Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Феодалдық рәсім
Feudal ritual
Мақтау рәсімі (commendatio) – ерте ортағасырлық кезеңде әмірші мен оның вассалы аталған жауынгері арасындағы байланысты құру үшін пайда болған ресми рәсім. Коммендация туралы алғашқы жазбалар 7 ғасырдағы Францияда кездеседі, бірақ вассалдық қарым-қатынас одан да ертерек, тіпті аристократиялық топтың ортағасырлық қағидаларынан бұрын пайда болған. Әміршінің "адамы" еркін тумаған болуы мүмкін, бірақ коммендация оны босататын. Егер екі адам феодалдық қатынасқа түссе, олар осы рәсімді өткізеді. Мақтау рәсімінің мақсаты – таңдалған адамды әміршінің вассалы етіп бекіту. Рәсім екі бөліктен тұрады: бірі – құрмет көрсету, екіншісі – адалдық серт беру. Кейбір елдерде, мысалы, Сицилия Корольдігінде, мақтау рәсімі инвиститура деп аталды.
A commendation ceremony (commendatio) is a formal ceremony that evolved during the Early Medieval period to create a bond between a lord and his fighting man, called his vassal. The first recorded ceremony of commendatio was in 7th century France, but the relationship of vassalage was older, and predated even the medieval formulations of a noble class. The lord's "man", might be born unfree, but the commendatio freed him. When two men entered into a feudal relationship, they underwent the ceremony. The purpose of the commendation was to make a chosen person a vassal of a lord. The commendation ceremony is composed of two elements, one to perform the act of homage and the other an oath of fealty. In some countries, such as the Kingdom of Sicily, the commendation ceremony came to be referred to as investiture.
Этимология
Васал сөзі түпкілікті PIE түбірі *upo "астында" дегеннен шыққан. Протокельт тілінде *wasso "жас жігіт, шақыртушы" болып дамыды, сөзбе-сөз "астында тұратын адам" мағынасында, содан кейін: Уэльс тілінде gwas "жас жігіт, қызметші", Бретон тілінде goaz "қызметші, вассал, адам" және ирланд тілінде foss "қызметші" сөздері пайда болды. Кельт сөзі ортағасырлық латын тіліне vassallus "адам қызметшісі, үй шаруасы, адал қызметкер" ретінде қабылданып, Ежелгі француз тілінде вассал "бағынышты, төмен тұрушы, қызметші" (12 ғ.) сөзіне айналды, осы мағынада ағылшын тіліне өтті.
The word vassal ultimately comes from the PIE root *upo "under". Becoming in the Proto Celtic language *wasso "young man, squire," literally "one who stands under," thence into: Welsh gwas "youth, servant," Breton goaz "servant, vassal, man," and Irish foss "servant". The Celtic word was taken into medieval Latin vassallus "man servant, domestic, retainer." In Old French it became vassal "subject, subordinate, servant" (12c. ), and thus into English with this sense.
Құрмет көрсету
Болашақ вассал қожайынның еркіне мойынсұну белгісі ретінде басы ашық, қарусыз пайда болды және оның алдында тізе бүкті. Вассал ең жоғары мойынсұну белгісі ретінде, христиандық дұға позының типік түрінде, қолын алдында қысып ұстайтын болды, содан кейін қысқан қолын қожайынына созды. Қожайын өз кезегінде вассалдың қолын өзінің арасына алып, қарым-қатынаста өзі жоғары тұрғанын көрсетті, бұл символдық әрекет immixtio manuum (латынша), Handgang (немісше) немесе håndgang (норвежше) деп әртүрлі аталатын еді. Вассал «адам» болуға ниеттенгенін жариялады, ал қожайын оны қабылдағанын мәлімдеді. Құрмет көрсету рәсімі аяқталды. Бүгінгі күні Батыс христиандық дұғасының типік түрі саналатын – тізе бүгіп, қолды қысып дұға ету – мақтау рәсімінен бастау алған болуы мүмкін. Осыған дейін еуропалық христиандар оранс позында дұға еткен, яғни латыншада немесе «дуа ету» позында, ежелгі заманда қолданылған: тік тұрып, қолдарын жайып, бүгінгі күні көптеген христиандық рәсімдерде қолданылып жүрген әрекет. Құрмет көрсету әрекеті (феодалдық маңызы болмаса да) Кембридж университетінде дәреже беру рәсімінде сақталған. Эгинхард 757 жылы Бавария герцогы Тассилоның Пиппинге жасаған салтанатты мақтау рәсімін жазды ("қолдар арасында вассалдыққа өзін ұсынып" (in vasatico se commendans per manus), ол ант берді – және қолданылған сөз "сакрамента" – қасиеттілердің қалдықтарына қолын қойып, олар осы салтанатты оқиға үшін Компиеньде жиналған, патшаға және оның ұлдарына адалдыққа уәде берді: қол тигізген қалдықтар – Әйіс-Дени, Әйіс-Рустикус және Әйіс-Элеутер, Әйіс-Мартин және Әйіс-Жермен, куәгерлердің үлкен қатары. Оның ілесінде келген беделді адамдар да солай ант берді, – Эгинхард «тағы көптеген басқалар да ант берді» деп қосты.
The would be vassal appeared bareheaded and weaponless as a sign of his submission to the will of the lord and knelt before him. The vassal would clasp his hands before him in the ultimate sign of submission, the typical Christian prayer pose, and would stretch his clasped hands outward to his lord. The lord in turn grasped the vassal's hands between his own, showing he was the superior in the relationship, a symbolic act known variously as the immixtio manuum (Latin), Handgang (German), or håndgang (Norwegian). The vassal would announce he wished to become "the man", and the lord would announce his acceptance. The act of homage was complete. The physical position for Western Christian prayer that is thought of as typical today—kneeling, with hands clasped—may originate from the commendation ceremony. Before this time, European Christians prayed in the orans, which is the Latin, or "praying" position that people had used in antiquity: standing, with hands outstretched, a gesture still used today in many Christian rituals. The gesture of homage (though without any feudal significance) survives in the ceremony for conferring degrees at the University of Cambridge. Eginhard records the solemn commendation ceremony made to Pippin by Tassilo, duke of Bavaria in 757, ("commending himself in vassalage between the hands" (in vasatico se commendans per manus), he swore—and the word used is "sacramenta"—, placing his hands on the relics of the saints, which had apparently been assembled at Compiègne for the solemn occasion, and promised fidelity to the king and to his sons: the relics touched were those of Saint Denis, Saint Rusticus and Saint Éleuthère, Saint Martin and Saint Germain, a daunting array of witnesses. And the men of high birth who accompanied him swore likewise " and numerous others", Eginhard adds.
Салымдық ант беру рәсімі
Содан соң, вассал қолдарын Киелі кітапқа немесе әулиенің қасиетті нәрсесіне қойып, мырзаға ешқандай зиян келтірмейтініне және адал боларына ант етеді. Адалдыққа берілген антының мысалы (немісше Lehneid, голландша leenpligt): "Мен сеніміммен уәде беремін, болашақта мырзаға адал болып, оған ешқандай зиян келтірмеймін және барлық жақсы ниетті адамдарға қарсы адалдықпен және алдаспай оған деген құрметімді толығымен сақтаймын".
The vassal would then place his hands on a Bible, or a saint's relic, and swear he would never injure the lord in any way and to remain faithful. An example of an oath of fealty (German Lehneid, Dutch leenpligt): "I promise on my faith that I will in the future be faithful to the lord, never cause him harm and will observe my homage to him completely against all persons in good faith and without deceit."
Мақтаудың мәні
Вассал адалдық серті бергеннен кейін, феодалдық қарым-қатынас орнатылды.
Once the vassal had sworn the oath of fealty, the lord and vassal had a feudal relationship.