Кіріспе
Екі бағытты қозғалысқа мүмкіндік беретін бір жолақты жол. Бір жолақты жол – екі бағытты қозғалысқа рұқсат беретін, бірақ көліктердің бір-бірінен өтуіне көбінесе жеткіліксіз ені бар жол (дегенмен, кейде екі шағын автомобиль өте алады). Мұндай жолдар Ұлыбритания және басқа елдердегі ауылдық жерлерде жиі кездеседі. Екі бағытты қозғалысты қамтамасыз ету үшін көптеген бір жолақты жолдар, әсіресе ресми түрде осылай белгіленгендері, арнайы кеңейтілген учаскелермен (Ұлыбританияда – "өткізу орындары", АҚШ-та – "қалталар" немесе "тоқтау орындары") жабдықталған, олар жолмен жүретін стандартты көліктен сәл ғана ұзын болуы мүмкін. "Өткізу орындары" арасындағы қашықтық жердің сипаттамасына және жолдағы қозғалыс қарқынына байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Теміржол саласындағы "өткізу орындарының" аналогы – "өткізу тізбегі".
A single track road or one lane road is a road that permits two way travel but is not wide enough in most places to allow vehicles to pass one another (although sometimes two compact cars can pass). This kind of road is common in rural areas across the United Kingdom and elsewhere. To accommodate two way traffic, many single track roads, especially those officially designated as such, are provided with passing places (United Kingdom) or pullouts or turnouts (United States), or simply wide spots in the road, which may be scarcely longer than a typical car using the road. The distance between passing places varies considerably, depending on the terrain and the volume of traffic on the road. The railway equivalents of passing places are passing loops.
Шотландияда
Бұл термин Шотландияда, әсіресе Таулы аймақта, мұндай жолдарды сипаттау үшін кеңінен қолданылады. Өту орындары әдетте "өту орны" деген сөздері бар алмаз пішінді ақ белгімен көрсетіледі. Жаңа белгілер көбінесе алмаз пішінде емес, шаршы болып келеді, себебі алмаз пішіндес белгілер қалаларда трамвай жүргізушілеріне берілетін нұсқаулар үшін де қолданылады. Кейбір жолдарда, әсіресе Аргилл мен Бьют аймақтарында, өту орындары қара және ақ жолақты тіреулермен белгіленеді. Белгілер баяу қозғалатын көлік жүргізушілерін өту орнына (немесе жолдың қарсы бетінде болса, оның қарсы жағына) тоқтауға шақырып, басқа көліктердің өтуіне мүмкіндік береді, және көбінесе жүргізушілер осы талапты орындайды. Осындай жүйе Англия мен Уэльстің ауылдық жерлерінде, сондай-ақ Жаңа аумақтардағы Сай Кунг ауданында да сирек кездеседі. Кейде екі кішкентай көлік белгіленген өту орнынан басқа жерде де бір-бірін басып өте алады. Таулы аймақтағы А және В класындағы кейбір жолдар әлі де бір жолды болып қалып отыр, бірақ олардың көп бөлігі жылдамдық үшін кеңейтілген. 2009 жылы A830 "Аралдарға жол" және Скай аралындағы A851 жолдарындағы бір жолды учаскелер сапасы жақсартылған бір қатарлы жолға ауыстырылды.
Тауларда
Әлемнің шалғай аймақтарында, әсіресе тауларда, көптеген жолдар бір жолды және белгіленбеген. Олардың қатарында АҚШ Орман шаруашылығы және АҚШ-тағы орман кесу жолдары да бар. Перуде Куско мен Мадре-де-Диос облысы арасындағы екі құрлық көлігінің екіншісі, 300 шақырымдық ауыр жүк тасымалдау жолы, қиыршық тас және топырақтан тұратын бір жолды жол. Мүмкіндігі болғанда, көліктің төмен қарай жүруіне кең жерге тоқтап, жол беруі дұрыс саналады. Бұл себепті, жоғары қарай жүретін көлік қайтадан жүріске келмей қалуы мүмкін. Кем дегенде Калифорнияда, егер кең жерге тоқтауға мүмкіндік болмаса, төмен қарай жүретін көлік кері жүруге міндетті.
Чикандар
Көбінесе шикандар тұрғын көшелерде көліктердің жылдамдығын азайту үшін, көрікті жасайтын құрал ретінде қойылады.
Бір жолақты өтпелер
Кейде бюджеттік шектеулерге байланысты және қозғалыс тығырымы аз болса, көпірлер бір қатарлы жол ретінде салынған болуы мүмкін. Ал шалқар аймақтардағы туннельдер, егер туннельдің ұзындығы қысқа болса және қозғалыс аза болса, төбе жасау немесе тауды жару тым қымбатқа түсетін жағдайларда бір қатарлы болуы мүмкін.
Бір жақты бір жолды жолдар
Бір жолақты жолдар бір бағытты учаскелер ретінде де кездеседі. Автожолдар мен магистральдарға кіру және шығу жолдары бір бағытты бір жолақты жолдардың жиі кездесетін мысалдары болып табылады.
Жеке меншік бір жолды жолдар
Жеке меншік бір жолды жолдардың ең көп кездесетін мысалы – ауылдық мүліктердің, мысалы, ауыл үйлері мен шаруа шаруашылықтарының ұзын кіреберіс жолдары болып табылады.
Мұз жолдары
Аляскадағы Далтон тас жолындағы тау өткелдерінде солтүстікке баратын жүк тасымалдайтын көліктерге басымдық беріледі, ал оңтүстікке қайтып келе жатқан көліктер тоқтауы тиіс, бұл туралы "Ice Road Truckers" бағдарламасында айтылған. Бұл процедураның себебі – солтүстікке қарайғы көліктердің Мұзды теңіз үстіндегі Deadhorse, Prudhoe Bay және бұрғылау алаңына жабдық жеткізу үшін асығыс болуында.
Уақытша бір жолақты шектеулер
Екі жолақты тас жолдарды қайта жаңарту кезінде, қозғалыс орташа деңгейде болса, жұмысшылар көбінесе құрылыс аймағының екі басында тұрып, бір жағында "БАЯУЛА" немесе "ЖҮР" деп, ал екінші жағында "ТОҚТА" деп жазылған белгіні ұстап тұрады. Дауыстап, қол сигналдарымен немесе радиоарқылы байланысатын жұмысшылар, қозғалысқа екі бағытта да уақыт беру үшін белгілерін мерзімімен ауыстырып отырады. Көлік қозғалысы жоғары жолдар үшін бұл әдістің өзге түрі – қолданыстағы жолдың бір бағытын сақтап, екінші бағытты басқа жолға бұру, осылайша сигнал берушілерді пайдалану қажеттілігі тумайды. Мысалы, Мичиган штатының Плейнвелл қаласындағы M 89 жолын қайта құру жобасында батыс бағытындағы қозғалыс қаланың айналасындағы округтік жолдар арқылы бұрылып өтеді.
Пайдаланушы этикеті
Егер көру қашықтығы ұзақ болса және екі жүргізуші де жолды жақсы білетін болса, бір-біріне қарай келе жатқан көліктер жылдамдықтарын реттеп, кең жерге бірдей уақытта жетіп, баяу өтіседі, осылайша ешбір көлік тоқтауға мәжбүр болмайды. Екі көлік бетпе-бет келгенде, жүргізушілер ең жақын кең жердің қай жақта екенін анықтау үшін келіседі, содан кейін бірге сол жаққа барады, ал алдыңғы көлік міндетті түрде кері бағытта жүреді. Шотландияның Таулы аймақтарында көптеген жүргізушілер бір жолақты жолдарға үйренген. Қарсы бағыттан келе жатқан көлік кездескенде, ең жақын тоқтау орнына бірінші жеткен жүргізуші, қай жағынан келгеніне қарамастан, тоқтап, фараларын жыпылықтатып, екінші көлікке жол беруге сигнал береді. Осы кезде екі жүргізуші де бір-бірімен амандасып, қолмен сәлемдесуге дағдыланған. Түнде екі жүргізуші де өтетін кезде немесе өтуге дайындалғанда, жолдың сол жағындағы көрсеткіштерін жыпылықтатып, бір-біріне белгі береді. Түнде жарық жоқ таяз жолдарда фараларды жыпылықтатқан дұрыс емес, себебі бұл жүргізушілердің түнгі көру қабілетіне кері әсер етеді. Әдетте, екі жолақты жолда қысқа ғана бір жолақты тарлық пайда болғанда, мұндай жағдайлар көптеген аймақтарда кездеседі, көліктер әдетте тарлықта болған қарсы келе жатқан көліктерге жол береді. Бір жолақты жолдарда қақтығыс тумауы мүмкін. АҚШ-та, жағдайға қарай, екі көлік те жолдан сәл шығып, осылай өтіседі. Бұл уақытты үнемдегенімен, жол жиегінде ойыстар мен тозуға себеп болуы мүмкін. Осы себепті, бір жолақты жолдар көліктің өте аз қозғалысы бар жерлерде қолданылады, бірақ бір жолақты уақытша тоқтау орнында бір жағынан "ТОҚТА" және екінші жағынан "БАЯУ" деп жазылған белгі орнатылады, оны құрылысшылар ауыстырып отырады. Егер жолда тоқтау орны немесе кең жер болмаса, жолдың басталуы тоқтау орны ретінде қарастырылады.