Кіріспе

Жер астындағы туннельдерде тұратын адамдар, үйсіз адамдар.

Америка Құрама Штаттарында "туннель адамы" (немесе "жер асты адамы", "туннель тұрғындары") деген термин кейде үлкен қалалардың астындағы тасталып кеткен метро, теміржол, су тасқыны, кәріз туннельдері мен жылыту шахталарында тұратын үйсіз адамдарды сипаттау үшін қолданылады.

Құжаттық фильмде және көркем әдебиетте

Dark Days – 2000 жылы британдық режиссер Марк Сингер түсірген деректі фильм, онда Нью-Йорк метросының тасталып қалған бөлігінде, "Тұрғындық туннелі" деп аталатын аймақта өмір сүретін адамдар тобының тағдыры көрсетіледі. Антрополог Тюн Вотеннің "Туннель халқы" атты кітабы да Вотеннің бес ай бойы өмір сүрген "Азаттық туннелі" тұрғындары туралы баяндайды. Дженифер Тоттың 1993 жылы жарық көрген "Күлтегін адамдар: Нью-Йорк қаласының астындағы туннельдердегі өмір" атты кітабы, ол Лос-Анджелес Таймс газетінде стажер болып жұмыс істеген кезде жазылған, туннельдердегі саяхаттары мен туннельде тұратындармен сұхбаттарының шындығын айтуға талпынды. Бұл кітап "күлтегін адамдардың" бейнесін, адамдардың аяқ астындағы тәртіпті қоғам ретінде қалыптастыруға көмектесті. Алайда, кітабындағы көптеген мәлімдемелер расталмады, сондай-ақ дұрыс емес географиялық мәліметтер, көптеген нақты қателер және негізінен дәлелдеуге келмейтін тұжырымдар бар. Нью-Йорк метросының тарихшысы Джозеф Бреннаннан ең қатал сынды айтты, ол: "Мен тәуелсіз түрде тексеріп шыға алған кітаптағы әрбір факт қате" деді. Сесил Адамстың "The Straight Dope" 2004 жылы Тотпен байланысып, оның әңгімелерінде көптеген тексерілмейтін мәліметтер бар екенін атап өтті, бірақ кітаптағы оқиғалар шындыққа жақын көрінді. Бреннанмен байланысқаннан кейін жарияланған келесі мақалаларда Тоттың шыншылдығына күмәнмен қарасты.

Қалалар

Басқа журналистер де Нью-Йорктегі жер астындағы тұрақты орынсыз қалған адамдарға назар аударды. Фотограф Маргарет Мортон «Тоннель» атты фотоальбом шығарды. Фильм режиссері Марк Сингер 2000 жылы «Қараңғы күндер» деректі фильмін жасады, ал 2008 жылы «Тоннельдердегі дауыстар» атты осыған ұқсас деректі фильм шықты. 2010 жылы Тюн Вотен «Тоннель халқы» деген кітабын жариялады.

Лас-Вегас

Бұқаралық ақпарат құралдарында басқа қалалардың астында "жер асты адамдары" өмір сүретіні туралы хабарлар тарады. Лас-Вегас аңғарында шамамен 1000 үйсіз адам қыста суықтан қорғану үшін қаланың астындағы су ағындарына паналады, температура кейде жоғарылап, кейде төмендеп кетеді. БАҚ хабарлауынша, Лас-Вегастың астындағы туннельдерде тұратын адамдар өздерінің "жайларын" жабдықтауға үлгерген. 2009 жылы ABC News телеарнасының хабарлауынша, бес жылдан бері туннельде тұрып жатқан бір жұбай өз үйлеріне төсек, кітап сөресі және тіпті импровизацияланған душ орнатқан. Туннельдер су басуға бейім, бұл оларда тұратындар үшін өте қауіпті. Көптеген адамдар мүлкін үнемі жоғалтады, сондай-ақ қаза болғандар туралы да хабарлар бар. Көптеген туннель тұрғындары Лас-Вегастағы шектеулі қайырымдылық ұйымдарынан көмек ала алмады. "Неон астында" атты кітабын жазу үшін бес жылға жуық қаланың астындағы өмірді зерттеген жергілікті автор Мэтт О'Брайен, туннельдерге паналаған үйсіз адамдарға көмектесу үшін "Жарық шашырайық" қорын құрды. Бұл қайырымдылық қоры туннель тұрғындарына іш киім, су және тамақ сияқты қажетті заттармен көмектеседі. Кларк округінің су тасқынына қарсы күрес басқармасының мәліметінше, аңғарда шамамен 450 миль (724 км) су тасқынына қарсы арналар мен туннельдер бар, олардың шамамен 300 милі (483 км) жер астында орналасқан.