Кромфорд: Индустриалды революцияның алғашқы ошағы

Кіріспе

Кромфорд – Англияның Дербишир графтығындағы ауыл. Ол Вирксворт пен Матлок арасындағы Дервент өзенінің аңғарында орналасқан. Дербиден солтүстікке қарай 27 шақырым, Матлоктан оңтүстікке қарай 3 шақырым және Матлок Бэстен оңтүстікке қарай 2 шақырым жерде жатыр. Алғаш рет 11 ғасырғы «Domesday Book» кітабында Crumforde деп тілге алынған, ол Вирксворттың berewick (қосалқы шаруашылық) болып саналды және орта ғасырлар бойы солай болды. 2011 жылғы халық санауы бойынша, халқы 1433 адамды құрады. Кромфорд Ричард Аркрайтпен және 1771 жылы ауылдың сыртында салған Кромфорд Милл зауытымен тарихи байланысымен әйгілі. Кромфорд – Дервент өзенінің Миллс әлемдік мұрасының бір бөлігі. Аркрайт қоғамына тиесілі және қайта жаңартылып жатқан Кромфорд диірмен кешені Historic England (Англия тарихы) тарапынан «елдегі 100 алмастырылмас орынның бірі» деп жарияланды. Бұл сонымен қатар ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралық орны – Дервент өзенінің Миллс кешенінің орталық бөлігі болып табылады. 2018 жылы Кромфорд Миллс шығармашылық кластері және Әлемдік мұра шлюзі жобасы Historic England Angel Awards (Historic England періште сыйлықтары) жүлдесіндегі «Тарихи ғимаратты немесе орынды ең жақсы жаңарту» номинациясы бойынша финалист атанды. Дегенмен, осы аңғар арқылы ағатын өзен шындығында Ивонбрук, ал тарихи тұрғысынан аңғар Ивонбрук аңғары деп аталған. Via Gellia – бұл оның бойымен өтетін жолдың ғана атауы, ол Гелл отбасының құрметіне берілген, олар бұл аймақта көптеген кендерге ие болған.

Тарих

Бұл өнеркәсіптік революцияның дамуындағы маңызды орындардың бірі. Мұнда Ричард Аркрайт су энергиясын пайдалану үшін мақта фабрикасын салған. Атап айтқанда, Peak District Online сайтында: "Кромфорд өнеркәсіптік революцияның "бесігі" немесе "туған жері" деп белгілі, себебі осы жерде Ричард Аркрайт (1732–1792), мүмкін Ұлыбританияның алғашқы "кәсіпкер магнаты" және "фабрика жүйесінің әкесі" атанған, 1771 жылы әлемдегі алғашқы сумен жұмыс істейтін мақта фабрикасын салуды шешкен". Гелл отбасы, жергілікті Хоптон жер иелері, жақын орналасқан Уирксворт қорғасын кенін өндіру ауданымен тығыз байланысты болғандықтан, 18 ғасырдың соңында Кромфорд пен Грангемиллді байланыстыру үшін Виа Геллияны салдырған. Аркрайт заманына дейін салынған шағын үйлер мен шаруашылық ғимараттар бар, бірақ ауылдың көп бөлігі диірмен жұмысшыларын орналастыру үшін салынған. Бір дерек көзі бұл үйлерді "әлемдегі алғашқы фабрикалық тұрғын үйлер" деп санайды. Жұмыскерлерге дүкендер, пабтар, шіркеулер және мектептер ұсынылған. Уиллерсли қамалы, қазір II* санаттағы ескерткіш, 1791 жылы Ричард Аркрайт салған; 1792 жылы болған өрттен кейін қайта жаңартылып, 1796 жылдан бастап оның ұлы Ричард Аркрайт кіші басқарған. 1800 жылдардың басында Скартин Ник болашақта А6 болып табатын жол үшін динамитпен жарылған, осылайша Аркрайттың өнеркәсіптік диірмен кешені Дербидің басты жолының шығыс жағында, ал базар алаңы мен ауыл төбеден батысқа қарай Уирксвортқа қарай тік көтерілетін төбенің төменгі жағында орналасқан. Masson Mill 2006 жылы Peak District Online сайтында "Аркрайттың ең танымал құрылысы болса керек және бүгінде мұражай мен сауда орталығы ретінде пайдаланылуда" деп сипатталған. Масон Милл (1783) ауылдың солтүстік жиегінде орналасқан. Уиллерсли қамалы өзеннің шығыс жағындағы төбеде орналасқан, Масон Миллге, ауылға және Дербиден келген жолға көрініс ашылады. Ричард Аркрайт тапсырысымен 1790 жылы құрылыс жұмыстары басталған, бірақ 1791 жылы болған өрт салдарынан кейінге шегерілген. Ричард Аркрайт 1792 жылы қайтыс болды, ал ғимаратты 1796 жылы оның ұлы Ричард басқарды. Аркрайт отбасы 1922 жылы көшіп кетті, ал ғимаратты методист бизнесмендері сатып алып, 1928 жылы қонақтарға есігін ашқан методист гильдиясының қонақ үйіне айналдырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғимарат Лондонның Шығыс бөлігіндегі ауруханасынан эвакуацияланған құтқару армиясының перзентханасы ретінде пайдаланылды. Сент-Мэри шіркеуі 1792 және 1797 жылдар аралығында Ричард Аркрайт салған. Диірмендерге қызмет көрсету үшін салынған Кромфорд каналы қазір пайдаланылмайды, бірақ Арнайы ғылыми қызығушылық тағайындалған нысан (SSSI) ретінде белгіленген. Каналдың жағалау жолы Кромфорд Уорфтан Хай Пик тоғысына және одан әрі Уотстандуэлл мен Амбергейтке дейін жалғасады. 1831 жылы аяқталған Кромфорд және Хай Пик темір жолы Хай Пик тоғысынан Уэйли көпіріндегі Пик Форест каналына дейін созылған. Оның жол төсегі қазір High Peak Trail жолын құрайды, ол Тиссингтон жолымен Парсли Хейде қосылған жаяу және велосипед жолы.

It is one of the significant sites in the development of the Industrial Revolution. Here, Richard Arkwright built his cotton mill to make use of the water frame. More specifically, according to Peak District Online, "Cromford is also known as the 'cradle' or `birthplace` of the Industrial Revolution for this was where Richard Arkwright (1732 1792), perhaps Britain's first ever `industrial tycoon` and known as `The Father of the Factory System` chose to build the world's first water powered cotton mill in 1771." The Gell family, who were local Hopton landowners heavily involved in the nearby Wirksworth lead mining district, had the Via Gellia built to connect Cromford and Grangemill in the late 18th century. Various cottages and farm buildings pre date Arkwright's time, but a large part of the village was built to house the mill workers. One source states that these are now considered to be "the first factory housing development in the world". Employees were provided with shops, pubs, chapels and a school. Willersley Castle, now a Grade II* listed building, was also built by Richard Arkwright in 1791; after a fire in 1792, it was rebuilt and occupied by his son Richard Arkwright junior starting in 1796. In the early 1800s, Scarthin Nick was "blasted through with dynamite to make way for what later became the A6, thus annexing the Arkwright industrial mill complex on the east side of the main Derby road and the Market Place and village at the bottom of the hill which climbs steeply westward towards Wirksworth, on the other". Masson Mill was described by the Peak District Online in 2006 as "perhaps the most prominent of Arkwright’s constructions and still in use today as a heritage site museum and retailer outlet". Masson Mill (1783) is on the northern fringe of the village. Willersley Castle dominates the hill on the east side of the river, with commanding views of Masson Mill, the village, and the road from Derby. Commissioned by Richard Arkwright, building work began in 1790, but was delayed by a fire in 1791. Richard Arkwright died in 1792, and the building was occupied by his son Richard in 1796. The Arkwright family moved out in 1922, and the building was acquired by some Methodist businessmen, and opened to guests as a Methodist Guild hotel in 1928. During World War II, the building was used as a maternity hospital by the Salvation Army while evacuated from their hospital in the East End of London. St Mary's Church, built between 1792 and 1797 by Richard Arkwright. The Cromford Canal – built to service the mills – is now disused, but has been designated a Site of Special Scientific Interest (SSSI). The canal tow path can be followed from Cromford Wharf to High Peak Junction, and on to Whatstandwell and Ambergate. The Cromford and High Peak Railway, completed in 1831, ran from High Peak Junction to the Peak Forest Canal at Whaley Bridge. Its trackbed now forms the High Peak Trail, a walk and cycle route which is joined by the Tissington Trail at Parsley Hay.