Кіріспе

Арзан тұрақтайтын жер

Флопхаус (американдық ағылшын тілі) немесе досс хаус (британдық ағылшын тілі) – өте төмен бағада тұруға жағдай жасайтын, ұйықтауға орын және минималды ыңғайлылықтарды ұсынатын жер.

Сипаттамалары

Тарихи тұрғыдан алғанда, флопхаустар немесе британдық "досс-хаустар" басқалармен бірге тұруға, баспана іздеуге немесе көшеде ұйықтауға қарағанда ең төмен құнмен түнделуге мұқтаж адамдар үшін пайдаланылған. Әдетте, бөлмелер кішкентай, жуынатын бөлмелер ортақ, төсек-жабдықтары қарапайым, кейде еденде матрастар немесе кілемдер болады, немесе екі көлденең бағана арасына керілген кенептен жасалған гамак сияқты төсектер орналастырылады. Мұндай орындарды пайдаланатындар көшпенділер деп аталады және тұрақты мекені жоқ адамдар болып саналады. Бөлмелер көбінесе өте кішкентай болады және қонақүй немесе пәтердегі әдеттегі бөлмеден гөрі кеңсе кабиналарын еске түсіреді. Кейбір флопхаустар пансионаттарға жатады, бірақ олар тамақ қызметін ұсынса ғана. Америкалық флопхаустардың тарихы кем дегенде 19 ғасырға дейін жетеді, бірақ "флопхаус" термині 1900 жылдардың басында ғана қолданыла бастады, ол көшпенділердің жаргонынан шыққан. Бұрын флопхаустарды қонақ үйлер немесе жұмысшыларға арналған қонақ үйлер деп атаған, олар көшпенділер мен маусымдық теміржол және ауыл шаруашылығы жұмысшылары, сондай-ақ жаз айларында жұмыс істеу үшін батысқа сапар шегетін, ал қыс айларында Шығыс немесе Орта Батыс қалаларына, мысалы, Чикагоға оралатын ағаш кесушілерге қызмет көрсеткен. Бұл туралы Чарльз Эшлидің 1930 жылғы "Жолға шыққан бала" романында және Ллойд Морейннің 1976 жылғы "Адамдық пума" кітабында айтылған. Морейннің кітабындағы тағы бір тақырып – сол кезде басталып, қалаларды флопхаустарды жабуға итермелеген жаңару (gentrification). Флопхаустар көптеп орналасқан кейбір қалалық аудандар өздерінің атақтарымен танымал болды, мысалы, Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі Боуэри. 20 ғасырдың ортасынан бері жүргізілген реформалар флопхаустардың азаюына әкелді. Соның салдарынан жаңару және жылжымайтын мүліктің құнының өсуі флопхаустар мен арзан пансионаттардың табыс табу мүмкіндігін одан әрі төмендетті.

ХХІ ғасырдағы қайта өрлеу

2010 жылдары Сан-Франциско сияқты қалаларда баспананың жоғары құны салдарынан, арзан жатақ үйлердің саны артты. Қазіргі заманғы арзан жатақ үйлер, кейде "подтар" деп таныстырылады, көбінесе жеке өмір үшін төсектердің арасына бөлінген, және бұрынғы үйлерден немесе пәтерлерден жасалады. Олар көбінесе жұмыс күндері қалада қалатын жұмыскерлерге ұсынылады.

Гонконгтағы қақпалы үйлер

1950 жылдары колониялық Гонконгта Қытай материгінен келген жалғызбасты жұмысшы ерлер үшін қақпалы үйлер салынды. Қақпалы үйлер "тозығы жеткен пәтерлерге тығылып орналасқан, қоян клеткаларын еске түсіретін сым торлы қоршаулар" деп сипатталады. 2012 жылы Гонконгтағы кедей халқының саны 1,19 миллионға жететіні бағаланды, ал қақпалы үйлер, сондай-ақ, кабиналы пәтерлер сияқты нашар жағдайдағы тұрғын үйлер осы топтың тұрғын үй қажеттіліктерінің бір бөлігін әлі де қамтамасыз етіп келді. Гонконг университетінің криминология профессоры Майкл Адоржан: "Біріккен Ұлттар Ұйымы қақпалы және кабиналы үйлерді 'адамдық қадір-қасиетке жасалған құрметсіздік' деп атады", - деп мәлімдеді.