциясына айналды. 1756 жылдан 1762 жылға дейін сәулетші Антонио Ринальди Карост өзенінің жағасында Ұлы князь Петр Федорович үшін Петерштадт бекінісін салды. Сырттан сарай салыстырмалы түрде қарапайым, тек кішкентай орталық павильоны бар, бір қабатты және ақшыл сары түстердің үйлесімді комбинациясымен боялған. Жоғарғы парк 1750-1770 жылдары жоспарланып салынды. Сарайда XVIII ғасырдың ортасында Метастасионың либреттолары бойынша екі операның премьерасы өтті: Amor prigioniero (бір актілі, Франческо Араяның шығармасы, 1755 жыл) және Semiramide riconosciuta (үш актілі, Винченцо Манфрединидің шығармасы, 1760 жыл). 19 ғасырда Ораниенбаум аристократтардың имениесіне айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ораниенбаум Санкт-Петербург маңындағы басқа қалаларға қарағанда аз зардап шекті, себебі осында «Ораниенбаум көпірбасы» деп аталатын қорғаныс орналастырылған еді. Дегенмен, соғыстан кейін ансамбль уақтап, тозығы жетті, ал оның толыққанды қалпына келтіру жұмыстары 1990 жылдардың соңында ғана басталды. Ораниенбаумды қалпына келтіру – ұзаққа созылған процесс. Сарайдың қасында өскен қала туралы ақпарат алу үшін Ресейдегі Ломоносов қаласын қараңыз.