Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суды немесе басқа сұйықтықты ішке қабылдау – жалпы түрде сұйықтық ішу амалы.
Ingestion of water or other liquids
the act of drinking a liquid in general
Ішу – ауыз, сорғыш немесе басқа жолдар арқылы денеге су немесе басқа сұйықтықты қабылдау процесі. Адамдар жұту арқылы ішеді, ал осы процестің аяқталуы қыртқандағы (асқазан-ішек) перистальтикамен жүзеге асырылады. Басқа жануарларда ішудің физиологиялық процестері әртүрлі болады. Көптеген жануарлар денедегі су балансын сақтау үшін су ішеді, бірақ олардың көпшілігі тағамнан алатын суға да төтеп бере алады. Су көптеген физиологиялық процестер үшін қажет. Судың жеткіліксіз және (сирек жағдайда) шамадан артық қабылдануы денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін.
Drinking is the act of ingesting water or other liquids into the body through the mouth, proboscis, or elsewhere. Humans drink by swallowing, completed by peristalsis in the esophagus. The physiological processes of drinking vary widely among other animals. Most animals drink water to maintain bodily hydration, although many can survive on the water gained from their food. Water is required for many physiological processes. Both inadequate and (less commonly) excessive water intake are associated with health problems.
Адамда
Адам аузына сұйықтық түскен кезде, жұту процесі перистальтика арқылы аяқталады, ол сұйықтықты өңеш арқылы асқазанға жеткізеді; осы процестің көп бөлігі гравитация күшімен жеңілдетіледі. Сұйықтықты қолдардан құюға болады немесе ішетін ыдыстар пайдаланылуы мүмкін. Ішу, әдетте, ыстық сұйықтықтарды ішкенде немесе қасықпен ішкенде тыныс алу арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін. Сәбилер сору әдісін қолданады, онда ерін көзі су көзіне тығыз жабысады, мысалы, ана сүтін емгенде: тыныс және тіл қозғалысының үйлесімі вакуум құрады, ол сұйықтықты тартады.
When a liquid enters a human mouth, the swallowing process is completed by peristalsis which delivers the liquid through the esophagus to the stomach; much of the activity is abetted by gravity. The liquid may be poured from the hands or drinkware may be used as vessels. Drinking can also be performed by acts of inhalation, typically when imbibing hot liquids or drinking from a spoon. Infants employ a method of suction wherein the lips are pressed tight around a source, as in breastfeeding: a combination of breath and tongue movement creates a vacuum which draws in liquid.
Басқа құрлық сүтқоректілері
Қажеттілік туғызғандықтан, тұтқындағы құрлық жануарлары су ішуге үйренеді, бірақ бос жүріп жатқан жануарлардың көпшілігі жаңа тағамдағы сұйықтықтар мен ылғал арқылы суынады және жоғары сұйықтық мөлшері бар тағамдарды іздеуге үйренеді. Егер жағдай оларды су көздерінен су ішуге мәжбүрлесе, әр түрдің әдістері мен қимылдары күрт өзгеше болады. Мысықтар, иттілер және тіршілік ететін жануарлардың барлығы күшті тілдерімен мойынды төмендетіп, суға жуынады. Иттілер тілдерін қасық тәрізді пішіндеп, суды аузына құяды. Ал мысықтарда тек тілдерінің ұшы (тегіс) суға тиеді, содан кейін мысық тілімен аузын жылдам жабады, нәтижесінде сұйықтық бағанасы мысықтың аузына сорылады, ол аузын жабу арқылы бекітіледі. Тіршілік ететін жануарлар мен көптеген басқа шөп жеушілер суды сору үшін тілдерін тік ұстап, аузының ұшын ішінара суға батырады. Мысықтар тіршілік ететін жануарларға қарағанда әлдеқайда баяу ішеді, олар табиғи жыртқыштардан үлкен қауіп көреді. Саванналарда жирафтардың су ішу әдісі гравитация заңына қарсы тұратын сияқты болғандықтан, көптеген болжамдар айтылды; соңғы теория жануардың ұзын мойны поршендік сорғы сияқты жұмыс істейді деп санайды. Ерекшелігі, пілдер суды өз мұрындықтарына тартып, аузына шашады. Сонымен қатар, құрлықта тіршілік ететін барлық жәндіктер өз қабықтары арқылы ауаның ылғалдылығын үнемі сіңіріп отырады. Тұзды суда тіршілік ететін балықтар, керісінше, жүзіп жүргенде ауыздарынан су ішіп, артық тұзды желбезектері арқылы шығарып тастайды.
By necessity, terrestrial animals in captivity become accustomed to drinking water, but most free roaming animals stay hydrated through the fluids and moisture in fresh food, and learn to actively seek foods with high fluid content. When conditions impel them to drink from bodies of water, the methods and motions differ greatly among species. Cats, canines, and ruminants all lower the neck and lap in water with their powerful tongues. Canines lap water by scooping it into their mouth with a tongue which has taken the shape of a ladle. However, with cats, only the tip of their tongue (which is smooth) touches the water, and then the cat quickly pulls its tongue back into its mouth which soon closes; this results in a column of liquid being pulled into the cat's mouth, which is then secured by its mouth closing. Ruminants and most other herbivores partially submerge the tip of the mouth in order to draw in water by means of a plunging action with the tongue held straight. Cats drink at a significantly slower pace than ruminants, who face greater natural predation hazards. In savannas, the drinking method of giraffes has been a source of speculation for its apparent defiance of gravity; the most recent theory contemplates the animal's long neck functions like a plunger pump. Uniquely, elephants draw water into their trunks and squirt it into their mouths. Additionally, all terrestrial insects constantly absorb a certain amount of the air's humidity through their cuticles. Saltwater fish, however, drink through the mouth as they swim, and purge the excess salt through the gills.
Адамның суға деген қажеттілігі
Адам ағзасының қалыпты физиологиялық жұмыс істеуі үшін суды күнделікті қабылдау қажет. USDA күнделікті толық су мөлшерін қабылдауды ұсынады: міндетті түрде ішу арқылы емес, басқа сусындар мен тағамдардағы суды тұтыну арқылы. Ұсынылған мөлшер ересек еркек үшін күніне 3,7 литр (шамамен 1 галлон), ал ересек әйел үшін 2,7 литр (шамамен 0,75 галлон). Дегенмен, басқа көздер жақсы денсаулық үшін, басқа ылғал көздерінен бөлек, таза ауыз суды көп мөлшерде ішу қажет дейді – көптеген диетологтар күніне сегіз стақан (әр стақан 1,8 литр, немесе 0,5 галлон) ішуді ұсынады, бірақ бұл ұсынысты қолдайтын ғылыми дәлел жоқ. Дәлелге негізделген гидратация сарапшыларының айтуынша, қажетті су мөлшері қоршаған ортаның температурасына, белсенділік деңгейіне, дене мөлшеріне және тершеңдік деңгейіне байланысты. Зерттеулер көрсетіп тұр, су ішкіңіз келгенде ішу, қажетті деңгейдің шамамен 2% -ына дейін гидратацияны сақтайды. Адам мәдениетіндегі ашытылған сусындардың іздері неолит дәуіріне дейін жетеді, ал ең алғашқы бейнелі дәлелдер шамамен б.з.д. 4000 жылға дейін Мысырда табылды. Алкогольді ішімдіктерді тұтыну әлемде кең таралған түрлі ішімдік мәдениеттеріне айналды. Көп таралғандығына қарамастан, алкогольді ішімдіктер денсаулыққа қауіпті. Алкогольді шамадан тыс ішу және алкоголизмге тәуелділік – дамыған елдерде кең таралған аурулар. Көп мөлшерде алкогольді ішу цирроз, гастрит, подагра, панкреатит, гипертония, әртүрлі қатерлі ісіктер және басқа да көптеген ауруларға әкелуі мүмкін.
A daily intake of water is required for the normal physiological functioning of the human body. The USDA recommends a daily intake of total water: not necessarily by drinking but by consumption of water contained in other beverages and foods. The recommended intake is 3.7 liters (appx. 1 gallon) per day for an adult male, and 2.7 liters (appx. 0.75 gallon) for an adult female. Other sources, however, claim that a high intake of fresh drinking water, separate and distinct from other sources of moisture, is necessary for good health – eight servings per day of eight fluid ounces (1.8 liters, or 0.5 gallon) is the amount recommended by many nutritionists, although there is no scientific evidence supporting this recommendation. Evidence based hydration experts say that the amount of drinking water needed depends on ambient temperature, activity level, body size, and sweat rate. Research shows drinking when thirsty will maintain hydration to within about 2% of the needed level. Evidence of fermented drinks in human culture goes back as early as the Neolithic Period, and the first pictorial evidence can be found in Egypt around 4,000 BC. Alcohol consumption has developed into a variety of well established drinking cultures around the world. Despite its popularity, alcohol consumption poses significant health risks. Alcohol abuse and the addiction of alcoholism are common maladies in developed countries worldwide. A high rate of consumption can also lead to cirrhosis, gastritis, gout, pancreatitis, hypertension, various forms of cancer, and numerous other illnesses.