Кіріспе

Италиялық суретші

Бенедетто Бонфигли (шамамен 1420 – 8 шілде 1496) – итальяндық Ренессанс кезеңінің суретшісі, Перуджа қаласында туған және Рафаэль мен Перугино сияқты суретшілердің Ұмбрия мектебінің мүшесі. Ол сондай-ақ Буонфиглио деп те аталады. Доменико Венециано, Беноццо Гоццоли және Фра Анжелико стильдерінің ықпалында болған Бонфигли негізінен шіркеулер үшін фрескалар салған және бір кезде Ватикан қызметінде болған. Оның ең жақсы сақталған туындысы – «Жарлау», бірақ оның шедеврi – Палаццо деи Приори капелласының сәндеуі. Бонфигли гонфалониге, яғни Перуджа стилінде мата немесе зығырға салынған туларды жасаумен маманданған. Оның жеке өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Перугинодан бұрын, оның шәкірті болған деген әңгімеге дейін Перуджада танымал суретші болған.

Стиль

Бонфигли суретші ретінде Фра Анжеликодан күшті әсер алды. Оның суреттерінің кішігірім бөліктеріндегі егжей-тегжейге назар аударуы, сондай-ақ қасиетті және жер бетіндегі элементтерді көрсету үшін алтынды пайдалануы Фра Анжеликоның ықпалынан туындаған. Бонфигли шығармаларына көбінесе орман және қалалық пейзаждарды фон ретінде қолданып, оларға қосымша тереңдік берген. Оның туындыларына Доменико Венецианоның да әсер еткені айтылады, ол суреттерін шынайы ету үшін төбешіктер мен ағаштарды қолданған. Анжелико мен Венецианоның стильдік ықпалы Бонфиглидің «Жариялану» және «Балаға құлшылық ету» туындыларында ерекше көзге түседі. Бонфиглидің көптеген фрескаларындағы кейіпкерлердің киімдеріне жұмсақ түстер тән, бірақ Әзіре Мәриям көбінесе көгілдір түспен, алтын сәулемен бейнеленеді, бұл түс патшалық пен киелілікпен байланысты қымбат бояу саналады. Ол өз туған қаласы Перуджаның тарихи архитектурасын шығармаларына жиі енгізеді, кейде әртүрлі дәуірлерге жататын ғимараттарды біріктіреді. Бонфиглидің әдісі оның ұстазы Беноццо Гоццолиге ұқсас, ол Фра Анжеликоның шәкірті болған және 1450 жылдан 1456 жылға дейін Умбрияда жұмыс істеген. Ол кейіпкерлерінің киімдеріне жұмсақ түстерді қолданады, бұл оның суреттеріне қосымша тереңдік сыйлайды.

Ерте өмір және алғашқы еңбектері

Бонфигли 1430-1440 жылдары Перужада оқыды, сол кезде соңғы готика стилі әлі де үстемдік құрып тұрды. Бонфиглидің ең ерте сақталған туындысы – орталық бөлігінде Қыз Мария мен Бала бейнеленген, бір қанатында Әулие Себастьян мен епископ әулие, екінші қанатында Сиеналық Әулие Бернардино мен Әулие Антоний Аббат суреттелген бөлік-бөлікке бөлінген полиптих. Суретшінің алғашқы тапсырыс жұмысы 1445 жылдың 7 наурызында Перуджадағы Сан-Пьетро шіркеуінің шапшаңына салынған екі періштесі бар Қыз Мария мен Балаға жатқызылады. Ол Фра Анжеликоның туындыларынан әсер алды, әсіресе 1450 жылы Папа Николай V-нің Ватикан қызметі кезінде, Анжеликоның көптеген фрескалары Папаның жеке капелласы Палаццо Ватиканоның Никколино капелласында қойылған болатын. Папаның Бонфиглиді жоғары бағалағанын оның сол кездегі жоғары жалақысынан (айына жеті дукат) білеміз. 1437 жылы тапсырыс берілген Фра Анжеликоның Кортона полиптихы және Перуджадағы Доменико Венецианоның туындылары да Бонфигли стиліне зор әсер етті. Бонфигли стилінің жақын түсіндірілуі 1446 жылғы С. Кристофоро, Пассиганодағы Әулие Екатерина мен Клемент I-нің фрескасында көрінеді; бұл туынды, әдетте, Бонфиглидің жұмысы емес, суретшінің аймаққа тигізген әсерін көрсетеді.

Мерзімділігі

Бонфигли 1453 және 1470 жылдар аралығында Римнен Перуджаға оралғаннан кейін суретші ретінде толыққанды қалыптасты. Тапсырыс екі жылда аяқталуға тиіс болған, бірақ Коммунаның алғашқы тапсырыс бойынша төлемді кешіктіргеніне байланысты жұмыс көп уақыт алды. 1469 жылы келісімшарт қайтадан келісілді, онда Бартоломео ди Грегорио Бонфиглиге қарызы болған. Фрескалар Бонфиглинің 1496 жылы қайтыс болуына дейін аяқталмады, бірақ суретші қалған қарызын шіркеудің фрескаларын аяқтауға жұмсады.

Мәсіхтің құттықтауы

Бонфиглидің ең жақсы сақталған туындыларының бірі – "Жариялану" картинасы, онда Мәриям ана Киелі Рухтың көгершінінен, Құдай тарапынан херубиндермен қоршалған күйінде, жүрегіне екі кішкентай жалынды қабылдайды. Бұл туындының 1440-1445 жылдар аралығында жасалғаны айтылады. Қыз Мария оң жақта, ал сол жақта алтын қанатты Архангел Гавриилмен дұға тілеп тұр. Гавриил тізе бүгіп, сол қолында лилия гүлін ұстап, оң қолын нығмет тілеу үшін көтеріп тұр, сонымен қатар мрамормен әсемделген парапетте "AVE MARIA GRATIA PLENA", яғни "Күндізгі сәлем, толық нығметпен" деген сөздерді айтады. Басқалар Бонфиглидің көптеген туындыларының 15 ғасырдың ортасына дейін Флоренция мен Солтүстік Италиядан қалып қойған, бірақ Перуджиноның, оның шәкіртінің, және кейіннен Рафаэльдің қатысуымен бірінші қатарға шыққан Умбрия өнер мектебінің қалыптасуына үлкен үлес қосып, маңызды рөл атқарғанын айтады.