Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік белсенді және КГБ генералы. Ресейлік футболшы.
Russian activist and KGB general
Russian footballer
Олег Данилович Калугин (Олег Данилович Калугин; 6 қыркүйек 1934 жылы туған) – бұрынғы КГБ генералы (2002 жылы Ресей сотының шешімімен шенінен және наградаларынан айырылды). Ол бір кезде АҚШ-тағы КГБ саяси операцияларының басшысы болды, кейіннен агенттікті сынады. Мәскеудегі сотта Батысқа тыңшылық жасады деген айыппен сотталғанымен, ол АҚШ-та қалып, 2003 жылдың 4 тамызында азаматтыққа ант берді.
Oleg Danilovich Kalugin (Олег Данилович Калугин; born 6 September 1934) is a former KGB general (stripped of his rank and awards by a Russian Court decision in 2002). He was during a time, head of KGB political operations in the United States and later a critic of the agency. After being convicted of spying for the West in absentia during a trial in Moscow, he remained in the US and was sworn in as a citizen on 4 August 2003.
Ерте өмір және мансап
1934 жылы 6 қыркүйекте Ленинградта дүниеге келген, НКВД офицерінің ұлы, Калугин Ленинград мемлекеттік университетінде оқыды және Бірінші бас басқарманың (Шетелдік барлау) қамқорлығымен КГБ-ға қабылданды. Оқуын аяқтағаннан кейін, ол АҚШ-қа жіберілді, онда 1958 жылы Фулбрайт стипендиясымен Колумбия университетінде журналистика студенті ретінде Александр Яковлевпен бірге оқуға түсті. 1959 жылы оның суреті Newsweek журналында 24 жасар студент ретінде жарияланып, ол: "Мен американдықтарды қатты жақсы көремін. Бірақ мұнда жеті ай өткен соң, коммунистік жүйенің сіздерден жақсы екеніне бұрынғыдан да көз жеткіздім" деді. Ол бірнеше жыл бойы журналист ретінде жұмыс істеп, Біріккен Ұлттар Ұйымында "Радио Москва" радиосының тілшісі қызметін атқарды. 1965 жылы Нью-Йоркте бес жыл қызметтенгеннен кейін, ол Мәскеуге оралып, Совет Сыртқы істер министрлігінде баспасөз қызметкері болып жұмыс істеді. Кейін Калугин Вашингтонға Совет елшілігінің баспасөз қызметкерінің орынбасары ретінде тағайындалды. Шындығында, ол Совет елшілігінде резиденттің орынбасары және резиденттің міндетін атқарушысы болды. Қызмет бабында жоғарылап, ол Вашингтондағы КСРО елшілігінде жұмыс істейтін КГБ-ның жетекші офицерлерінің біріне айналды. Осының нәтижесінде 1974 жылы ол генерал дәрежесіне көтерілді, бұл оның тарихындағы ең жас генерал болды. Содан кейін ол КГБ бас штабына қайта оралып, Бірінші бас дирекцияның шетелдік қарсы барлау бөлімінің немесе К бөлімінің басшысы болды. Осы арада ол болгар жазушысы Георгий Марковты өлтіргені үшін жоғары награда алды. Бұл Тодор Живковтың өтінішімен, содан кейін КГБ төрағасы Юрий Андроповтың бұйрығымен орындалды.
Born 6 September 1934, in Leningrad and son of an officer in the NKVD, Kalugin attended Leningrad State University and was recruited by the KGB, under the aegis of the First Chief Directorate (Foreign Intelligence). After training, he was sent to the United States, where he enrolled as a journalism student at Columbia University on a Fulbright scholarship in 1958, along with Aleksandr Yakovlev. In 1959, his photo appeared in a Newsweek article in which, identified as a 24 year old student, he said: "I like Americans very much. But after seven months here I am convinced more than ever that the Communist system is better than yours." He continued to pose as a journalist for a number of years, eventually serving as the Radio Moscow correspondent at the United Nations. In 1965, after five years in New York City, he returned to Moscow to serve under the cover of press officer in the Soviet Foreign Ministry. Kalugin was then assigned to Washington, DC, with the cover of deputy press officer for the Soviet embassy. In reality, he was deputy resident and acting chief of the Residency at the Soviet Embassy. Rising in the ranks, he became one of the KGB's top officers operating out of the Soviet embassy in Washington. That led to his being promoted to general in 1974, the youngest in its history. He then returned to KGB headquarters to become head of the foreign counterintelligence or K branch of the First Chief Directorate. Meanwhile, he received high honors for the assassination of Bulgarian writer Georgi Markov. It had been accomplished on a request from Todor Zhivkov and then an order by the KGB chief, Yuri Andropov.
КГБ-ны сынға алу
1980 жылы Калугин Владимир Крючковтың бастамасымен болған интрига нәтижесінде Ленинград КГБ-ның орынбасары қызметінен төмендетілді. Крючков Юрий Андроповтың жақын серігі болған, ал Калугин оны жеке сынаған болатын. Калугин 20 жыл бұрын американдық тыңшы болып шыққан агентті тартқан деп айыпталды (бірақ КГБ мұнда жаңылып отырған болуы мүмкін). Бұл Калугиннің өзінің қауіпсіздікке қатер екенін көрсетті. Ол ЦРУ-да жұмыс істеген деген күдік туды, бірақ нақты дәлел табылмады. КГБ төрағасы және 1991 жылғы төңкеріс жоспарын ұйымдастырушы Владимир Крючков өзінің қарсы барлау қызметі кезінде Калугин АҚШ-тың бірде-бір агентын таба алмағанын, ал оның ізбасары оннан астам агентті тапқанын мәлімдеді. Бұрынғы ЦРУ-ның агенты Карл Кохер өзінің тұтқындалуына Калугин кінәлі деген негізсіз мәлімдеме жасады. Бірақ бұл айыптаулар Калугиннің агенттіктің саясатын және әдістерін сынауын тоқтатпады. Ол КГБ-ның кеңестік қоғамның жоғары лауазымдарындағы сыбайлас жемқорлықты елемегенін, ал қарапайым халықты қорқытқанын айтты. Оның ашық сын-ескертпелері 1987 жылы ғылым академиясында, ал 1988 жылы электроника министрлігіндегі қауіпсіздік офицері лауазымына ауысуына себеп болды. 1990 жылдың 26 ақпанында КГБ-дағы қызметінен мәжбүрлі түрде босатылды. Кеңес Одағы Михаил Горбачев басшылығымен өзгерістерге ұшыраған кезде, Калугин КГБ-ны сынап, кеңестік қауіпсіздік күштерін сталиндік ішкі саяси полиция деп айыптады, бірақ ол шетелдегі тыңшылықтың маңыздылығын жоққа шығармады. Соңында, 1990 жылы Горбачев Калугиннің шенінен, наградаларынан және зейнетақысынан айырды. 1991 жылдың тамызында Горбачев оның шені мен наградаларын қайтарып берді. КГБ-ның қарсылығына қарамастан, 1990 жылдың қыркүйегінде ол сайланды. Ол сатқын Джордж Блейк түрмеден қашуына көмектескен Шон Бурктің өлімі КГБ-ның бұйрығымен уланудан болғанын мәлімдеді. Кітаптағы бір шолуда КГБ "көптеген гомосексуал дін қызметкерлерін шантаж арқылы Ресей православие шіркеуін іс жүзінде бақылап отырғаны" айтылды. (2015 жылғы сұхбатында ол шіркеудің қайтыс болған басшысы, Мәскеу патриархы Алексий II-ні КГБ-ның серіктесі деп атады.) Кітаптың 2009 жылы жарық көрген екінші басылымында Калугин бірінші басылымда қысқаша талқылаған кейбір істер туралы толыққанды мәліметтер берді. 1995 жылы Калугин Американың католик университетінде оқытушы болып жұмысқа орналасты және содан бері АҚШ-та тұрып келеді. Калугин Австрияның Ресей православие шіркеуінің иерархы митрополит Ириней (Сусемиль) Трофимовты КГБ қызметіне тартқанын айтты. Калугин 1978 жылы митрополитті өзінің дачасына шақырғанын да айтты. Калугиннің сөзіне қарағанда, "Ол жақсы жұмыс істеді, әсіресе Маркизді тартуда. Мен оған жасаған игілігі үшін алғыс айтқым келді". Калугин Трофимовпен Австриядағы кездесуін де сипаттады. Куәлік беру себебін сұрағанда, Калугин резидент-шетелдік ретінде американдық заңдарға бағынуға тырысатынын түсіндірді. Трофимов кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2003 жылдың 4 тамызында Калугин АҚШ азаматына айналды.
In 1980, Kalugin was demoted to deputy head of the Leningrad KGB as a result of an intrigue initiated by Vladimir Kryuchkov, then a close confidant of Yuri Andropov who had been privately criticized by Kalugin. Kalugin was accused of recruiting an agent 20 years prior who was actually an American spy (though the KGB probably believed incorrectly). That made Kalugin himself seem to be a security risk. He was suspected of working for the CIA, but there was no supporting evidence. Vladimir Kryuchkov, Chairman of the KGB and orchestrator of the 1991 coup plot, alleged that in his time in counterintelligence, Kalugin failed to discover a single US agent, but his successor would allegedly find over a dozen. Former CIA mole Karl Koecher made unsupported claims that for his eventual arrest, Kalugin was responsible. The unsubstantiated accusations did not stop him from criticizing the agency's policies and methods. He complained that the KGB overlooked corruption in the highest circles of Soviet society while it terrorized common people. His unbridled public criticism led to reassignment to Security Officers posts first in the Academy of Sciences in 1987 and then at the Ministry of Electronics in 1988. His career at the KGB ended with his forced retirement on 26 February 1990. As the Soviet Union underwent changes under Mikhail Gorbachev, Kalugin became more vocal and public in his criticism of the KGB by denouncing Soviet security forces as Stalinist domestic political police, but he never disputed the importance of espionage abroad. Finally, in 1990, Gorbachev signed a decree stripping Kalugin of his rank, decorations, and pension. In August 1991, Gorbachev returned his rank, decorations, and pension. Despite opposition from the KGB, he was elected in September 1990 stated that the death of Sean Bourke, who had helped traitor George Blake to escape prison, was caused by poisoning ordered by the KGB. Another allegation was that the KGB "virtually controlled the Russian Orthodox Church through the blackmail of its many gay priests", according to a review of the book. (In a 2015 interview, he named the late head of the church, Patriarch Alexy II of Moscow, as a KGB collaborator.) A second edition of the book, published in 2009, provided some additional specifics about some of the cases that Kalugin had discussed only briefly in the first edition. In 1995, Kalugin accepted a teaching position at The Catholic University of America and has remained in the United States ever since. Kalugin testified that Metropolitan Bishop Iriney (Susemihl), the Russian Orthodox hierarch of Austria, had recruited Trofimoff into the service of the KGB. Kalugin further described having invited the Metropolitan to visit his dacha in 1978. According to Kalugin, "He did good work, particularly in recruiting Markiz. I wanted to thank him for what he had done." Kalugin further described his own meeting with Trofimoff at a location in Austria. When asked his reasons for testifying, Kalugin explained that as a resident alien, he was trying to obey American law. Trofimoff was found guilty and sentenced to life imprisonment. On 4 August 2003, Kalugin became a naturalized citizen of the United States.
Владимир Путинді сынға алу
КГБ элементтерінің қайтадан билікке оралуымен, әсіресе Владимир Путинмен бірге, Калугин тағы да мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 2002 жылы ол Мәскеуде қатысқан жоқ күйде сотталды және Батыс үшін тыңшылық еткеніне кінәлі деп танылды. Ол бұл үкімді "бүгін тағы да жеңіске жеткен кеңестік әділдік" деп сипаттады. АҚШ пен Ресейдің экстрадиция келісімі жоқ. Ол Халықаралық тыңшылар мұражайының кеңесшілер кеңесінің мүшесі. Ол бұрынғы бағыныштысы Путиннің Екінші Шешен соғысын жүргізуін сынап, оны "соғыс қылмыскері" деп атады және ол бір күні халықаралық трибуналға тартылып, Солтүстік Кавказ халқына қарсы жасаған қылмыстары үшін бұрынғы Югославия президенті Слободан Милошевич сияқты ауыр жазаға тартылатынын айтты.
With the return to power of elements of the KGB, most notably Vladimir Putin, Kalugin was again accused of treason. In 2002, he was put on trial in absentia in Moscow and found guilty of spying for the West. He was sentenced to fifteen years in jail, in a verdict he described as "Soviet justice, which is really triumphant today". The US and Russia have no extradition treaty, He is a member of the advisory board for the International Spy Museum. He remains a critic of Putin, a former subordinate, whom he called a "war criminal" over his conduct of the Second Chechen War, and claimed that he would absolutely face an international tribunal some day and would be severely penalized for his crimes against the people of the North Caucasus, just like former Yugoslav President Slobodan Milosevic.
Шығармалары
Бірінші басқарма: Олег Калугин мен Фен Монтеньнің барлау және батысқа қарсы тыңшылықтағы 32 жылы. 1994 жыл. 374 бет. St Martins Pr. "Спий-менеджер: үнсіздігін бұзған КГБ-ның ең жоғары лауазымды офицері" Олег Калугин мен Фен Монтень. 1995 жыл. Blake Publishing Ltd. (орысша) "Прощай, Любианка!" (XX ғасыр куәгерлерінің көзімен) Олег Калугин. 1995 жыл. 347 бет. "Олимп". "Мүмкіндік терезесі": терроризмге қарсы коалициядағы Ресейдің рөлі. "Гарвард Интернешнл Ривью" журналынан алынған мақала. 2002 жылғы 22 қыркүйек. 24 том, 3-шыққан нөмірі, 56(5) бет.
The First Directorate: My 32 Years in Intelligence and Espionage Against the West by Oleg Kalugin and Fen Montaigne. 1994. 374 pages. St Martins Pr. Spymaster: The Highest ranking KGB Officer Ever to Break His Silence by Oleg Kalugin and Fen Montaigne. 1995. Blake Publishing Ltd.
(Russian) Proshchai, Lubianka! (XX vek glazami ochevidtsev) by Oleg Kalugin. 1995. 347 pages. "Olimp"
Window of opportunity: Russia's role in the coalition against terror. An article from: Harvard International Review. 22 September 2002. Vol. 24 Issue 3 Page 56(5).