Кіріспе

Сириялық әскери ұшқыш және ғарышкер (1951–2024)

Мұхаммед Ахмед Фарис (محمد أحمد فارس, Muḥammad ʾAḥmad Fāris; 26 мамыр 1951 – 19 сәуір 2024) – сириялық әскери ұшқыш және ғарышкер. Ол ғарышқа ұшқан тұңғыш сириялық және екінші араб еді.

Мансап

Сирияның Алеппо қаласында туған ол Сирия Әуе күштерінің полковникі болды. 1985 жылдың 30 қыркүйегінде Интеркосмос ғарыш бағдарламасына қатысуға таңдалғанда, ол навигация саласында мамандық танытқан. 1987 жылдың шілдесінде Фарис "Союз ТМ-3" ғарыш кемесімен "Мир" ғарыш станциясына "Интеркосмос" бағдарламасы аясында ғылыми-зерттеу ғарышкері ретінде ұшып, 7 күн 23 сағат 5 минутты ғарышта өткізді. Ол "Союз ТМ-2" кемесімен Жерге қайтты. Фарис ғарышқа алғаш рет Жердің топырағын алып шыққан адам ретінде танылады, ол Дамаскіден алынған топырақ салынған құты болды. Фарис 1987 жылдың 30 шілдесінде Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталды, сондай-ақ Ленин орденімен де марапатталды. Ғарышқа ұшқаннан кейін Фарис Сирия Әуе күштеріне оралып, Алеппода тұрды.

Сириядағы азаматтық соғыс

2012 жылдың 4 тамызында Сирия азамат соғысы кезінде Фарис Башар Асад режимінен дезертирлік жасап, қарулы оппозицияға қосылды. 2012 жылдың 13 қыркүйегінде ол Al Aan TV телеарнасына эксклюзивті сұхбат берді және Сириядағы жалғасып жатқан азамат соғысының көптеген мәселелерін қамтыды. Фарис сондай-ақ Ассадқа қарсы топ болып табылатын Демократиялық өзгерістерді үйлестіру жөніндегі ұлттық комитеттің мүшесі болды. 2016 жылдың наурызында Түркияда сириялық босқын ретінде берген сұхбатында Фарис осы азамат соғысы туралы былай деді: "Еуропаға айтамын, егер сіз босқындарды қабылдағыңыз келмесе, онда бізге осы режимнен құтылуға көмектесуіңіз керек", - деп қосты. "Мен диктатор Башар Асадтың жағында тұрған және өз ұшақтарымен сириялық халықты өлтіре бастаған Ресейдің араласуына қатты өкінемін". 2017 жылдың қыркүйегінде Фарис Сирияның Уақытша үкіметінің қорғаныс министрі болып тағайындалды, бұл өзін-өзі тағайындаған оппозициялық топ еді.

Жеке өмір және өлім

Фаристің бес баласы бар: төрт ұл және бір қыз. Ол 2012 жылы отбасымен бірге Түркияға қашып, 2020 жылы түрік азаматтығын алды. 2024 жылдың наурыз айында жүрек талмасынан кейін Түркияның Газиантеп провинциясындағы Санко ауруханасына түсті. Ол 2024 жылдың 19 сәуірінде 72 жасында дүние салды.