Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы жанартау кальдерасы

Роторуа кальдерасы – Роторуа көлімен толтырылған үлкен риолиттік кальдера. Ол 240 000 жыл бұрын болған жарылыс нәтижесінде пайда болды, осы жарылыс кең ауқымды пирокластикалық шөгінділерді құрады. Одан бері кальдера ішінде кішкентайрақ жарылыстар болған, соңғысы 25 000 жылдан бұрын орын алды. Бұл Жаңа Зеландияның Солтүстік аралындағы Таупо вулкандық аймағындағы ірі жанартаулардың бірі.

География

Роторуа қаласының маңызды аймақтық елді мекені кальдерада орналасқан. Қалада геотермальдық активтілік байқалады, ал Тикитере және Вакаревареваның геотермальдық аймақтары осы кальдерамен байланысты. Бұл аймақтарда әлі де шағын гидротермальдық атқылаулар болып тұрады.

Бұрынғы атылу

Кальдера бір оқиғада, бірнеше аптаға созылған, қазір 240 000 ± 11 000 жыл бұрын болған күшті жарылыс кезінде пайда болды. Ол риолиттік Мамаку жалынды бритынан көп мөлшерде шығарды, бұл оның Вулкандық жарылыс индексінің 7-ден асып кетуіне әкелді. Хорохоро жарылысының белсенді емес оңтүстік бөлігімен (қызыл нүктелер) және қазіргі уақытта белсенді солтүстік бөлігімен (қызыл сызық) арасындағы байланыс көрсетілген. Сондай-ақ, ескі Таупо рифті (желте сары көлеңке), қазіргі Таупо рифті (желте қызыл көлеңке) және Хаураки рифті (желте күлгін көлеңке) арасындағы қатынастар көрсетілген. Таупо көлі мен Таравера тауының қазіргі жер белгілері бағдарлау үшін белгіленген. 240 000 жыл бұрынғы алғашқы ірі жанартаулық оқиға Мамакудың алғашқы атылуы болды, одан кейін бірнеше сағат, күн немесе апта ішінде Охакури кальдерасын оңтүстікке қарай қоректендіретін сол бір магмалық денеден кішігірім атылу (1 фаза) болды. Вулканотектоникалық өзара байланысты түсіну соңғы 250 000 жылдағы Таупо вулкандық аймағындағы оқиғаларды толық қайта қарауға мүмкіндік берді.