Кіріспе
1981-1989 жылдар аралығында АҚШ президенттік әкімшілігі Рональд Рейганның АҚШ-тың 40-шы президенті ретінде қызметі 1981 жылдың 20 қаңтарындағы тұңғыш инаугурациясымен басталып, 1989 жылдың 20 қаңтарында аяқталды. Калифорниялық республикашыл Рейган 1980 жылғы президент сайлауында демократтардың қолдауымен үміткер болған, қазіргі президент Джимми Картерді және тәуелсіз конгрессмен Джон Б. Андерсонды мүшелей жеңіске жеткен соң билікке келді. Төрт жыл өткен соң, 1984 жылғы президенттік сайлауда ол бұрынғы демократ вице-президенті Уолтер Мондейлді тағы да мүшелей жеңіп, қайта сайланды. АҚШ Конституциясының талабына сәйкес Рейган екі мерзімге ғана шектелді және оның орнын 1988 жылғы президент сайлауында жеңіске жеткен вице-президенті Джордж Буш иеленді. Рейганның 1980 жылғы сайлаудағы жеңісі американдық саясатта консервативтік бағытқа қарай күрт өзгеріске және 1930 жылдардан бері ұлттық күн тәртібін бағындырған либералдық, «Жаңа мәміле» және «Ұлы қоғам» бағдарламаларына деген сенімсіздікке байланысты болды. Ішкі саясатта Рейган әкімшілігі салықтарды айтарлықтай төмендетті, әскери емес шығындарды қысқартуға тырысты және федералдық реттеулерді жойды. «Реган экономикасы» деп аталған әкімшіліктің экономикалық саясаты ұсынылған экономикаға негізделді. Салықтарды төмендету және қорғаныс шығыстарын арттыру бюджет тапшылығына әкелді, ал федералдық қарыз Рейганның өкіметтік мерзімінде айтарлықтай өсті. Рейган 1986 жылғы Салық реформасы заңына қол қойды, ол салық кодексін жеңілдетіп, салық ставкалары мен бірнеше салық жеңілдіктерін азайтты, сондай-ақ 1986 жылғы Иммиграциялық реформа және бақылау заңына қол қойды, ол АҚШ иммиграциялық заңнамасына кең ауқымды өзгерістер енгізіп, үш миллион заңсыз иммигрантқа амнистия берді. Рейган сонымен қатар басқа президенттерге қарағанда көбірек федералдық судьяларды тағайындады, оның ішінде төрт Жоғарғы сот судьясы болды. Рейганның сыртқы саясатында антикоммунизм қатаң ұстанымдары басым болды. Оның «Рейган доктринасы» деп аталған әрекеттер жоспары, суық соғысты аяқтау мақсатында Кеңес Одағының жаһандық ықпалын шектеуге бағытталған. Осы доктринаға сәйкес Рейган әкімшілігі АҚШ әскерін күшті дамытуға кірісті, зымыранға қарсы қорғаныс жүйелері сияқты жаңа технологияларды қолдады және 1983 жылы Гренадаға басып кірді, бұл Вьетнам соғысы аяқталғаннан бері АҚШ әскерлерінің шетелдегі алғашқы ірі әрекеті болды. Әкімшілік сонымен қатар солшыл үкіметтерді құлатуға тырысқан жарымәскери күштерге көмек көрсету арқылы дау тудырды, әсіресе соғысқа ұшыраған Орталық Америка және Ауғанстанда. Атап айтқанда, Рейган әкімшілігі Никарагуадағы Контра көтерілісшілерін қаржыландыру үшін Иранға құпия түрде қару сатты, олар өз елдерінің социалистік үкіметін құлатуға күресіп жатқан еді. Бұл Иран-Контра ісі бірнеше әкімшілік шенеуніктерінің айыпталуына немесе отставкаға кетуіне әкелді. Рейганның екінші өкіметтік мерзімінде ол Кеңес Одағының басшысы Михаил Горбачевпен жақындасуға тырысты және екі көшбасшы INF шарты деп белгіленген маңызды қару-жарақтарды бақылау туралы келісімге қол қойды. Тарихшылар мен саясаттанушылар Рейганды американдық президенттердің қатарында жоғары деңгейде бағалайды және оны Франклин Д. Рузвельттен бері ең маңызды президенттердің бірі деп санайды. Рейганның президенттігін қолдаушылар оның 1980-ші жылдардағы экономикалық жаңаруға, суық соғыстың бейбіт аяқталуына және американдық сенімділіктің жалпы қалпына келуіне қосқан үлесін атап көрсетеді. Рейганның президенттігі бюджет тапшылығының өсуі, оның президенттігі кезінде және одан кейін байлықтың теңсіздігі, сондай-ақ Иран-Контра ісі сияқты жағдайларда атқарушы билікті басқаруы үшін сынға ұшырады. Рейганның қоғамдық пікірге әсері мен американдық консерватизмді жақтауына байланысты кейбір тарихшылар оның президенттік кезеңін және одан кейінгі кезеңді «Рейган дәуірі» деп сипаттайды.
Ronald Reagan's tenure as the 40th president of the United States began with his first inauguration on January 20, 1981, and ended on January 20, 1989. Reagan, a Republican from California, took office following his landslide victory over Democrat incumbent president Jimmy Carter and independent congressman John B. Anderson in the 1980 presidential election. Four years later, in the 1984 presidential election, he defeated former Democratic vice president Walter Mondale, to win re election in a larger landslide. Due to U. S. Constitutional law, Reagan was limited to two terms and was succeeded by his vice president, George H. W. Bush, who won the 1988 presidential election. Reagan's 1980 landslide election resulted from a dramatic conservative shift to the right in American politics, including a loss of confidence in liberal, New Deal, and Great Society programs and priorities that had dominated the national agenda since the 1930s. Domestically, the Reagan administration enacted a major tax cut, sought to cut non military spending, and eliminated federal regulations. The administration's economic policies, known as "Reaganomics", were inspired by supply side economics. The combination of tax cuts and an increase in defense spending led to budget deficits, and the federal debt increased significantly during Reagan's tenure. Reagan signed the Tax Reform Act of 1986, simplifying the tax code by reducing rates and removing several tax breaks, and the Immigration Reform and Control Act of 1986, which enacted sweeping changes to U. S. immigration law and granted amnesty to three million illegal immigrants. Reagan also appointed more federal judges than any other president, including four Supreme Court Justices. Reagan's foreign policy stance was resolutely anti communist; its plan of action, known as the Reagan Doctrine, sought to roll back the global influence of the Soviet Union in an attempt to end the Cold War. Under his doctrine, the Reagan administration initiated a massive buildup of the United States military; promoted new technologies such as missile defense systems; and, in 1983, undertook an invasion of Grenada, the first major overseas action by U. S. troops since the end of the Vietnam War. The administration also created controversy by granting aid to paramilitary forces seeking to overthrow leftist governments, particularly in war torn Central America and Afghanistan. Specifically, the Reagan administration engaged in covert arms sales to Iran to fund Contra rebels in Nicaragua that were fighting to overthrow their nation's socialist government; the resulting Iran–Contra affair led to the conviction or resignation of several administration officials. During Reagan's second term, he sought closer relations with Soviet leader Mikhail Gorbachev, and the two leaders signed a major arms control agreement known as the INF Treaty. Historians and political scientists generally rank Reagan in the upper tier of American presidents, and consider him to be one of the most important presidents since Franklin D. Roosevelt. Supporters of Reagan's presidency have pointed to his contributions to the economic recovery of the 1980s, the peaceful end of the Cold War, and a broader restoration of American confidence. Reagan's presidency has received criticism for rising budget deficits and wealth inequality during and after his presidency, as well as for his leadership of the executive branch, particularly during the Iran–Contra affair. Due to Reagan's impact on public discourse and advocacy of American conservatism, some historians have described the period during and after his presidency as the Reagan Era.
Саясаттағы консервативті ауысу
Президент болғанға дейін Рейгэн ұлттық күн тәртібінде ондаған жылдар бойы үстемдік құрған көптеген ішкі және сыртқы саясатты күлдіреген консервативті өзгерістердің жетекшісі болды. Консерватизмнің күшеюінің маңызды факторы – Уотергейт жанжалынан кейін үкіметке деген сенімсіздіктің өсуі. Жоғары лауазымды шенеуніктерге деген сенімсіздік американдықтардың екі ғасырлық қасиеті болғанымен, Уотергейт күдіктілікті күшейтіп, бұқаралық ақпарат құралдарын жан-жақты түрде жанжалдарды іздеуге итермеледі. Күтпеген жаңа фактор – діни оңшылдардың консерватизмді күшпен қолдаған, біртұтас саяси күш ретінде пайда болуы. Консервативті қозғалыстың өркендеуіне ықпал еткен басқа факторлар – консерваторлар, дәстүрлі либералдар және Жаңа солшылдар арасындағы үш жақты күрес ретінде пайда болған «мәдени соғыс», оған жеке бостандық, ажырасу, сексуалдық бостандық, аборт және гомосексуализм сияқты мәселелер қатысты. Қалалардан қала шеттеріне халықтың көптеп қоныс аударуы Жаңа келісімнің экономикалық саясатына және «машина саясатына» аз байланысы бар жаңа сайлаушылар тобының қалыптасуына әкелді. Сонымен қатар, консервативті оңтүстік ақ адамдары, әсіресе білімді қала шеті тұрғындары үшін республикалықтарға дауыс беру әлеуметтік жағынан қалыпты жағдайға айналды. 1960 жылдардағы азаматтық құқықтар заңнамасы либерализм үшін үлкен жеңіс болды және демократтарды қолдайтын жаңа қара сайлаушылар тобын құрды, бірақ ол оңтүстікте сегрегацияны қорғау үшін ақ адамдар демократтарға дауыс беруге тиіс деген аргументті де жойды. Осы әртүрлі тенденцияларға жауап ретінде Рейгэн және басқа консерваторлар консервативті идеяларды Жаңа келісім либерализмі мен Демократиялық партияға көңілі толмаған халыққа балама ретінде сәтті ұсынды. Рейгэннің харизмасы мен сөйлеу шеберлігі консерватизмді ел үшін оптимистік, болашаққа бағытталған көзқарас ретінде қалыптастыруға көмектесті.
1980 жылғы сайлау
Рейган, 1967-ден 1975-жылға дейін Калифорния штатының губернаторы болған, 1976 жылы республикалық президенттік праймеризде қолданыстағы президент Джеральд Фордқа шамалы есе жіберді. 1976 жылғы сайлауда демократ Джимми Картер Фордты жеңгеннен кейін Рейган бірден 1980 жылғы республикалық президенттік үміткерліктің басты талапкеріне айналды. Консервативті қозғалыстың сүйіктісі Рейган 1980 жылғы республикалық президенттік праймеризде Джордж Буш, Говард Бейкер және Боб Доул сияқты орташа республикашылдармен күш сынасты. Буш Айова штатындағы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Рейганның басты қарсыласы болды, бірақ Рейган Нью-Гэмпшир штатындағы және одан кейінгі көптеген праймериздерде жеңіп, 1980 жылдың наурыз айының соңына қарай жеңіліссіз делегаттардың үстемдігіне қол жеткізді. Форд Рейганның бірінші таңдауы болған, бірақ Рейган Фордтың биліктің ерекше дәрежесін жүзеге асыратын «қосымша президенттікке» алып келуінен сескеніп, бұл идеядан бас тартты. Рейган оның орнына Бушты таңдады, ал Рейган-Буш тізімі 1980 жылғы Республикалық Ұлттық Конвентте жарияланды. Темдеуде Картер сенатор Тед Кеннедидің қарсылығын жеңіп, демократтардың үміткері атанды. Партиялық конвенттерден кейін жүргізілген сауалнамалар Рейган мен Картер арасындағы жарыс тең екенін көрсетті, ал тәуелсіз үміткер Джон Б. Андерсон көптеген орташа саяхатшылардың қолдауын алды. 1980 жылғы Рейган мен Картер арасындағы жалпы сайлау кампаниясы көптеген ішкі мәселелер мен Ирандағы кепілге алынған азаматтардың жағдайы аясында өтті. Республикалық партияның үміткерлігін жеңгеннен кейін Рейган орталыққа қарай бұрылды. Салықты үлкен мөлшерде төмендетуді жақтағанымен, Рейган еркін сауданы және Әлеуметтік қамсыздандыруды жекешелендіруді қолдауын тоқтатты және Кеңес Одағымен қаруды бақылау туралы келісімдерді қарастыруға уәде берді. Оның орнына ол жарысты Картердің экономиканы басқаруына ауыстыруға тырысты. Рейтингісі 30 пайызға төмендеген Картер де жағымсыз кампания жүргізіп, Рейган билікке келсе соғыс қаупіне назар аударды. Рейган мен Картер сайлауға бір апта қалғанда президенттік дебатта кездесті. Рейган тиімді өнер көрсетіп, сайлаушылардан: «Сіздің бүгінгі жағдайыңыз төрт жыл бұрынғыдан жақсы ма?» деп сұрады. Картердің Medicare бойынша жазбасын сипаттауына жауап ретінде Рейган сайлауды анықтаған және саяси лексиконға енген сөзбен жауап берді: «Міне, тағы да сен». Жарыс тартысты болғанымен, Рейган көптеген шешімін қабылдамаған сайлаушылардың қолдауын жеңіп алды. Рейган халық дауысының 50,7%-ын және 538 сайлаушы дауысының 489-ын алды. Картер халық дауысының 41%-ын және 49 сайлаушы дауысын алды, ал Андерсон халық дауысының 6,6%-ын алды. Сонымен қатар өткен конгресс сайлауларында республикашылар 1950 жылдан бері алғаш рет Сенатты бақылауға алды, ал демократтар Өкілдер палатасын сақтап қалды.
Әкімшілік
Рейган өзінің алғашқы штаб басшысы ретінде 1980 жылғы Буштің сайлау кампаниясын басқарған Джеймс Бейкерді таңдады. Бейкер, Штаб басшысының орынбасары Майкл Девер және кеңесші Эдвин Миз Рейган президенттігінің басындағы "үштік" құрамын құрады. Бейкер тез арада үштіктің ең ықпалды мүшесі және күнделікті операцияларды бақылайтын адам ретінде бекітілді, ал Миз саясатты әзірлеуге номиналды жетекшілік етті, ал Девер Рейганның қоғамдық өнер көрсетулерін ұйымдастырды. Үштікке қоса, Ақ үйдің маңызды қызметкерлерінің қатарында Ричард Дарман мен Дэвид Герген де болды. Рейган өзінің алғашқы мемлекеттік хатшысы ретінде Ричард Никсонның штаб басшысы болған бұрынғы генерал Александр Хейгті таңдады. Басқа да маңызды кабинет мүшелеріне Қорғаныс министрі Каспар Вайнбергер, бұрынғы Никсон кабинетінің өкілі, қорғаныс шығындарын арттыруды басқарған, және Қаржы министрі Дональд Реган, банк басшысы кірді. Рейган Мичиганнан келген жас конгрессмен Дэвид Стокманды Басқару және бюджет бюросының директоры етіп тағайындады. ЦРУ директоры Уильям Джей Кейси әкімшілікте маңызды тұлғаға айналды, себебі ЦРУ Рейганның «суық соғыс» бастамаларында маңызды рөл атқарды. Рейган Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісінің мәртебесін төмендетті, және Рейган президенттігі кезеңінде осы лауазымда алты түрлі адам қызмет етті. 1982 жылы Хейг Рейган әкімшілігінің басқа мүшелерімен келіспеушіліктерге байланысты кабинеттен кетіп, оның орнына Никсон әкімшілігінің бұрынғы өкілі Джордж П. Шулц тағайындалды. 1982 жылға қарай Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Уильям П. Кларк-кіші, Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елші Джин Киркпатрик және ЦРУ директоры Кейси әкімшіліктің сыртқы саясатын қалыптастырудағы маңызды тұлғалар ретінде танылды. Шулц ақырында әкімшіліктің ең ықпалды сыртқы саясат шешімдерін қабылдаушысы ретінде көзге түсті, ол әкімшілікті Кеңес Одағымен азырақ қарсыласу саясатына итермеледі. Бейкер мен Қаржы министрі Рейган Рейганның екінші мерзімінің басында лауазымдарын ауыстырды. Рейган өз кеңсесіндегі билікті орталықтандырды және Бейкер, Девер және Миз атқарған міндеттерді өз мойнына алды, соңғысы 1985 жылы Уильям Френч Смиттен кейін бас прокурор болып тағайындалды. Рейган бірінші ханым Нэнси Рейганмен жиі келіспеді, және ол Иран-Контра ісі мен 1986 жылғы аралық сайлауда республикалықтардың жеңілісінен кейін әкімшіліктен кетті. Рейганның орнына бұрынғы Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Говард Бейкер келді.
Жоғарғы Сот
Рейгэн өзінің сегіз жылдық қызметі ішінде Жоғарғы Сотқа төрт сәтті тағайындама жасады. 1981 жылы ол Сандра Дей О’Коннорды судья Поттер Стюарттың орнына тағайындады, бұл оның Жоғарғы Сотқа алғашқы әйелді тағайындау туралы сайлауалды уәдесін орындады. Рейганның Жоғарғы Сотқа тағайындамаларына қарсы күресуді жоспарлаған демократтар О’Коннордың кандидатурасын қолдады. Дегенмен, консервативті христиандық топтар О’Коннордың тағайындалуына қатты таңырқады және алаңдады, себебі ол Роу мен Уэйд ісі бойынша Жоғарғы Соттың шешімін күштен шығармауы мүмкін деп қорқып, осы шешім конституциялық түрде аборт жасау құқығын қамтамасыз еткен болатын. О’Коннор 2006 жылға дейін Жоғарғы Сотта қызмет етті және көбінесе орталық консерватор ретінде қарастырылды. 1986 жылы Рейгэн Уоррен Бергер зейнетке шыққаннан кейін Уильям Ренквистті АҚШ Бас судьясы лауазымына көтерді. Ренквист, Соттың консервативті қанатының өкілі,
Басқа соттар
Рейган АҚШ апелляциялық және округтік соттарына барлығы 368 судья тағайындады, бұл кез келген басқа президенттен артық. Оның тағайындаған судьяларының көп бөлігі консервативті көзқарастағы ақ нәсілді ер адамдар болды, сондай-ақ көптеген тағайындалғандар консервативті «Федералистік қоғаммен» байланысты болды. 1984 жылы Конгресс жаңа федералдық сот лауазымдарын құру туралы заң қабылдағандықтан, Рейган 1989 жылы қызметтен кеткен кезде федералдық сот жүйесінің шамамен жартысын тағайындады.
Адам өлтіруге әрекеті
1981 жылғы 30 наурызда, жаңа әкімшілік құрылғанына 69 күн өткен соң, Рейган, оның баспасөз хатшысы Джеймс Брейди, Вашингтон полициясының офицері Томас Делаханти және Құпия қызмет агенті Тим Маккарти Вашингтон Хилтон қонақ үйінің сыртында Джон Хинкли кісісінің атып жараланған. Рейганның бастапқыда "өлімге жақын" екені хабарланғанымен, ол жазылып, 11 сәуірде ауруханадан шықты. Ол, қастандыққа ұшырағанда жараланғаннан аман қалған тұңғыш президент болды. Сәтсіз қастандық Рейганның танымалдылығына зор әсер етті; сауалнамалар оның қолдауы шамамен 73% құрағанын көрсетті. Көптеген сарапшылар мен журналистер кейіннен бұл сәтсіз қастандықты Рейганның президенттігіндегі шешуші сәт деп сипаттады, себебі оның жаңа танымалдылығы ішкі саясатын жүзеге асыруға маңызды түрткіс берді.
Ішкі істер
Рейган ішкі саясаттың маңызды бағыттарын қалыптастыру үшін Ақ үй қызметкерлерін пайдаланды. Оның штаб бастығы Рейганның бастамалары бойынша министрлер кабинетінің жұмысын бақылауда Саясатты әзірлеу кеңсесін белсенді түрде қолданды.
1981 жылғы Экономикалық қалпына келтіру бойынша салық туралы заң
Рейган ұсынысқа негізделген неолибералды экономикалық саясатты іске қосты, еркін нарық философиясы мен еркін нарықтық фискалдық саясатты жақтады. Рейганның салық саясаты 1920 жылдары президент Кальвин Кулидж бен қазынашылық министрі Эндрю Меллон енгізген саясатқа ұқсас болды. Рейганның командасына заманауи экономистер, әсіресе кейнсиандық экономистердің сол кездегі басым көзқарастарын қабылдамаған Артур Лаффер зор әсер етті. Рейган Лаффер мен басқа экономистерге сеніп, салықты төмендету инфляцияны азайтатынын айтты, бұл басым кейнсиандық көзқарасқа қарсы болды. Ұсыныс тарапынан қолдау көрсетушілер сондай-ақ салықты төмендету экономикалық өсуге байланысты мемлекеттік кірістерді арттыратынын мәлімдеді, бірақ бұл пікір көптеген экономистер тарапынан күмәндануға ұшырады. Республикалық конгрессмен Джек Кемп пен республикалық сенатор Уильям Рот Картер президенттігі кезінде маңызды салықты төмендетуді қабылдауға жақын болды, бірақ Картер дефицит туралы алаңдаушылықтан заң жобасын қабылдауға кедергі келтірді. Рейган президенттік лауазымға келгеннен кейін Кемп-Рот заң жобасын қабылдауды өзінің басты ішкі басымдығы деп белгіледі. Демократтар Өкілдер палатасын бақылағандықтан, кез келген заң жобасын қабылдау үшін конгресс республикашыларының қолдауымен қатар, бірқатар палата демократтарының да қолдауы қажет болды. 1981 жылдың шілдесінде Сенат Рейган жақтаған салықты төмендету туралы заң жобасын 89–11 дауыспен мақұлдады, ал Палата кейіннен 238–195 дауыспен заң жобасын бекітті. 1981 жылғы Экономикалық жаңару салық заңы ең жоғарғы салық ставкасын 70%-дан 50%-ға дейін төмендетті, капиталдан түскен табыс салығын 28%-дан 20%-ға дейін азайтты, мұралық салықтан босатылатын мұра ақшаның сомасын үш еседен астам арттырды және корпоративтік салықты қысқарды. Кейбір журналистер Рейганның маңызды салық заңын қабылдап, федералдық бюджетті қысқартудағы жетістігін «Реган революциясы» деп атады; бір бағана авторы Рейганның заң шығарудағы жетістігі «Франклин Рузвельттің жүз күнінен бері кез келген президенттің іске қосқан ең маңызды ішкі бастамасы» екенін жазды.
Кейінгі салық актілері
Федералды қарыздың артуына байланысты Риган салықтарды көтеруге келісті және 1982 жылғы Салықтық теңдік және фискалдық жауапкершілік туралы заңға (TEFRA) қол қойды. Риганның консервативті қолдаушыларының көпшілігі TEFRA-ны сынады, бірақ Риган өз әкімшілігі салықты көтермейінше бюджетті одан әрі қысқартуға қабілетсіз екенін мәлімдеді. TEFRA-ның басқа да қағидаларының ішінде темекіге салынатын федералды салық еселенді және 1981 жылғы салық заңынан корпоративтік салық жеңілдіктерінің бір бөлігі алынып тасталды. 1983 жылға қарай, федералды салық сомасы барлық немесе дерлік барлық американдық салық төлеушілер үшін төмендеді, бірақ ең көп әсер байларға тиді; ең бай бір проценттің табысынан төленген салық үлесі 29,8 пайыздан 24,8 пайызға дейін төмендеді. Нашар экономикалық жағдайға байланысты Риганның заң шығару үдемесі кеңсеге келген бірінші жылдан кейін жойылды және оның партиясы 1982 жылғы конгресс сайлауында Палатада бірнеше орынды жоғалтты. Басқа аралық сайлаулармен салыстырғанда, президенттік лауазымдағы партия үшін бұл жеңілістер салыстырмалы түрде шағын болды, бірақ консервативті демократтар 1982 жылдан кейін Риганның бастамаларына азырақ қолдау көрсетті. Дефицит мәселесі жалғасқандықтан, Риган тағы бір заңға қол қойды, ол салықтарды көтерді – 1984 жылғы Дефицитті азайту туралы заң. 1985 жылы Дональд Рейган Бас штаб лауазымына тағайындалғаннан кейін, Рейган әкімшілігі салық кодексін жеңілдетуді екінші мерзімдегі ішкі саясатының басты мақсаты етті. Палата спикері Тип О'Ниллмен, сондай-ақ салық реформасын қолдаған демократпен бірлесіп жұмыс істеген Риган, екі партияның конгресс мүшелерінен туындаған маңызды қарсылықты жеңіп, 1986 жылғы Салық реформасы туралы заңды қабылдады. Заң салық кодексін салықтық диапазон санын төртке дейін азайту және бірқатар салық жеңілдіктерін қысқарту арқылы жеңілдетті. Ең жоғары ставка 28%-ға дейін төмендетілді, бірақ ең жоғары табысқа ие адамдар үшін капиталдық табыс салығы 20%-дан 28%-ға дейін өсті. Ең төменгі салықтық диапазонды 11%-дан 15%-ға дейін көтеру жеке босату, стандартты шегерім және еңбек табысы бойынша салық жеңілдіктерін кеңейту арқылы толық өтелді. Нәтижесінде алты миллион америкалық азамат табыс салығынан босатылды және барлық табыс деңгейлерінде табыс салығы бойынша міндеттемелер азайтылды. Риганның салық заңдарының жалпы нәтижесінде жалпы салық жүктемесі жалпы ұлттық өнімнің шамамен 19 пайызы деңгейінде сақталды.
Мемлекеттік шығыстар
+ Реган президенттігі кезіндегі федералды қаржы және ЖІӨ
Қаржы жылы Түсімдер Шығындар ЖІӨ-нің артығы/кемшілігі ЖІӨ-нің пайыздық үлесі бойынша қарыз
1981 599.3 678.2 −79.0 3,133.2 25.2
1982 617.8 745.7 −128.0 3,313.4 27.9
1983 600.6 808.4 −207.8 3,536.0 32.2
1984 666.4 851.8 −185.4 3,949.2 33.1
1985 734.0 946.3 −212.3 4,265.1 35.3
1986 769.2 990.4 −221.2 4,526.3 38.5
1987 854.3 1,004.0 −149.7 4,767.7 39.6
1988 909.2 1,064.4 −155.2 5,138.6 39.9
1989 991.1 1,143.7 −152.6 5,554.7 39.4
Айтарлықтай, Рейган төменгі табыс әрі қарай шығындарды азайтуды талап ететінін айтып, шығындарды қысқартудан гөрі салықты қысқартуға басымдық берді. Дегенмен Рейган мемлекеттік шығындарды азайтуға және "Medicaid" және "Экономикалық мүмкіндіктер кеңсесі" сияқты "Ұлы қоғам" бағдарламаларын кері қайтаруға немесе таратуға бекінді. 1981 жылдың тамызында Рейган 1981 жылғы Ұлы бюджеттік келісімге қол қойды, ол азық-түлік талондары, мектептегі түскі ас бағдарламалары және "Medicaid" сияқты әлеуметтік бағдарламаларға федералдық қаржыландыруды қысқарды. 1980 жылы 300 000 жұмысшыны жұмыспен қамтуды қамтамасыз еткен "Жұмыспен қамту және оқыту жөніндегі кешенді заң" да жойылды, сондай-ақ әкімшілік жұмыссыздық жәрдемақысына талапкерлердің құқығын күшейтті. Бюджетті қысқарту кезінде Қорғаныс министрлігінің бюджеті күшейтілді. Рейган өзінің алғашқы жылында бірнеше заңнамалық жетістіктерге қол жеткізді, бірақ 1981 жылдан кейін федералдық ішкі шығындарды қысқарту әрекеттері Конгресс тарапынан күшейтілген қарсылыққа ұшырады. 1982 жылдан кейін қосымша табыспен қамтамасыз ету, "Medicaid", табыс салығынан алынатын кредит және асыраушы балалары бар отбасыларға көмек сияқты бағдарламаларға жұмсалатын қаражат артты. Рейганның өкілеттігі кезінде федералдық азаматтық қызметкерлердің саны 2,9 миллионнан 3,1 миллионға дейін өсті. Рейганның "Жаңа федерализм" саясаты, әлеуметтік бағдарламалардың көп бөлігіне жауапкершілікті штаттық үкіметтерге ауыстыруға бағытталған, Конгрессте аз қолдау тапты. 1981 жылы OMB директоры Дэвид Стокман Рейганнан 1981 жылы әлеуметтік қамсыздандыруды қысқартуға рұхсат алды, бірақ бұл жоспар Конгрессте жағымсыз қабылданды. 1982 жылы Рейган әлеуметтік қамсыздандырудың ұзақ мерзімді тұтастығын қамтамасыз ету үшін ұсыныстар жасау үшін екі партиялық Ұлттық әлеуметтік қамсыздандыру реформасы комиссиясын құрды. Комиссия әлеуметтік қамсыздандыруды жекешелендіруді және бағдарламаға басқа да маңызды өзгерістерді қабылдамады, бірақ әлеуметтік қамсыздандыру базасын кеңейтуді (азаматтық және коммерциялық емес ұйымдардың қызметкерлерін қоса отырып), әлеуметтік қамсыздандыру салығын көтеруді және кейбір төлемдерді азайтуды ұсынды. Бұл ұсыныстар 1983 жылғы әлеуметтік қамсыздандыруға енгізілген түзетулерде қабылданды, олар екі партияның қолдауына ие болды. Рейган көптеген адамдарды әлеуметтік қамсыздандырудың мүгедектік тізімінен шығаруға тырысса да, әлеуметтік қамсыздандыру мен "Medicare" бағдарламаларын қысқартудан аулақ болды. Рейганның әлеуметтік қамсыздандыруға үлкен қысқартулар жасауға қабілетсіздігі оның АҚШ саясатындағы "үшінші рельс" мәртебесін бекітті, ал болашақ әкімдіктер танымал бағдарламаға қысқартулар енгізуге асықпады.
Кедергілер
Рейган салықты қысқартуды қорғаныс шығындарын немесе әлеуметтік қамсыздандыруды қысқартумен үйлестіруге келмейтін болғандықтан, дефициттің өсуі мәселе тудырды. Бұл тапшылықтар 1980-жылдардың басындағы экономикалық төмендеумен күшейді, ол федералдық кірістерді азайтты. Ішкі шығындарды одан әрі қысқартуға қол жеткізе алмаған және дефицитті шешуге қысым көрсетілген Рейган 1981 жылдан кейін салықты көтеруге мәжбүр болды. Дегенмен, 1980-жылғы қаржы жылынан 1989-жылғы қаржы жылына дейін мемлекеттік қарыз үш еседен астам өсті, 914 миллиард доллардан 2,7 триллион долларға дейін, ал мемлекеттік қарызтың ЖІӨ-ге қатынасы 1981 жылы 33 пайыздан 1989 жылы 53 пайызға дейін өсті. Рейган президенттік қызметінде теңгерімді бюджет ұсынған емес. Ұлттық қарызды төмендету үшін Конгресс Грамм-Рудман-Холлингс теңгерімді бюджет заңын қабылдады, ол Конгресс бюджеттік процестің қалыпты барысы арқылы дефицитті жоя алмаса, автоматты түрде шығындарды қысқартуды көздеді. Алайда, Конгресс автоматты қысқартулардан қашудың жолдарын тапты және дефициттер өсуін жалғастырды, нәтижесінде 1990 жылғы Ұлттық бюджетті келісу заңы қабылданды.
Экономика
Рейган билікке елдің нашар экономикалық жағдайында келді, себебі елде стагфляция болды – инфляция мен жұмыссыздықтың бірдей жоғары деңгейде болған құбылыс. Рейганның президенттік қызметінің бірінші жылының басында экономика қысқа мерзімге өсті, бірақ 1981 жылдың шілдесінде рецессияға түсті. Рейган президенттігінің алғашқы екі жылында дағдарыс жалғасқанда, Рейган әкімшілігінің көптеген өкілдері Федералдық резерв төрағасы Пол Волкердің саясатын кінәлады. Бірақ Рейганның өзі Волкерді ешқашан сынаған жоқ. Волкер инфляциямен күресу үшін «қатаң ақша» саясатын ұстанды, онда пайыздық ставкалар жоғары деңгейде белгіленді. Кедейлік деңгейі 11,7 пайыздан 15 пайызға дейін өсті. 1983 жылы ел рецессиядан шықты, бірақ экономикалық жаңарудың нәтижесі тең бөлінбеді, ал 1980-ші жылдарда экономикалық теңсіздік пен баспанасыз адамдардың саны артты. Экономикалық жаңаруға деген сенімге нұқсан келтіруден қорқып, Рейган 1983 жылы Волкерді екінші мерзімге ұсынды, ал Волкер 1987 жылға дейін қызметте болды. 1985 жылы инфляция шамамен 3,5%-ға дейін төмендеді, ал жұмыссыздық деңгейі 1988 жылы шамамен 5%-ға дейін төмендеді. 1987 жылы Рейган консервативті экономист Алан Гринспенді Волкердің орнына тағайындады, ал Гринспен 2006 жылға дейін Федералдық резервке жетекшілік етті. Гринспен инфляцияны шектеу үшін тағы бір рет пайыздық ставкаларды көтерді, бұл 1987 жылдың қазан айында «Қара дүйсенбі» деп аталған қор нарығының құлдырауына әкелді, бірақ нарықтар келесі апталарда тұрақтап, қалпына келді.
Еңбек
1981 жылдың тамызында федералдық қызметкерлерден құралған Кәсіби әуе қозғалысын бақылаушылар ұйымы (PATCO) жақсырақ жалақы мен әлеуметтік жеңілдіктер алу ниетімен ереуілге шығуға дауыс берді. Дауыс беруден кейін Рейган егер ереуілшілер 48 сағат ішінде жұмысына оралмаса, жұмыстан босатылатынын жариялады. Федералдық заң мемлекеттік қызметкерлердің ереуілге шығуына тыйым салады. Белгіленген мерзімнен кейін Рейган 10 000-нан астам әуе қозғалысын бақылаушыны жұмыстан шығарды, ал кәсіподақ мүшелерінің шамамен 40 пайызы жұмысқа қайта оралды. Рейганның ереуілді басқаруы кәсіподақ жетекшілері тарапынан қатаң сынға ұшырады, бірақ ол консервативті сайлаушылар базасы мен қоғамның көп бөлігінің қолдауын алды. Болған көптеген ереуілдер, соның ішінде 1983 жылғы Аризона мыс кенінің ереуілі, 1983 жылғы Greyhound автобус жүргізушілерінің ереуілі және 1985-86 жылдардағы Hormel ереуілі ереуілшілердің жұмыстан босатылуымен аяқталды. Рейганның қолдау білдірген Ұлттық еңбек қатынастары жөніндегі кеңес тағайындалғандарының келісімімен көптеген компаниялар, әсіресе өндіріс секторында, кәсіподақтардан жалақы мен әлеуметтік жәрдемақыны қысқартуға қол жеткізді. Рейганның президенттік кезеңінде еңбек ұжымына мүше қызметкерлердің үлесі жалпы жұмыс күшінің төрттен бірінен шамамен алтыдан біріне дейін төмендеді.
Дерегуляция
Рейган экономикалық қызметке қатысты федералдық реттеуді жеңілдетуге тырысты және осы мақсатты бөлісетін негізгі лауазымдарға адамдарды тағайындады. Тарихшы Уильям Лейхтенбургтің сөзіне сәйкес, 1986 жылға қарай Рейган әкімшілігі 1981 жылы қолданыста болған федералдық ережелердің шамамен жартысын жойды. Федералдық коммуникация комиссиясы телерадио хабарларын тарату саласын белсенді түрде дерегуляциялады, әділдік доктринасын және басқа да шектеулерді жойды. 1982 жылғы Гарн-Сент-Жермен депозиттік мекемелер туралы заңы жинақтау және несие беру кооперативтерін дерегуляциялады және банктерге өзгермелі сыйақылы ипотекалық несиелер беруге мүмкіндік берді. Рейган сонымен қатар көптеген мемлекеттік қызметтерді жойды және көптеген федералдық қызметкерлерді, оның ішінде Жұмыспен қамту және оқыту басқармасының барлық қызметкерлерін жұмыстан босатып, штаттан шығарды. Ішкі істер министрі Джеймс Г. Уотт федералдық территорияларды мұнайды бұрғылау және ашық карьерлік кен өндіруге ашуға бағытталған саясатты іске асырды. EPA директоры Энн Горсуч басқаруымен EPA-ның бюджеті күрт қысқартылды және EPA қоршаған ортаны қорғау ережелерін әлсіз сақтады.
Жинақтау және несие беру дағдарысы
Гарн-Сент-Жермен депозиттік мекемелер заңы қабылданғаннан кейін, жинақ-несие қауымдастықтары тәуекелге толы қызметпен айналысты, ал кейбір мекемелердің басшылары қаражатты жымқырып алды. "Жинақ-несие дағдарысы" деп белгілі болған оқиғада барлығы 747 қаржы институты банкротқа ұшырап, оларды құтқару үшін салық төлеушілердің 160 миллиард доллары жұмсалды. Бұл скандалдың ауқымын көрсету үшін Мартин Майер сол кезде былай деп жазды: "1980 жылдары жинақ-несие (S&L) индустриясының өсуінен пайда тапқан азаматтардың салық төлеушіден қаражат ұрлауы – Америка тарихындағы ең ірі қоғамдық жанжал. Ақшалай өлшеммен немесе ұлттық ресурстардың дұрыс бөлінбеуі тұрғысынан қарағанда, S&L жанжалы Tea Pot Dome және Credit Mobilier оқиғаларын ұсақ эпизодтар ретінде қарастырады."
Иммиграция
1980 жылдары АҚШ-қа иммиграция деңгейі 1910 жылдардан бері ең жоғары көрсеткішті құрады, ал шетелде туған адамдардың үлесі 1940 жылдардан бері ең жоғары деңгейге жетті. Рейган өзінің басқару кезеңінде иммиграция мәселесіне баса назар аударған жоқ, бірақ республикалық сенатор Алан Симпсон және демократ конгрессмен Романо Маццоли ұсынған реформалар жиынтығын қолдады, ол 1986 жылдың қараша айында «Иммиграциялық реформа және бақылау туралы» заңға қол қойылды. Бұл заң заңсыз иммигранттарды біліп жалдауға немесе іздеуге тыйым салды, жұмыс берушілерден қызметкерлерінің иммиграциялық статусын растауды талап етті және 1982 жылдың 1 қаңтарына дейін АҚШ-қа келген және одан бері үнемі елде тұрған шамамен үш миллион заңсыз иммигрантқа кешірім жасады. Заң жобасында сонымен қатар Мексика-АҚШ шекарасындағы қауіпсіздік шараларын күшейтуге бағытталған ережелер де болды. Аталған заң заңсыз иммиграцияны тоқтатуда көбінесе сәттілікке жетпеді, нәтижесінде 1986 жылы 5 миллион болған заңсыз иммигранттардың саны 2013 жылы 11,1 миллионға өсті.
Қылмыстық және есірткіге қарсы саясат
Лауазымға кіріскеннен кейін көп ұзамай Рейган «Есірткіге қарсы күрес» деп аталатын қатаң саясат жариялады. Ол барлық есірткіге қарсы «жоспарланған, үйлесімді науқан» ұйымдастыратынын, әсіресе жасөспірімдер арасында есірткі қолдануды азайтатынын уәде етті. Көптеген адамдардың крек-кокаинге тәуелді болуымен және көптеген кісі өлтірулерге қатысты болуы мүмкін «крек эпидемиясы» қоғамдық алаңдаушылықтың маңызды мәселесіне айналды. Бірінші ханым Нэнси Рейган «Есірткіге қарсы күрес» өзінің басты міндеті етіп, «Жай ғана жоқ де» есірткіге қарсы науқанын құрды. Есірткіге қарсы күрес мәселесі 1984 жылғы «Қылмыстық құқық қорғау туралы» және 1986 жылғы «Есірткіге қарсы күрес туралы» заңдардың қабылдануына әкелді. Сыншылар Рейганның саясаты түрмедегі тұтқындар арасындағы нәсілдік теңсіздікті күшейтті деп айыптады, ал қолдаушылар Рейганның билік кезеңінде жасөспірімдер арасында есірткі қолдану көрсеткіштері төмендеді деп мәлімдеді. Рейганның қолдауымен консервативті республикашыл сенатор Джесси Хелмс Жоғарғы Соттың мектептерде міндетті түрде намаз оқуды талап ететін штаттық және жергілікті заңдарды қарауын болдырмауға тырысты, бірақ Лоуэлл Вайкер және Барри Голдуотер сияқты республикашыл сенаторлар Хелмстің заң жобасын қабылдауға кедергі келтірді. Рейган мектептерде ұйымдастырылған дұғаны қалпына келтіру үшін белсенді науқан жүргізді, бастапқыда дұға уақыты, кейін үнсіздік минуты ретінде. Оның сайлануы Энгель және Витальға қарсы сот шешіміне қарсылықты білдірді, бұл шешім штат органдарына ресми дұға жазуға және оны мемлекеттік мектептерде оқуға тыйым салды. 1981 жылы ол мектептегі дұға туралы конституциялық түзету ұсынды. 1985 жылы ол Жоғарғы Соттың мемлекеттік мектептерде үнсіздік минутына әлі де тыйым салғандығына өкініш білдірді және мемлекеттік мектептерде дұғаны қайта орнату «қиын шаруа» екенін айтты. 1987 жылы ол Конгреске мектептерде ерікті дұғаны қолдауды қайтадан ұсынды. 1982 жылы Рейган дауыс беру құқығы туралы заңның шектеулерін жеңілдету жоспарынан бас тартуға мәжбүр болды, содан кейін халықтың белсенді лоббилеуі мен заңнамалық күш-жігерінен кейін, дауыс беру құқығы туралы заңды 25 жылға ұзарту туралы заңға қол қойды. Ол сондай-ақ оң әрекет бағдарламаларын жалғастыруға және Мартин Лютер Кинг күнін федералды мереке ретінде белгілеуге келісім берді. Жұмыспен қамту мүмкіндігі теңдігі жөніндегі комиссия және Әділет министрлігі Картердің кезінде қарағанға қарағанда азаматтық құқықтар жөніндегі істерді әлдеқайда аз тергеді. 1988 жылы Рейган Азаматтық құқықтарды қалпына келтіру туралы заңға вето қойды, бірақ Конгресс оның ветосын жоққа шығарды. Рейган заң штаттардың, шіркеулердің және бизнес иелерінің құқықтарын бұзатынын мәлімдеді. Рейганның өкілеттігі кезінде гомосексуалдардың құқықтарын қорғауға бағытталған ешқандай заң қабылданбады. Рейган әкімшілігінің көптеген өкілдері, соның ішінде коммуникациялар директоры Пэт Бьюкенен гомосексуалдар қауымына жаулы көзқарас білдірді, осылайша әкімшілік үшін маңызды одақтас болған көптеген діни лидерлер де солай болды. 1985 жылы президент Рейганның жеке досы, актер Рок Хадсонның ЖИТС-ке шалдыққандығы туралы хабарламалар пайда болғаннан кейін гомосексуалдардың құқықтары және АИТС/ЖИТС мәселесі қоғамдық алаңдаушылықтың маңызды мәселесіне айналды. ЖИТС-ке байланысты халықтың алаңдаушылығы артқан кезде Жоғарғы Сот Боуэрс пен Хардвик ісі бойынша гомосексуализмді қылмыстық қылды. Бас хирург К. Эверетт Куп ЖИТС таралуын азайтуға бағытталған, халықты хабардар ету және презервативтерді қолдануды насихаттау мақсатындағы қоғамдық денсаулық сақтау науқанын жақтады, бірақ Рейган Куптың ұсыныстарын тек жыныстық тәрбиеге қатысты болдырмауды қолдады. 1989 жылға қарай шамамен 60 000 америкалық ЖИТС-тен қайтыс болды, либералдар Рейганның АИТС/ЖИТС дағдарысына жауабын қатты сынады. 1980 жылғы сайлау кампаниясы кезінде Рейган гомосексуалдар қозғалысы туралы былай деді: Менің сын-пікірім, [гомосексуалдар қозғалысы] азаматтық құқықтарды ғана талап етпейді; ол қоғамның қабылдамайтынына сенетін, сондай-ақ мен де қабылдамайтын балама өмір салтын тану мен қабылдауды сұрайды.
My criticism is that [the gay movement] isn't just asking for civil rights; it's asking for recognition and acceptance of an alternative lifestyle which I do not believe society can condone, nor can I.
Қоршаған орта саясаты
Рейганның федералдық араласуды және дерегуляцияны қатаң қолдауы қоршаған ортаға да қатысты. Оның басты мақсаты – АҚШ-та экономикалық белсенділікті ынталандыру үшін бизнеске жүктелетін реттеулерді азайту еді. Осы саясаттың нәтижесінде Рейган өзінің президенттік мерзімінде Таза ауа заңын жаңартпауға келісті. Рейган ластануға қатысты қолданыстағы ережелерді жеңілдетіп, мемлекеттік экологиялық агенттіктерге қаржыландыруды қысқарды және осы ұйымдардың басшылық лауазымдарына белгілі экологияға қарсы адамдарды тағайындады. 1981 жылы билікке келген кезде Рейган жаһандық жылыну және адамның қызметінен туындаған климаттың өзгеруін зерттеуге бөлінетін қаражатты "азайтуға тырысты". 1980-жылдардың басында адамның қызметі мен климаттың өзгеруі арасындағы байланысты зерттеу саласы жаңа ғана дамып келе жатқан еді және ғалымдар бұл мәселеде әлі де бір пікірге келе алмады. 1987 жылы Рейган әкімшілігі озон қабатына зиян келтіретін эмиссияларды азайту мақсатында Монреаль протоколына қол қойды.
Жаппай қадағалау
Ұлттық қауіпсіздік туралы алаңдаушылықты айта отырып, президенттің ұлттық қауіпсіздік командасы Рейганның алғашқы президенттік мерзімінің басында күшті бақылау құралдарын талап етті. Олардың ұсыныстары федералдық үкіметтің барлау және қарсы барлау мүмкіндіктері президенттер Картер мен Форд кезінде әлсіреген деген тұжырымға негізделген. 1981 жылдың 4 желтоқсанында Рейган 12333 нөміріндегі жарлыққа қол қойды. Бұл президенттік директива үкіметтің барлау қауымдастығының өкілеттіктерін кеңейтті; АҚШ азаматтарына, тұрақты түрде тұратын адамдарға және АҚШ аумағындағы кез келген адамға қатысты тыңшылық жүргізу ережелерін міндеттеді; сондай-ақ, Бас прокурорға және басқаларға барлау агенттіктері қандай ақпаратты жинауы, сақтауы және бөлісе алатыны туралы қосымша саясаттар мен процедураларды жасауды тапсырды.
Салқын соғыстың өршуі
Рейган 1979 жылы Ауғанстанға Кеңес Одағының басып кіргенінен кейін басталған жақындасу саясатынан кері бұрылуды жеделдетіп, «суық соғысты» күшейтті. Рейган Кеңес Одағының АҚШ-тан әскери артықшылыққа ие болғанын сезінді, ал Рейган әкімшілігі әскери шығындарды арттыру арқылы АҚШ-тың әскери басымдылығын қамтамасыз етуге және Кеңес экономикасын әлсіретуге үміттенді. Рейган АҚШ Қарулы Күштерін жаппай күшейтуге бұйрық берді, B-1 Lancer бомбалаушысына, B-2 Spirit бомбалаушысына, қанатты зымырандарға, MX зымыранына және 600 кемелік флотқа қаржы жұмсады. Рейган SS-20 зымыранының кеңестік тараптан орналастырылуына жауап ретінде НАТО-ның Батыс Германиядағы Першинг зымыранын орналастыруын қадағалады. Президент сонымен қатар Кеңес Одағы мен коммунизмді моральдық тұрғыдан қатты сынады, Кеңес Одағын «жаман империя» деп сипаттады. Мұндай қатаң риторикаға қарамастан, Рейган әкімшілігі «САСТАРТ» форматында Кеңес Одағымен қаруды бақылау жөніндегі келіссөздерді жалғастырды. 1970-жылдардағы «СОЛТ» келісімдері ядролық қарулардың мөлшерін шектегенімен, ұсынылған САСТАРТ келісімі екі тараптан да қолдағы ядролық қаруларын қысқартуды талап ететін болды. 1983 жылдың наурыз айында Рейган Стратегиялық қорғаныс жобасын (СҚЖ) ұсынды, бұл жоба АҚШ-ты стратегиялық ядролық баллистикалық зымырандардың шабуылынан қорғау үшін жердегі және ғарыштағы жүйелерді пайдалануды көздеген. Рейган бұл қорғаныс қабаты ядролық соғысты мүмкін емес етеді деп сенді. Көптеген ғалымдар мен ұлттық қауіпсіздік сарапшылары жобаны қымбатқа түсетін және технологиялық тұрғыдан іске аспайтындықтан сынға алды, ал сыншылар СҚЖ-ны сол аттас танымал фильмге сілтеме жасай отырып «Жұлдызды соғыс» деп атады. Ақырында, 1993 жылы жобаның құны мен тиімділігі, сондай-ақ халықаралық ахуалдың өзгеруіне байланысты СҚЖ жобасы тоқтатылды. Дегенмен, кеңестік тарап СҚЖ-ның болуы мүмкін әсерлеріне алаңдады және оның дамуын Баллистикалық зымыранға қарсы шартты бұзу деп қарады. СҚЖ-ға наразылық білдіре отырып, Кеңес Одағы қаруды бақылау жөніндегі келіссөздерді тоқтатты, нәтижесінде АҚШ-Кеңес қарым-қатынасы 1960-жылдардың басынан бері ең төменгі деңгейге жетті. «Суық соғыс» шиеленісі «Ертеңгі күн» және «Соғыс ойындары» (1983) фильмдері, сондай-ақ Неннаның «99 Luftballons» (1983) әні сияқты танымал мәдениет туындыларына әсер етті, олардың барлығы ядролық соғыс қаупіне байланысты халықтың алаңдауын көрсетті.
Рейган доктринасы
Рейган доктринасы деп аталатын саясат аясында Рейган әкімшілігі Африка, Азия және Латын Америкасындағы Кеңес Одағы қолдаған коммунистік үкіметтерді "қайтару" мақсатымен антикоммунистік қарсылық қозғалыстарына ашық және жасырын көмек көрсетті. Шығыс Еуропада ЦРУ Польшаның "Солидарность" оппозициялық тобын қолдап, әскери жағдай кезінде оның сақталуын қамтамасыз етті. Рейган ЦРУ-ның арнайы операциялар бөлімін Ауғанстан мен Пәкістанға жіберді, ал ЦРУ кеңес-ауған соғысында моджахед күштерін оқыту, жабдықтау және басқаруда шешуші рөл атқарды. 1987 жылға қарай АҚШ Ауғанстанға жылына 600 миллион доллардан астам қаржы, сондай-ақ қару-жарақ, барлау мәліметтері және әскери тәжірибе жіберіп тұрды. Кеңес Одағы 1987 жылы Ауғанстаннан шығатынын жариялады, бірақ АҚШ талибандар мен әл-Қаида түрінде кері әсерге ұшырады – екеуі де моджахедтерден пайда болған және болашақта АҚШ-қа қарсы тұратын топтар еді. Басты консерваторлар Рейганның сыртқы саясат стратегиясы олардың қауіпсіздік мүдделерін қорғау үшін өте маңызды екенін айтса, сыншылар бұл бастамаларды агрессивті және империалистік деп сипаттап, оларды "соғыс тудырушылар" деп айыптады. Рейган сонымен қатар, адам құқықтарын өрескел бұзды деген айыппен Хиссен Хабре және Эфраин Риос Монт сияқты антикоммунистік көшбасшыларды қолдағаны үшін де қатты сынға іріккені. Монт Гватемала президенті болды және Гватемала армиясы иксиль халқының және басқа да аборигендердің мүшелерін жаппай қырғынға ұшыратты деп айыпталды. Рейган Монттың "жаман жағдайға" түскенін айтқан еді. Бұрынғы адам құқықтары бұзушылықтары АҚШ-ты Гватемала үкіметіне көмек көрсетуді тоқтатуға мәжбүр еткен, бірақ Рейган әкімшілігі әскери көмекті қайта бастау үшін Конгреске сәтсіз өтініш жасады. Дегенмен, әкімшілік АҚШ Халықаралық даму агенттігі сияқты әскери емес көмек көрсетуде сәтті болды.
Орталық Америка және Кариб теңізі
Рейган әкімшілігі Орталық Америка мен Кариб теңізін жоғары басымдыққа қойды, оны "суық соғыстың" маңызды майданы деп қарады. Рейган және оның сыртқы саясат тобы Кубаның Гренада, Никарагуа және Сальвадор сияқты елдерге ықпал ету мүмкіндігінен ерекше алаңдады. Куба мен Кеңес Одағының ықпалына қарсы тұру мақсатында Рейган Кариб бассейні бастамасын іске қосты, бұл коммунизмге қарсы тұратын елдерге көмек көрсетуге бағытталған экономикалық бағдарлама еді. Ол сондай-ақ Никарагуаның "Контрас" тобын қаруландыру сияқты, Куба мен Кеңес Одағының аймақтағы ықпалын азайтуға арналған жасырын шараларды бекітті. Әкімшілік Латын Америкасының оңшыл үкіметтеріне қолдау көрсетті, Аргентина және Сальвадор сияқты елдердегі адам құқықтарының бұзылуын ескермеді. Гренаданың солшыл үкіметі мен АҚШ арасында Морис Бишоп басшылығымен шиеленіс күшейді, себебі Куба құрылысшылары аралда әуежай салып жатқан еді. 1983 жылдың 16 қазанында Хадсон Остин басқаратын коммунистік топ Бишопқа қарсы төңкеріс жасады, ол тұтқындалып, кейіннен жазаланды. Рейган төңкерістен тоғыз күн өткен соң шамамен 5000 американдық сарбазды Гренадаға басып кіруге жіберді. Екі күнге созған қақтығыста он тоғыз американдық, қырық бес гренадалық және жиырма төрт кубалық қаза тапты, нәтижесінде Остин үкіметі құлатылды. Рейган осы оқиғадан кейін: "Біздің әлсіздік күндеріміз аяқталды. Біздің әскерлеріміз қайтадан күшіне еніп, биік тұр" деп мәлімдеді. Басып кіру АҚШ және Гренадада қолдау тапса да, Ұлыбритания, Канада және Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы бұл әрекетті "халықаралық құқықтың айқын бұзушылығы" деп сынады.
Иран-Контралар ісі
1979 жылы Никарагуадағы Сандинистер деп аталатын солшыл бүлікшілер тобы Никарагуа президентін құлатып, Даниэль Ортеганы елдің басшысы етіп тағайындады. Никарагуа Сандинистердің билігінде қалса, коммунистер билікті басып алады деп қорқып, Рейган әкімшілігі ЦРУ директоры Уильям Кейсиге оңшыл Контраларды қаруландыруға рұқсат берді. Контралар мен сандинистер арасында келіссөздерді қолдаған Конгресс 1982 жылы Боланд түзетуін қабылдап, ЦРУ мен Қорғаныс министрлігіне бюджеттік қаражатты Контраларға көмек көрсетуге пайдалануға тыйым салды. Контраларды қолдауға ниеттенген Рейган әкімшілігі Контраларға жеке донорлар мен шетелдік үкіметтерден қаражат жинады. Конгресс ЦРУ-ның Никарагуа порттарына жасырын түрде теңіз миналарын орналастырғанын білген соң, Конгресс екінші Боланд түзетуін қабылдады, ол Контраларға кез келген көмек көрсетуге тыйым салды. Екінші президенттік мерзімінде Рейган Иранның қолдауымен жұмыс істейтін ливандық жартылай әскери ұйым – «Хезболла» ұстап тұрған жеті американдық азаматты босатудың жолын іздеді. Рейган әкімшілігі Иранға американдық қару-жарақ сатуға шешім берді, содан кейін Иран-Ирак соғысына қатысты, Иранның «Хезболлаға» баспаналарды босату үшін қысым көрсетуіне үміттене отырып. Қорғаныс министрі Вайнбергер мен Мемлекеттік хатшы Шулц бұл келісімге қарсы болғандықтан, оны Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Роберт Макфарлейн және Макфарлейннің ізбасары Джон Пойндекстер басқарды. Рейган әкімшілігі Конгреске хабарламай-ақ Иранға 2000-нан астам зымыран сатты; «Хезболла» төрт адамды босатты, бірақ тағы алты американдық азаматты тұтқынға алды. Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің кеңесшісі Оливер Норттың бастамасымен Рейган әкімшілігі зымыран сатудан түскен қаражатты Контраларға бағыттады. 1986 жылдың қараша айының басында бұл мәмілелер жұртшылыққа белгілі болды. Рейган бастапқыда қандай да бір құқықбұзушылықты жоққа шығарды, бірақ 25 қарашада Пойндекстер мен Норттың әкімшіліктен кеткенін және осы мәмілелерді тексеру үшін Тауэр комиссиясын құратынын мәлімдеді. Бірнеше аптадан кейін Рейган федералды судьялардан арнайы прокурор тағайындап, жеке тергеу жүргізуді сұрады, ал судьялар Лоуренс Уолшті таңдады. Бұрынғы республикалық сенатор Джон Тауэр төрағалық еткен Тауэр комиссиясы 1987 жылдың ақпан айында үкіметтің тұтқындарға қару-жарақ айырбастағанын және қару сатудан түскен қаражатты Контраларға жібергенін растаған есеп жариялады. Есеп операцияның басым бөлігін Норт, Пойндекстер және Макфарлейнге жүктеді, бірақ сонымен қатар Реганды және басқа да Ақ үй қызметкерлерін де сынға алды. Рейган Тауэр комиссиясының есебіне жауап ретінде: «Оның қорытындылары адал, сенімді және өте сынды. Менің білмеуімде жасалған іс-әрекеттерге ашулансам да, мен осы іс-әрекеттерге жауапкермін» деді. «Иран-Контра» жанжалы деп белгілі болған оқиға Рейганның президенттік лауазымына елеулі нұқсан келтірді, Рейганның қабілетіне және консервативті саясаттың дұрыстығына күмән тудырды. 1987 жылдың наурыз айында жүргізілген сауалнамада респонденттердің 85 пайызы Рейган әкімшілігі ұйымдасқан түрде жасырумен айналысқанына сенедінін, ал респонденттердің жартысы Рейганның жеке қатысқанына сендінін көрсетті. Иранға қару-жарақ эмбаргосын бұзғандықтан, әкімшіліктің халықаралық аренадағы беделі де күрт төмендеді. Конгресс демократтары импичмент процесін қарастырды, бірақ бұл әлсіреген президентке қарсы саяси капиталды тиімсіз пайдалану деп шешті; Демократтар Рейганның штаб бастығы Реганды Говард Бейкермен ауыстыру туралы шешімінен де біршама көңіл көшірді. «Иран-Контра» жанжалына қатысты тергеу Рейган биліктен кеткеннен кейін де жалғасты, бірақ президент Джордж Буш қорғаныс министрі Каспар Вайнбергерді сот басталғанға дейін кешірген кезде тоқтатылды. Тергеушілер Рейганның Контраларға көмек көрсету туралы білгеніне нақты дәлелдер таппады, бірақ Уолштің есебінде Рейган «басқалардың жасаған қылмыстарын мүмкін ететін жағдайларды жасады» және «жанжалды жасыруға саналы түрде қатысты немесе келісім берді» деп жазылған.
Салқын соғыстың аяқталуы
1982 және 1985 жылдар аралығында үш түрлі советтік басшы қайтыс болды, 1985 жылы Михаил Горбачев билікке келгенге дейін Советтер тұрақсыз басшылыққа ие болды. Рейганның әскери күшею кезінде Совет Одағы әскери шығындарды жеделдеткен жоқ, бірақ олардың үлкен әскери шығындары, коллективтендірілген ауыл шаруашылығымен және тиімсіз жоспарланған өндіріспен бірге Совет экономикасына ауыр жүк болды. Горбачев өзінен бұрынғыларға қарағанда идеологиялық жағынан қатаң емес еді және ол Совет Одағына экономикалық және саяси реформалар шұғыл қажет деп сенді. 1986 жылы ол «перестройка» және «гласность» реформаларын енгізді, олар Совет Одағының саяси және экономикалық жағдайын өзгертетін еді. Әскери шығындарды азайту және ядролық соғыс мүмкіндігін азайту мақсатында ол АҚШ-пен қару-жарақ бақылауы жөніндегі келіссөздерді қайта ашуға тырысты. Екінші президенттік мерзімінде ішкі істерге ықпалы азайып бара жатқан Рейган Совет Одағымен қарым-қатынасқа көбірек көңіл бөлді. Рейган Горбачевтің басшылығының бағытын өзгерткенін мойындап, кеңес басшысын қару-жарақ туралы келісімдерге қол қоюға шақыру мақсатында дипломатияға көшті. Рейганның жеке миссиясы ядролық қарусыз әлемге қол жеткізу болды, ол Рейганның Мәскеудегі елшісі Джек Ф. Матлок кішісінің айтуынша, ол «толыққанды ақылға сыймайтын, мүлдем адамгершіліксіз, өлтіруден басқа ештеңеге жарамайды, мүмкін жер бетіндегі өмір мен өркениетті жояды» деп қарастырды. Горбачев пен Рейган 1985 жылы Женева саммитінде кездесуге келісті, онда олар АҚШ та, Совет Одағы да «әскери үстемдікке қол жеткізуге тырыспайтынын» көрсететін бірлескен мәлімдеме жасады. Екі көшбасшы саммиттен кейін жеке хат алмаса бастады және қару-жарақтарды бақылау туралы келіссөздерге әрқайсысы үмітпен қарады. Рейганның кеңестермен келіссөзге дайындығына көптеген консерваторлар, соның ішінде Вайнбергер де қарсы болды; консервативті жазушы Джордж Уилл Рейган «жағымды ойлауды саяси философия мәртебесіне көтеріп алды» деп жазды. Әр түрлі мәселелер, соның ішінде екі елдің барлау операциялары мен Германия мен Ауғанстандағы шиеленістер, АҚШ пен Совет Одағы арасындағы келісімнің мүмкіндігін қауіп төндірді. Дегенмен, Горбачев пен Рейган 1986 жылдың қазан айында Рейкьявик саммитінде қару-жарақтарды бақылау туралы келіссөздерді жалғастыруға келісті. Саммитте Горбачев пен Рейган АҚШ пен КСРО-ның ядролық қорларын он жылдық мерзімде едәуір азайту немесе жою туралы келісімге жақындады, бірақ СИИ дамуына қатысты келіспеушіліктерден кейін келісім бұзылды. Рейган 1987 жылы Батыс Берлинде сөйлеген сөзінде Горбачевке шабуыл жасады, бірақ келіссөздер жалғасты. Горбачев пен Рейган аралық ядролық күштер (мысалы, аралық қашықтықтағы баллистикалық зымырандар) және стратегиялық қарулар (мысалы, континентаралық баллистикалық зымырандар) туралы жеке келісімдерді келісу арқылы тұрақсыздықты бұзды. Келісімге негіз жасалғаннан кейін Рейган мен Горбачев 1987 жылы Вашингтон саммитінде кездесті. Олар екі тарапты да өздерінің қысқа және орта қашықтықтағы зымыран қорларын толық жоюға міндеттеген «Орташа қашықтықтағы ядролық күштер туралы шартқа» (INF) қол қойды. Бұл келісімде АҚШ пен КСРО бірінші рет ядролық қаруды жоюға міндеттенді, бірақ ол бүкіл әлемдегі ядролық қару арсеналының жиырмадан бір бөлігін ғана жоюды қарастырды. Келісімде екі тараптың да келісімді орындауын қамтамасыз ету үшін инспекция жүйесі де қарастырылды. Рейган мен Горбачев INF келісімінен басқа START деп аталатын стратегиялық қару-жарақ туралы келісімді талқылады, бірақ СИИ даудың басты нүктесі болып қала берді. 1988 жылдың мамыр айында Сенат 93-5 дауыспен ХЖҚ келісімін ратификациялауды қолдады. ТМД келісіміне Джесси Хелмс секілді консерваторлар қарсы болса да, ол Рейганның танымалдылығын арттырды. Екі держава арасындағы сауда мен ашықтықтың жаңа дәуірі басталды, АҚШ пен Совет Одағы Иран-Ирак соғысы сияқты халықаралық мәселелер бойынша ынтымақтасты. 1988 жылы Рейган Горбачевпен төртінші кездесуі үшін Мәскеуге барған кезде, оны Советтер атақты ретінде қарастырды. Бір журналист президенттен әлі күнге дейін Совет Одағын зұлымдық империясы деп санай ма деп сұрады. – Жоқ, мен басқа уақыт, басқа дәуір туралы айтып тұрмын, – деп жауап берді. Горбачевтің өтініші бойынша Рейган Мәскеу мемлекеттік университетінде еркін нарық туралы баяндама жасады. 1988 жылдың желтоқсанында Горбачев шығыс Еуропаның демократиялануына жол аша отырып, Брежнев доктринасынан бас тартты. 1989 жылдың қараша айында, Рейган қызметтен кеткеннен кейін он ай өткен соң, Берлин қабырғасы құлап түсті. Келесі айда Мальта саммитінде Суық соғыс ресми түрде аяқталды деп жарияланды.
Германияның Битбург қаласында неміс соғыста қаза тапқандарды құрметтеу
1985 жылы Рейган Батыс Германиядағы зиратта нацистік соғыс қылмыскерлерін құрметтегені үшін көп сынға ұшырады. 1985 жылдың ақпан айында әкімдік Рейганның Битбургтегі неміс әскери зиратына барып, Батыс Германияның канцлері Гельмут Кольмен бірге гүл шоғын қоюға шақыруын қабылдады. Деверге неміс протокол басшысы онда соғыс қылмыскерлері жерленбегенін уәделеді. Кейіннен бұл зиратта Вафен-СС-тің 49 мүшесінің қабірі бар екені анықталды. Девер де, әкімдіктің басқа да қызметкерлері де бастапқыда көптеген немістердің нацистік идеологияға берілгендерден тұратын жайлы СС-ді және әскери бөлімдерге қосылған, көбінесе шақырылған сарбаздардан құралған Вафен-СС-ді ажырататынын түсінбеді. 1985 жылдың сәуір айында дау қаузақ болған кезде Рейган сол зиратта жерленген нацистік сарбаздарды өзі "құрбандар" деп атады, бұл Рейганның СС мүшелерін Холокост құрбандарымен теңегеніне қатысты пікір таласын тудырды. Рейганның коммуникация директоры Пэт Бьюкенен президенттің СС мүшелерін Холокостпен теңемегенін, оларды нацизм идеологиясының құрбандары ретінде қарастырғанын мәлімдеді. Сапарды тоқтатуға қатты шақырылған президент канцлер Кольге берген уәдесінен бас тартудың дұрыс емес екенін айтты. 1985 жылдың 5 мамырында президент Рейган мен канцлер Коль ең алдымен бұрынғы нацистік Берген-Белсен концлагерінің орнына, содан кейін екі әскери генералмен бірге гүл шоғын қойған Битбург зиратына барды.
Ливан
1975 жылы Ливанда азаматтық соғыс басталды, ал 1982 жылы Израиль және Сирия Ливан аумағында әскери операциялар жүргізді. Израильдің Оңтүстік Ливанға басып кіргеннен кейін Рейган Израильдің басқындығына қарсы тұру үшін ішкі және халықаралық қысымға тап болды, бірақ Рейган Израильмен ашық түрде қарым-қатынасты үзгісі келмеді. Рейган Ливаннан Израильге шабуыл жасаған Палестина Азаттық Ұйымы (ПАҰ) күштерін жеңу ниетіндегі Израильдің ұмтылысына түсінікпен қарады, бірақ қаза болғандар саны артып, Израиль күштері Ливанның астанасы Бейрутке жақындағанда Израильге басқындығын тоқтатуға қысым жасады. Американдық дипломат Филип Хабиб Израиль, Сирия және ПАҰ-ның Ливаннан күштерін шығаруға келісетін қару тоқтату келісімін ұйымдастырды. Израиль толықтай күштерін шығаруды кейінге тыққанда және Ливанда зорлық-зомбылық жалғасқанда Рейган көпұлтты күштерді, соның ішінде АҚШ теңіз жаяу әскерлерін Ливанға бейбітшілік сақтаушылар ретінде жіберді. 1983 жылдың қазан айында Бейрутта болған екі дерлік бір уақыттағы жарылыстарда 241 американдық теңізші және 58 француз әскері қаза тапты. Халықаралық бейбітшілік сақтау күштері 1984 жылы Ливаннан шығарылды. Ливандық азаматтық соғысында Израиль мен АҚШ-тың атқарған рөліне наразылық ретінде шиит содырларынан құралған «Хезболла» тобы 1985 жылдың ортасына қарай сегіз американдық азаматты кепілге алды. Рейган әкімшілігінің осы кепілдерді босатуға жасаған әрекеттері «Иран-Контрас» жанжалының маңызды бөлігіне айналды. АҚШ-тың Ливанға араласуына жауап ретінде Қорғаныс министрлігі «Пауэлл доктринасын» жасады, онда АҚШ әскери араласуды соңғы шара ретінде қолдануы керек және мұндай араласуларда нақты және шектеулі мақсаттар қоюы тиіс делінген. Бұл саясат «Пауэлл доктринасы» деп аталса да, оны қорғаныс министрі Вайнбергер әзірлеген, оған Ливан және Вьетнам соғысының тәжірибесі де ықпал еткен.
Ливиядағы бомбалау
Ливия мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас президент Рейган басшылығымен 1981 жылы Сидра шығанағындағы оқиғадан бастап үнемі шиеленісті болды; 1982 жылы Ливияның көшбасшысы Муамар Каддафиді ЦРУ КСРО басшысы Леонид Брежнев пен Куба көшбасшысы Фидель Кастромен бірге "қасиетсіз үштік" деп аталатын топтың құрамына кіретін деп есептеді және ЦРУ өкілі оны "біздің халықаралық жауларымыздың бірінші нөмірі" деп атады. Бұл шиеленіс 1986 жылдың сәуір айының басында Батыс Берлиндегі дискотекада бомба жарылып, 63 американдық әскери қызметкер жараланып, бір әскери қызметкер қаза тапқаннан кейін қайта жанданды. Ливияның "террорлық бомбалауды" ұйымдастырғанына "нақты дәлелдер" бар екенін мәлімдеген Рейган елге қарсы күш қолдануға рұқсат берді. 1986 жылдың 15 сәуірінің кешкі уақытында АҚШ Ливиядағы құрлықтағы нысаналарға әуе шабуылын бастады. Ұлыбританияның премьер-министрі Маргарет Тэтчер АҚШ Әуе күштеріне Ұлыбританияның әуе базаларын шабуылды жүргізу үшін пайдалануға рұқсат берді, себебі Ұлыбритания Біріккен Ұлттар Ұйымының 51-бабына сәйкес Американың өзін-өзі қорғау құқығын қолдады.
Оңтүстік Африка
Рональд Рейганның президенттігі кезінде Оңтүстік Африка расалық кемсітушілікке негізделген, демократиялық емес үкімет жүйесін қолдануды жалғастырды, ол апартеид деп аталды. Онда ақтөстің аз бөлігі елдің ақтөс емес көпшілігінің өміріне толыққанды заңдық бақылауды жүзеге асырды. 1980-жылдардың басында мәселе қалалардағы оқиғалар мен Стивен Биконың қазасына байланысты халықаралық назардың ортасына көшті. Рейган әкімшілігінің саясаты Оңтүстік Африканың апартеид үкіметімен «сындарлы қарым-қатынас» орнатуды көздеді. АҚШ Конгресінің айыптауларына және дипломатиялық немесе экономикалық санкцияларға қоғамдық талаптарға қарсы тұрып, Рейган халықаралық жазықтан шығарылған режимді аз ғана сынға алды және АҚШ үкіметті мойындады. Оңтүстік Африка әскері сол кезде Намибияны оккупациялап, Савимбидің ЮНИТА-сымен одақтасып, көрші елдердегі прокси-соғыстарға қатысты. Рейган әкімшілігінің шенеуніктері апартеид үкіметін маңызды антикоммунистік одақтас деп қарады. Рейган әкімшілігінің экономикалық санкцияларды күшейту туралы өтініштеріне жауап бермегенін көрген апартеидке қарсы белсенділер, жеке тұлғалар мен мекемелерді Оңтүстік Африкада бизнес жүргізетін компаниялардағы үлестерін сатуға итермелейтін активтерді сату кампаниясын бастады. 1985 жылдың соңына қарай, Оңтүстік Африка үкіметінің апартеид саясатына қатысты әкімшілігінің кешірімді көзқарасына қарсы халық пен Конгрестің наразылығы күшейгенде, Рейган мәселе бойынша «күрт өзгеріс» жасады және Оңтүстік Африка үкіметіне, соның ішінде қару-жараққа эмбарго қоса, санкциялар енгізуді ұсынды. Алайда, бұл санкциялар апартеидке қарсы белсенділер тарапынан әлсіз деп, ал Конгрестегі президенттің қарсыластары, оның ішінде 81 палата мүшесі республикашылдар тарапынан жеткіліксіз деп бағаланды. 1986 жылдың тамызында Конгресс кеңейтілген апартеидке қарсы заңды мақұлдады, онда қатаң санкциялар көзделген. Рейган заңға вето қойды, бірақ Конгрестегі екі партияның бірлескен күш-жігерімен бұл вето жоққа шығарылды. 1990 жылға қарай, Рейганның орнын бассан Джордж Буш басшылығымен, Ф.В. де Клерктің жаңа Оңтүстік Африка үкіметі кең ауқымды реформаларды жүзеге асырды, бірақ Буш әкімшілігі бұл қатаң санкциялардың нәтижесі емес деп мәлімдеді.
Еркін сауда
1980 жылғы президенттік сайлау науқаны барысында Рейган Солтүстік Америкада ортақ нарық құруды ұсынды. Президенттік қызметке кірген соң Рейган 1984 жылғы Сауда және тарифтер заңына қол қойды, ол президентке еркін сауда келісімдерін келісуде «жеделдетілген процедура» бойынша өкілдік беруге мүмкіндік берді. 1988 жылы Рейган мен Канаданың премьер-министрі Брайан Малрони Канада-АҚШ арасындағы еркін сауда келісіміне қол қойды, бұл АҚШ пен Канада арасындағы сауда кедергілерін күрт азайтты. Бұл саудалық келісім АҚШ, Канада және Мексика арасындағы Солтүстік Америка еркін сауда аймағының құрылуына негіз болды.
Жасы мен денсаулығы
Ол кезде Рейган АҚШ президенті болған ең қарт адам еді. Рейганның денсаулығы президенттік мерзімінде кейде алаңдау тудыратын. Президенттік қызметін бастағаннан кейін Рейган арнайы жасалған, технологиялық тұрғыдан жетілдірілген есту аппаратын кие бастады, алдымен оң құлағына, кейін сол құлағына да. Ол 1983 жылы кішкентай дыбыс күшейткіш құрылғыны киіп жүргенін жариялау арқылы олардың сатылымын арттырды. 1985 жылдың 13 шілдесінде Рейганге колоректальды қатерлі ісіктен өрескел ішегінің бір бөлігін алып тастау бойынша операция жасалды. Ол 25-ші түзетуде қарастырылғандай, президенттік өкілеттікті вице-президентке сегіз сағатқа жүктеді, бірақ оны қолданудан өзін аулақ сақтады. Операция үш сағатқа жуыққа созылды және сәтті аяқталды. Рейган сол күні президенттік өкілеттігін қайта алды. Осы жылдың тамызында оған мұрнынан тері қатерлі ісік жасушаларын алып тастау үшін операция жасалды. Қазан айында мұрнынан тағы да тері қатерлі ісік жасушалары табылып, алынып тасталды. Бұрынғы Ақ үй тілшісі Лесли Сталл кейін 1986 жылы басқа тілшілермен бірге Рейганның кейінірек Альцгеймер ауруының ерте белгілерін көрсеткен болуы мүмкін екенін байқағанын жазды. Ол соңғы жұмыс күнінде Рейганмен қысқаша сөйлескенін және ол оның кім екенін білмей, кейін қалыпты күйіне оралғанын айтты. Алайда Рейганның бас дәрігері Джон Хаттон Рейганның президенттік кезеңінде "ешқандай деменция немесе Альцгеймер белгілері" болмағанын нақты айтты. Оның дәрігерлері ол Ақ үйден кеткеннен кейін ғана Альцгеймер ауруының белгілерін көрсеткенін атап өтті. 1987 жылдың қаңтарында Рейганға простатасының үлкейгеніне байланысты операция жасалды, бұл оның денсаулығына қатысты қосымша алаңдаушылық тудырды. Операция кезінде ісік табылмады және ол операция кезінде ауыртпады. Осы жылдың шілдесінде ол мұрнына үшінші тері қатерлі ісік операциясын жасады. 1989 жылдың 7 қаңтарында Рейган сол қолының сақина саусағындағы Дюпуйтреннің жиырылғысын түзету үшін операция жасады.
1982 жылғы аралық сайлау
1982 жылғы аралық сайлауда демократтар Өкілдер палатасының көпшілігін сақтап қалды, ал республикашылар Сенаттағы бақылауын ұстап тұрды. Демократтардың Өкілдер палатасындағы табысы Рейганның саясатына тежеу салды, өйткені жаңадан сайланған Конгресс Рейганның консервативті саясатына айтарлықтай аз көңіл бөлді. Демократтардың сайлаудағы жеңісіне қарамастан, бұл сайлау 1928 жылғы сайлаудан бері алғаш рет республикашыл партияның Конгрестің екі палатасының бірінде де көпшілікті сәтті қорғағанын көрсетті.
1984 жылғы қайта сайлау науқаны
Рейганның беделі алғашқы жыл ішінде төмендеді, бірақ 1983 жылы АҚШ рецессиядан шыға бастағанда қайта жаңғырды. 1984 жылғы Демократиялық партияның президенттік іріктеу сайлауындағы басты үміткерлер бұрынғы вице-президент Уолтер Мондейл, Колорадо штатының сенаторы Гэри Харт және афроамерикалық құқық қорғаушы Джесси Джексон болды. Харт бірнеше іріктеу сайлауында жеңіске жеткенімен, Мондейл соңында номинацияны ұтып алды. Сауалнамаларда үдемелі түрде төмендеп бара жатқан Мондейл өзінің сайлауалды науқанына қолдау табу үшін конгрессмен Джеральдин Феррароны өзінің серігі етіп таңдады, осылайша Ферраро АҚШ тарихындағы алғашқы әйел вице-президенттікке үміткер атанды. Демократиялық партияның номинациясын қабылдаған кезде Мондейл Рейганның қоршаған орта, әлеуметтік қамсыздандыру, ядролық қарулар, азаматтық құқықтар және басқа да мәселелердегі саясатын сынап, Рейган әкімшілігін "байлар үшін, байлармен және байларға арналған" деп сипаттады. Сондай-ақ ол Рейганның кезінде жинақталған мемлекеттік қарызды айыптап, "Бюджет қысымға ұшырайды. Салықтар өседі. Кімде-кім олай болмайды десе, американ халқына шындықты айтпай отыр" деді. Рейган бұл арада қайта сайлау науқаны үшін жаңа заң жобаларын ұсынудан бас тартып, 1984 жылғы жазғы Олимпиада ойындары мен Нормандияға түскен күннің 40 жылдығы сияқты шараларға назар аударды. Кейбір сарапшылар Рейганның тағы бір мерзімге президенттік міндеттерді орындай алу қабілетіне күмән келтірді, әсіресе алғашқы президенттік пікірсайыста нашар өнер көрсеткеннен кейін. Оның шатасқан және ұмытшақ мінез-құлқы оның қолдаушыларына анық байқалды, олар оны бұрын ақылды және өткір тілді деп білген. Оның Альцгеймер ауруына шалдыққан деген қауесет тарады. Рейган екінші пікірсайыста қайта жаңғырды және өзінің жасына қатысты сұрақтарға жауап берді, "Мен жасты осы науқанның мәселесі етпеймін. Мен қарсыласымның жастығы мен тәжірибесіздігін саяси мақсаттар үшін пайдаланбаймын" деді, бұл қолдаушылардың ризашылығын тудырып, тіпті Мондейлдің өзі де күлді. Қоғамдық пікір сауалнамалары Рейганның 1984 жылғы науқанда үнемі көш бастап тұрғанын көрсетті, ал Мондейл жарысты өзгерте алмады. Нәтижесінде Рейган қайта сайланды, 50 штаттың 49-ында жеңіске жетті және Мондейлдің 41%-ына қарсы 59% дауыс жинады. 1980 жылмен салыстырғанда Рейганның ең үлкен жетістіктері оңтүстік штаттарындағы ақ сайлаушылар арасында болды, сонымен қатар ол католиктер, он сегіз бен жиырма тоғыз жас аралығындағы сайлаушылар және алпыстан асқан сайлаушылар арасында да жақсы көрсеткіштерді көрсетті. Сонымен қатар өткен конгресс сайлауында республикашылар Сенатты, ал демократтар Өкілдер палатасын өз бақылауларында ұстады.
1988 жылғы президенттік сайлау
Рейган 1988 жылғы республикалық президенттік іріктеу сайлауларында ресми түрде бейтараптығын сақтады, бірақ жеке түрде сенатор Боб Доулға қарағанда вице-президент Бушты қолдады. 1988 жылғы Республикалық Ұлттық Конвент, Бушты президенттік лауазымға ұсынғаннан бөлек, Рейганның президенттігін тойлау рәсімі ретінде де өтті. Демократтар Массачусетс штатының либералды губернаторы Майкл Дукакисті кандидат ретінде ұсынды. 1988 жылғы Демократиялық Ұлттық Конвенттен кейін Дукакис сауалнамаларда он жеті пайыздық үлдемемен көш бастады, бірақ Буш, INF шарты мен күшті экономиканың көмегімен, сайлауға жақындағанда бұл айырмашылықты қысқартты. Демократтар Бушты Иран-Контрас дауына байланыстыруға тырысты, бірақ Буш оның бұл іске қатысы болмағанын мәлімдеді. Республикалық партия Дукакисті қылмыс және сыртқы саясат мәселелерінде "әлсіз" деп көрсетуге тырысты, Дукакистің Вилли Хортонды кешіруі мен өлім жазасы туралы сұраққа салқынқанды жауабын пайдаланды. 1988 жылғы президенттік сайлауда Буш Дукакисті күйретіп жеңіске жетті, дауыс берушілердің 53,4 пайызын және 426 сайлаушы дауысын алды. Бұл сайлау 1948 жылдан берігі президенттік сайлаулардағы ең төменгі қатысу көрсеткіші болды. Сол уақытта өткен конгресс сайлауында демократтар Өкілдер палатасы мен Сенаттағы бақылауын сақтап қалды. КСРО-мен қарым-қатынасты басқарғандығының нәтижесінде Рейган қызметтен кеткен кезде алпыс сегіз пайыздық беделге ие болды, бұл көрсеткіш қазіргі замандағы президенттердің арасында Франклин Рузвельт пен кейін Билл Клинтонның көрсеткіштерімен теңесті.
Бағалау және мұра
Рейган 1989 жылы қызметтен кеткеннен бері ғалымдар, тарихшылар және жалпы жұртшылық арасында оның мұрасы төңірегінде маңызды пікірталас жүріп келеді. Оның жақтастары Рейганның экономикалық саясатының нәтижесінде тиімді және гүлденген экономикаға, соның ішінде Суық соғыстың бейбіт аяқталуы сияқты сыртқы саясаттағы табыстарға, американдық мақтаныш пен рухтың қайта жаңғыруына назар аударды. Олар сондай-ақ Рейганның американдық арманға деген сенімді, әсіресе Ирандағы кешірімсіз кезеңде Джимми Картердің әлсіз басшылығынан кейін төмендеген американдық сенімділік пен өзіне деген құрметті қайта қалпына келтіргенін айтады. Рейган американдық консерватизмнің маңызды символы болып қала береді, дәл сол сияқты Франклин Рузвельт өзінің өлімінен соң да либерализмнің символы болып қалуда. Сыншылар Рейганның экономикалық саясаты бюджет тапшылығының өсуіне, байлықтың теңсіздігінің ұлғаюына және қарапайым халықтың көбеюіне әкелді деп санайды. Либералдар Рейганның байларға салықты төмендетуімен және кедейлерге берілетін жәрдемақыны қысқартуын бірдей жүзеге асырғанына наразылық білдірді. Кейбір сыншылар Иран-Контра ісінің Американың беделін түсіргенін мәлімдейді. Танымал кітабында, «Ұлы державалардың өрлеуі мен құлдырауы» тарихшы Пол Кеннеди Рейганның жоғары қорғаныс деңгейінің АҚШ-ты ұлы держава ретінде құлдырауға алып келетінін айтты. Рейганның басшылық қабілеті мен мәселелерді түсінуі де күмәнді, тіпті әкімшіліктің кейбір мүшелері Рейганның қызметкерлермен және кабинет мүшелерімен кездесулердегі салғырт мінез-құлқына сын айтты. Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мүшесі Ричард Пайпс Рейганды «шын мәнінде жоғалған, тереңдігіне жете алмаған, қиын жағдайдағы» деп сипаттады. ҰҚК-ның тағы бір мүшесі Колин Пауэлл Рейганның «пассивті басқару стилін» сынға алып, ол «бізге үлкен жүк салды» деді. Оның мұрасы төңірегіндегі пікірталас әлі де жалғасып жатқанмен, көптеген консервативті және либералды ғалымдар Рейганның Франклин Рузвельттен кейінгі ең ықпалды президенттердің бірі болғанына келіседі, ол тиімді коммуникациясы, адал патриотизмі және прагматикалық келісімдер арқылы американдық саясатқа, дипломатияға, мәдениетке және экономикаға өз іздерін қалдырды. Президенттік қызметтен кеткеннен кейін тарихшылар консенсусқа келді, британдық тарихшы М.Дж. Хилдің қорытындылауынша, зерттеушілер Рейган консерватизмді жаңғыртты, елді оңға бұрды, идеология мен саяси шектеулерді теңестіретін, президенттікке және американдық ерекшелікке деген сенімді қайта жаңғыртқан және Суық соғыста жеңіске үлес қосты деген пікірде. Хью Хекло Рейганның өзі әлеуметтік мемлекетті кері қайтара алмағанын, бірақ ол әлеуметтік мемлекетті одан әрі кеңейтуге жасалған әрекеттердің жеңіліске ұшырауына әкелген көзқарастардың өзгеруіне үлес қосты деп санайды. Хеклоның айтуынша, Рейганның президенттігі американдық сайлаушылар мен саяси көшбасшыларды дефицитке көбірек төзімді және салық салуға көбірек қарсылық білдіруге итермеледі. 2017 жылы C-SPAN жүргізген сауалнама Рейганды тоғызыншы ең ұлы президент деп таныды. 2018 жылы Американдық саясаттану қауымдастығының президенттері мен атқарушы саясат бөлімі де Рейганды тоғызыншы ең ұлы президент деп бағалады. 2006 жылы тарихшылар арасында жүргізілген сауалнамада Иран-Контра ісі президенттің жасаған ең үлкен қателігі ретінде тоғызыншы орынға ие болды.
Тарихнама
Джонс, Эндрю Л., ред. Рональд Рейганға арналған анықтамалық (Уайли Блэквелл, 2015). xiv, 682 б.; тарихшылардың тарихнамаға ерекше назар аударатын тақырыптық мақалалары; көптеген кітапханаларда мазмұнына тегін қол жеткізуге болады.
Kengor, Paul. "Reagan Among the Professors: His Surprising Reputation". Policy Review 98 (1999): 15+. Reports that "many articles in the top journals have been fair, as have a number of influential books from respected historians, presidential scholars, and political scientists – people who were not Reagan supporters and are certainly not right wingers."
Кенгор, Пол. "Рейган профессорлар арасында: оның күтпеген беделі". Саясат туралы шолу 98 (1999): 15+. "Көптеген мақалалар жетекші журналдарда әділ бағаланған, сондай-ақ беделді тарихшылардың, президенттік сарапшылардың және саясаттанушылардың көптеген ықпалды кітаптары – бұл Рейганды қолдамаған және мүлдем оңшыл емес адамдардың еңбектері" делінген.
Kengor, Paul. "Reagan Among the Professors: His Surprising Reputation". Policy Review 98 (1999): 15+. Reports that "many articles in the top journals have been fair, as have a number of influential books from respected historians, presidential scholars, and political scientists – people who were not Reagan supporters and are certainly not right wingers."