Кіріспе

Терем сарайы немесе Теремной сарайы (Теремной дворец) – Ресейдің Мәскеу Кремліндегі тарихи ғимарат, 17 ғасырда Ресей патшаларының негізгі резиденциясы болған. Оның атауы грекше τέρεμνον (яғни «тұрғын үй») сөзінен шыққан. Қазіргі уақытта ғимаратқа қауым көпшілік кіре алмайды, себебі ол Ресей Президентінің ресми резиденциясына жатады. 16 ғасырда Алоизио да Милано осы жерде алғашқы патша сарайын салған. Сол құрылыстың тек бірінші қабаты ғана сақталған, өйткені алғашқы Романов патшасы Михаил Федорович 1635–1636 жылдары сарайды толығымен қайта тұрғызған. Жаңа құрылыстың айналасында Бояр платформасы, Алтын баспалдақ, Алтын мұнара және бірнеше кішкентай ғимараттар болған. Михаилдың бұйрығымен 1560 жылдары Иван IV әйелі үшін салынған Алтын патшайымның бөлмесі Жоғарғы Спаситель соборының 11 алтын күмбезімен жабылған. Сарай кешеніне 1360 жылдардағы Құдай ананың тууы шіркеуі сияқты бұрынғы құрылыстардан келген бірнеше шіркеулер де кіреді. Сарай бес қабаттан тұрады. Үшінші қабатта патшайым мен оның балалары тұрған, ал төртінші қабатта патшаның жеке бөлмелері орналасқан. Жоғарғы қабат – шатыр сияқты құрылыс, онда Бояр думасы жиналатын. Сыртқы жағы кірпішпен әшекейленген, түрлі-түсті плиткалармен безендірілген және қызыл, сары, қызғылт сары түстерге боялған. Ішкі жағы да суреттермен безендірілген, бірақ түпнұсқа суреттер бірнеше рет өрттен жойылған, әсіресе 1812 жылғы үлкен өртте. 1837 жылы интерьер орыс тіршілігі стиліндегі ескі суреттерге сәйкес жаңартылған.