Жаңа Зеландиядағы керемет сары құмды террасалар (Pink and White Terraces) 1886 ж. жанартаудың күшті атқылауынан қирады. Геотермалдық сулардың әсерінен пайда болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы үлкен кремнийлі шөгінділер 1886 жылғы жанартау жарылысынан қирады.
Large silica sinter deposits in New Zealand destroyed in 1886 volcanic eruption
«Розовый» және «Ақ террасалар» – Жаңа Зеландияның табиғи кереметтері еді. Олар Жердегі ең ірі кремнийлі-синтерлі шөгінділер деп есептелді және 1886 жылы Таравера тауының жарылысынан жойылған деп саналды. Оның оңтүстік-батысында жаңа гидротермальдық нысандар пайда болды, атап айтқанда Ваймангу жанартаулық рифті аңғары. «Розовый» және «Ақ террасалар» кремнийге қаныққан, дерлік бейтарап pH-тағы хлоридті суы бар геотермальдық бұлақтардың көтерілуінен пайда болды. Басты туристік тартымдар: Нгахапу, Руакиви, Те Текапо, Вайканапанапа, Ватапохо, Нгавана, Коинго және Вакахеху. «Розовый» және «Ақ террасалар» бұлақтары шамамен бір-бірінен алшақ орналасқан.
The Pink and White Terraces ( and ), were natural wonders of New Zealand. They were reportedly the largest silica sinter deposits on Earth. and thought destroyed in the 1886 eruption of Mount Tarawera, while new hydrothermal features formed to the south west i. e. Waimangu Volcanic Rift Valley. The Pink and White Terraces were formed by upwelling geothermal springs containing a cocktail of silica saturated, near neutral pH chloride water. The main tourist attractions included Ngahapu, Ruakiwi, Te Tekapo, Waikanapanapa, Whatapoho, Ngawana, Koingo and Whakaehu. The Pink and the White Terrace springs were around apart.
Құрылу
Бұрынғыда, қызғылт және ақ террасалар шамамен 1000 жылдық ескілікке ие деп есептелген. Оларды қуаттандырған гидротермальдық жүйе 7000 жылға дейін созылуы мүмкін. Қызғылт террасалар жоғарыдан басталып, ені бірте-бірте кеңейе түсетін, ал төменгі қабаттары шамамен енді болды. Туристер қызғылт террасалардың жоғары жатқан бөлігіндегі бассейндерде шомылуды артық көретін, себебі суы мөлдір, температурасы мен тереңдігі әртүрлі болатын. Бұл оқиға 1841 жылдың маусым айының басында болды. Оның «Жаңа Зеландиядағы саяхаттар» атты кітабындағы әңгімелері қызғылт және ақ террасаларға деген қызығушылықты бүкіл әлемге таратып, олар Жаңа Зеландияның ең танымал туристік орынына айналды, кейде оны әлемнің сегізінші кереметі деп те атады. Жаңа Зеландияға еуропалықтардың жолы әлі де қиын болды, кемемен саяхат ету бірнеше айға созылатын. Әдетте, Оклендтен Таурангаға кемемен, содан кейін Роторуа көліндегі Охинемутуға атпен, Те Вайроаға (миссионер Сеймур Миллс Спенсердің үйіне) дейін каноэмен, Таравера көлінен өтіп, одан кейін жаяу немесе каноэмен Каивака каналымен жоғары немесе төмен қарай, содан соң төбеден Ротомахана көлінің батпақты жағалауларына және террасаларға дейін баратын. Суретші Чарльз Бломфилд туристердің шамамен сағат 11-де Ақ террасаға келгенін, ондағы көрікті жерлерді тамашалап, қайнар бұлақта пісірілген картоп пен коура (өзен рагы) жеп, содан кейін Қызғылт террасаларға өтіп, шомылып, қайта оралғанын айтады. Террасаларға саяхат жасағандардың көпшілігі жақсы жағдайдағы, жас, шетелдік туристер немесе Жаңа Зеландиядағы британдық әскерлердің офицерлері болатын. Атақты туристердің қатарында 1849 жылы сэр Джордж Грей, 1869 жылы Эдинбург герцогы Альфред және 1874 жылы Виктория дәуірінің романисті Энтони Троллоп болды. Көптеген фотографтар террасалардың сыртқы түрін тарихқа түсірді, бірақ түсті фотосурет ойлап табылғанға дейін олардың суреттерінде осы формациялардың әдемі түстері жетіспеді. 1886 жылы жоғалғанға дейін бірнеше суретшілер террасаларды суреттеді және бояды, олардың ішінде Чарльз Бломфилд ең бастысы болды, ол бірнеше рет келген. Олардың атмосфералық суреттері әлемнің сегізінші кереметі туралы ең маңызды жазба болып табылады. Қызғылт террасалардың түсінің химиясын бүгін Вайотапуда көруге болады, онда Шампан бассейні осы коллоидты сульфидтермен қапталған. 1885 жылы Альфред Уорбрик гидтік қызмет көрсетуді бастады, бірақ ол Те Тхухуранги руынан емес еді.
The Pink and White Terraces were previously thought to be about 1,000 years old. The hydrothermal system which powered them may be up to 7,000 years old. The Pink Terraces descended about over about The Pink Terraces started at the top wide and the bottom layers were about wide. Tourists preferred to bathe in the upper Pink Terrace pools as due to their clarity and the range of temperature and depths. in early June 1841. The description of his visit in his book Travels in New Zealand inspired an interest in the Pink and White Terraces by the outside world. The terraces became New Zealand's most famous tourist attraction, sometimes referred to as the Eighth Wonder of the World. New Zealand was still relatively inaccessible to Europeans and passage took several months by ship. The journey from Auckland was typically by steamer to Tauranga, the bridle track to Ohinemutu on Lake Rotorua, by coach to Te Wairoa (the home of the missionary the Reverend Seymour Mills Spencer), by canoe across Lake Tarawera, and then on foot or by canoe up and/or down the Kaiwaka Channel; over the hill to the swampy shores of Lake Rotomahana and the terraces, Artist Charles Blomfield recounted that tourists would arrive at the White Terrace about 11 a. m., view the sights there, lunch on potatoes and kōura (freshwater crayfish) cooked at a boiling spring, cross over to the Pink Terraces, bathe there and then go back. Those who made the journey to the terraces were most frequently well to do, young male overseas tourists or officers from the British forces in New Zealand. The list of notable tourists included Sir George Grey in 1849, Alfred Duke of Edinburgh in 1869, and Victorian novelist Anthony Trollope in 1874. The appearance of the terraces was recorded for posterity by a number of photographers, but as it was before colour photography was invented, their images lack the enticing colour the formations were known for. Several artists drew and painted the terraces before their loss in 1886, most notably Charles Blomfield who visited on more than one occasion. Their atmospheric views are the main record of the Eighth Wonder of the World. The colour chemistry of the Pink Terraces can be seen today at Waiotapu, where the Champagne Pool is lined with these same colloidal sulfides. In 1885, Alfred Warbrick began guiding, though he was not from Te Tūhourangi.
Жоғалтуға әкеледі
Көптеген адамдар аймақты картаға түсіріп, террасалар жоғалғанға дейін зерттеді. Маорилердің карталары белгілі емес. Көлдің алғашқы отаршылдық эскиздік картасын Перси Смит 1858 жылы жасады. Фердинанд Хохстеттер 1859 жылы Ротомахана көлі аймағының алғашқы топографиялық және геологиялық зерттеуін жүргізіп, жағалауда лагерь құрып, көлдің төрт картасын жасады; оның нәтижесінде 1859 жылғы 30 сәуірдегі оның шешуші "Төртбұрыштар әдісімен" (немесе Торлы) көл картасы пайда болды. Оның көл туралы зерттеулері кейінірек "Географиялық және геологиялық зерттеулерде" жарияланды, онда террасалардың қалыптасуы да қарастырылды. 2017 жылы Хохстеттер мен Петерман карталары салыстырылып, Петерман картасы кемшіліктері бар деп танылды. Хохстеттердің 1859 жылғы 30 сәуірдегі картасы қазір Ротомахана көлінің ең дәл картасы саналады. 1873 жылы Перси Смит Таравера тауына шығып, таудың шыңының тік және тасты болғанын, бірақ жанартау кратерлерінің белгілері жоқ екенін көрсетті. 1875 жылы Еуропада террасалардың жоғары сапалы фотосуреттері қолжетімді болды. 1881 жылғы наурыз айында Г. Сельхорст Ваханга күмбезі мен Руавахия күмбезінің солтүстік жағына Ваханганың артынан шыққан жарық пен түтін туралы хабарлардан кейін болжамды "құлаған жұлдызды" іздеу үшін шықты. 1884 жылы Чарльз Клейтон есімді геодезист Ваханга күмбезінің жоғарғы бөлігін бірнеше ойыспен жанартаулық деп сипаттады, олардың бірі шамамен .
A number of people mapped and commented on the region before the loss of the terraces. No Māori maps are known. The first colonial sketch map of the lake was by Percy Smith in 1858. Ferdinand Hochstetter carried out the first topographic and geological survey of the Lake Rotomahana area in 1859, producing four maps of the lake while camped on its shore; culminating in his defining "Method of Squares" (or Grid) lake map of 30/4/1859. His lake research was later published in his Geographic and Geological survey where the formation of the terraces was also examined. In 2017 the Hochstetter and Petermann maps were compared and Petermann's map found defective. Hochstetter's 30/4/1859 map is now considered the more accurate map of Lake Rotomahana. In 1873, Percy Smith climbed Mt. Tarawera and gave the impression that the mountain top was rough but showed no sign of volcanic vents. High quality photographs of the terraces were available in Europe by 1875. In March 1881, G. Seelhorst climbed Wahanga dome and the northern end of Ruawahia dome in search of a presumed "falling star" following reports of glowing and smoke from an area behind Wahanga. In 1884, a surveyor named Charles Clayton described the top of Wahanga dome as volcanic with several depressions, one being approximately .
Жоғалту
1886 жылғы 10 маусымда Таравера тауы атқылады. Жанартылу Ваханга күмбезінің батысынан солтүстікке қарай, Ротомахана көліне дейін тарады. Жанартау таудың өзінен жарықшақтар ашылып, көл арқылы өтіп, Уаймангу аңғарына дейін созылған жерден ыстық лай, қызыл ыстық тастар мен қара күлдің үлкен бұлттарын шығарды. Жанартылудан кейін, бұрынғы террасалардың орнында терең кратер пайда болды. Те-Ваироадағы қайық жасаушы Альфред Патчет Уорбрик Таравера тауының Маунга Макатитиден Таравера көлінің солтүстігіне дейін атқылауын көрді. Уорбрик көп ұзамай Таравера көлінде жаңа ландшафтты зерттеу үшін кит қайықтарын іске қосты; ол жанартылудан кейінгі көрікті жерлердің бас гиді болды. Уорбрик қызғылт және ақ террасалардың қирағанын ешқашан мойындамады.
On 10 June 1886, Mount Tarawera erupted. The eruption spread from west of Wahanga dome, to the north, down to Lake Rotomahana. The volcano belched out hot mud, red hot boulders, and immense clouds of black ash from a rift that crossed the mountain, passed through the lake, and extended beyond into the Waimangu valley. After the eruption, a crater over in depth encompassed the former site of the terraces. Alfred Patchet Warbrick, a boat builder at Te Wairoa, witnessed the eruption of Mount Tarawera from Maunga Makatiti to the north of Lake Tarawera. Warbrick soon had whaleboats on Lake Tarawera investigating the new landscape; he in time became the chief guide to the post eruption attractions. Warbrick never accepted that the Pink and White Terraces had been destroyed.
Қайта табу
Көп уақыттан бері террасалар 1886 жылғы жарылыста жойылған деп есептелді. Алайда, 2011 жылдың ақпан айында GNS Science, Woods Hole Oceanographic Institution, Lamont–Doherty Earth Observatory және Waikato University ғылымдарынан құралған команда көл төңірегін картаға түсіріп жатқанда, қызғылт террасалардың бір бөлігін тапқандарын хабарлады. Террасалардың ең төменгі екі қабаты тереңде табылған. 2011 жылдың маусым айында ақ террасалардың да қайта табылғаны туралы хабарланды. Ақ террасалардың қайта табылуы туралы жариялау 1886 жылы Таравера тауының жарылысына 125 жыл толуымен сәйкес келді. 2011 жылғы GNS-тің қайта табу туралы мәлімдемесіне тәуелсіз зерттеуші Билл Кир қарсы шықты, ол «қайта табылған» құрылымдардың жарылысқа дейін террасалардың орналасқан жерінен өзгеше екенін есептеді. Нақтырақ айтқанда, жаңадан табылған құрылымдар көлдің бетінен төменде болды, ал тарихи террасалар бетке жақын, тіпті «беттен артық емес» деп күтілді. Кир GNS тобының тапқан құрылымдарының адамзат бұрын көрмеген ежелгі террасалар болуы мүмкін, немесе жарылыстан пайда болған сатылы нысандар болуы мүмкін деп болжады. Кирдің болжамдарын GNS Science компаниясының бас ғалымы Корнел де Ронде толыққанды жоққа шығарды. GNS тобы 2012 жылы және 2014 жылдың ақпан айында қалдықтарды суретке түсіру үшін қайта оралды. Олардың жұмысы 2016 жылы «Journal of Volcanology and Geothermal Research» журналында жарияланғанда, бұрынғы мәлімдемелерден бас тартып, террасалар жойылған болуы мүмкін деп хабарлады. 2017 жылы Билл Кирдің «Жаңа Зеландия Корольдік қоғамының журналында» жарияланған мақаласында террасалардың бұрынғы күйінде сақталғаны мүмкін емес екені айтылды. 2010 жылы Саша Нольден Швейцарияның Базель қаласында Хохстеттердің мұрағатын тауып, оны жүйелендіруге және жариялауға кірісті. Мұрағатқа Хохстеттердің далалық күнделіктері кіреді, онда оның Ротомахана көлі мен қызғылт және ақ террасаларын компаспен зерттеуден алынған шикі деректер бар. Күнделіктерде кері инженерия жасау арқылы қызғылт және ақ террасалардың географиялық координаттарын беруге мүмкіндік берген бағыттар көрсетілген. Хохстеттердің күнделіктері Банн мен Нольденнің екі ғылыми мақаласында жарияланды. Бұл зерттеу Банн мен Нольденді қалыптасқан пікірге қарсы, қызғылт және ақ террасалардың Ротомахана көлінің астында суға батқан жоқ екенін, олардың көл жағалауының астында жерленгенін, «Жаңа Зеландия Корольдік қоғамының журналында» жарияланған координаттарға сүйене отырып, оларды қазу арқылы қайта қалпына келтіруге болады деп хабарлауға итермеледі. Алайда, мұндай қазба жұмыстары үшін жердің иесі – маори тайпасының рұқсаты қажет. Банн 2018 жылғы жаңа зерттеулердің қорытындысын және суреттер галереясын жариялады. Кейін ол жаңа зерттеулердің жариялану себептерін түсіндірді. 2018 жылы Тухуранги тайпалық кеңесінің төрағасы Алан Скипворт Банн мен Нольденнің мәлімдемелеріне әлі сенбеді, қызғылт және ақ террасалардың қайта табылуы туралы баспасөз хабарламаларын «әлдеқайда ертерек» деп атады. Банн, Дэвис және Стюарттың 2018 жылы жариялаған мақаласында қызғылт және ақ террасаларға бару үшін жаңа «көру бұрышы» әдісі қолданылды. Бұл Хохстеттердің 1859 жылғы экспедициясынан алынған, әлі жарияланбаған фотосуреттерге, сондай-ақ оның күнделік деректеріне сүйенді. Де Ронде, Каратори Тонтини және Киамның қызғылт және ақ террасалардың орналасуы туралы шолу мақаласы 2018 жылы жарияланды. Мақалада «геологиялық және геофизикалық дәлелдердің әртүрлі желілері қызғылт және ақ террасалардың орналасқан жерін қолдамайды» деген қорытынды жасалды және «біздің жоғары ажыратымды батиметриялық картамызға Ротомахана көлінің жарылысқа дейінгі картасын сәйкестендіргеннен кейін, алғашқы хабарланған қызғылт терраса қабаттары дәл сол жерде орналасқан деп санаймыз». Мақалада сондай-ақ ақ террасалардың жойылғандығын растайтын деректерді талдау көрсетілген.
The terraces were long thought to have been destroyed in the 1886 eruption. However, in February 2011, a team including researchers from GNS Science, Woods Hole Oceanographic Institution, Lamont–Doherty Earth Observatory, and Waikato University were mapping the lake floor when they reported discovering part of the Pink Terraces. The lowest two tiers of the terraces were reported found at deep. A part of the White Terraces was also reported as rediscovered in June 2011. The announcement of the rediscovery of the White Terraces coincided with the 125th anniversary of the eruption of Mt. Tarawera in 1886. The 2011 GNS claims of rediscovery were challenged by Bill Keir, a freelance researcher, who calculated that the 'rediscovered' structures were not where the terraces had been before the eruption. Specifically, the then newly discovered structures were under the lake surface, but the historic terraces were expected to be as little as under, and "could not be more than below the surface". Keir speculated that the structures discovered by the GNS team were prehistoric terraces, never before seen by humans; or perhaps step shaped objects created by the eruption. Keir's speculations were rebutted in detail by Cornel de Ronde, Principal Scientist, GNS Science. The GNS team went back in 2012, and again in February 2014, to photograph the remains. When their work was published in 2016 in the Journal of Volcanology and Geothermal Research, they drew back from earlier claims and reported the terraces were likely destroyed. In 2017 an article by Bill Keir in the Journal of the Royal Society of New Zealand stated that the terraces could not have survived intact. In 2010, Sascha Nolden discovered Hochstetter's archive in Basel, Switzerland, and began progressively cataloging and publishing it. The archive includes Hochstetter's field diaries which contain the raw data from his compass survey of Lake Rotomahana and the Pink and White Terraces. These diaries include bearings which, when reverse engineered, delivered the geographical coordinates of the Pink and White Terraces' locations. The Hochstetter diaries have been published in two research papers by Bunn and Nolden. This research led Bunn and Nolden to report that, contrary to the prevailing belief, the Pink and White Terraces were not submerged beneath Lake Rotomahana: they are instead buried underground along the shoreline, based on coordinates in an article published in the Journal of the Royal Society of New Zealand, and could potentially be excavated and restored to public view. Any such excavation, however, would need the permission of the Māori tribe which owns the land. Bunn released a summary and supporting image gallery of the new 2018 findings. Later, he explained the release of the new findings. as of 2018, Tūhourangi Tribal Authority chairman Alan Skipworth was not yet convinced by Bunn and Nolden's claims, calling press reports that the Pink and White Terraces had been rediscovered "premature". An article written by Bunn, Davies and Stewart, published in 2018, uses a novel "field of view" approach to navigate to the Pink and White Terraces locations. This draws on unpublished photography from Hochstetter's 1859 expedition, as well as his diary data. A review article by de Ronde, Caratori Tontini, and Keam about the location of the Pink and White Terraces was published in 2018. The article concluded " various lines of geological and geophysical evidence do not support the location of the Pink and White Terraces as suggested by ." and " possible Pink Terrace tiers first reported by are located exactly where we believe they should lie after fitting the pre eruption outline map of Lake Rotomahana to our high resolution bathymetric map." The article also states that the data analysis confirms that the White Terraces would have been destroyed.