Фрэнсис Дрейк атынан алаялық жасаған аферист

Кіріспе

Оскар Меррил Хартцелл (1876–1943) – сэр Фрэнсис Дрейктің мұрасын заңды түрде өзіне тиесілі деп мәлімдеп, сенімсіздік алаялығы жасаған американдық алаяқ. Барлығында Хартцелл 70 000-ден 80 000-ға дейін адамдарды алдап, кем дегенде 2 миллион доллар жымқырып алған.

Ерте өмір

Хартцелл 1876 жылы Иллинойс штатының Монмут қаласында дүниеге келген. Ол отбасының фермасында жұмыс істеді және 1905 жылы оны әкесінен мұраға алды. Ферманы басқарудағы қиындықтар салдарынан Хартцелл қаржылық қиындыққа тап болды. Ол Айова штатының Де-Мойн қаласына көшіп, жылжымайтын мүлік агенті, кейіннен шериф орынбасары болып жұмыс істеді. Хартцеллдің сөзінше, 1915 жылы ол Суди Уайтакер және Майло Льюис атты алаяқтармен танысты, олар оның анасының 6000 долларын Сэр Фрэнсис Дрейктің сақталған байлығынан алатын үлесі арқылы 6 миллион долларға айналдыра алатындарын уәде етті. Хартцелл бұл мәміленің алаяздық екенін түсінген соң, оны өз пайдасына қолдануға шешім қабылдады және оларға қосылды.

Фрэнсис Дрейктің мүлкіне қатысты алаяқтық

Хартцелл Айова штатының Дрейк фамилиялы көптеген тұрғындарымен байланысқа түсті. Ол өзінің алыс туысы екенін және сэр Фрэнсис Дрейктің мүлігі ешқашан оның мұрагерлеріне берілмегенін, соңғы 300 жыл бойы үстеме ақы жинап, қазір 100 миллиард долларға бағаланатынын мәлімдеді. Хартцелл осы отбасыларды ағылшын үкіметінен ақша талап ету үшін жаңадан құрылған кампаниясына инвестиция салуға шақырды және оларға салған әрбір доллары үшін 500 доллар көмектесетініне сендірді. Мұра ретінде Англиядағы Плимут қаласының барлық аумағы беріледі деп уәде берді. Он мыңдаған американдықтар оған қаржылай көмек көрсетті, кейде бар ақшасын жұмсады. Кейіннен Хартцеллл өзінің алаяқтығын Дрейк фамилиясы жоқ адамдарға және Айова штатының шегінен тыс жерлерге таратты. 1917 жылы Хартцелл Дрейк мүлігінің мұрагерімен кездесу үшін Лондонға сапарлады. Ол қалаға барып, сәнді өмір сүрді. Ол "кампанияға" қаржы салған отбасыларға британ үкіметімен келіссөздер жүргізіп жатқанын және қосымша шығындар үшін одан да көп ақша қажет екенін айта берді. Орта батыстағы агенттері, олардың кейбіреулері өзінің схемасына сенген, ақшаны жинады. 1922 жылдың 9 тамызында Ұлыбританияның Ішкі істер министрлігі АҚШ елшілігіне сэр Фрэнсис Дрейктің талап етілмеген мүлігі жоқ екенін хабарлады. Хартцелл мүлік талап етілмеген емес, өйткені ол Дрексел Дрейкке (құрылмаған полковник) тиесілі болғандықтан, демек, Хартцеллге тиесілі екенін түсіндірді. Хартцелл британдық заңдарды бұзбағандықтан, британдық полиция оны тұтқындай алмады. ФБР тергеу жүргізді және Дрейктің әйелі 1597 жылы оның мүлігін заңды түрде мұра еткенін жариялады. Бұл ақпарат сыйлықтарды тоқтатқан жоқ. Айова штатының мемлекеттік хатшысы Эд Смит штат заң шығарушы органына әрекет етуге көндіруге тырысқанда, халық және Хартцеллдің жақтастары наразылық білдіріп, олар қалаған адамға сыйлық беруге құқылы екенін айтты, сондықтан заң шығарушы орган ештеңе істемеді. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан кейін және Ұлы депрессия кезінде Хартцеллдің ізбасарлары одан да бейшара болып көрінді және оған ақша жіберіп отырды. 1930 жылдың 11 қазанында Джон Мейнард Кейнс Депрессияны жеңілдету үшін дефициттік шығындарды талқылаған мақаласында Елизавета патшайым Дрейктің олжасын – Дрейк патшайымға бергенін – елдің игілігі үшін инвестициялағанын атап өтті. Хартцелл бұл мақаланы өзінің сөздерінің дәлелі ретінде пайдаланды және АҚШ-тағы агенттері мақаланың көшірмелерін өзінің ізбасарларына таратты. Ақырында АҚШ почта қызметінің инспекторы Джон Спаркс британдық полициясының көмегімен Хартцеллдің кейбір агенттерін ұстап, оларды алаяқтықтың схемасын ашуға мәжбүр етті. Сол уақытта Скотленд-Ярд Хартцеллдің британдық серіктестерін тұтқындады. Ұлыбритания Хартцелді АҚШ-қа депортациялады және ол 1933 жылы сотталу үшін Айоваға жіберілді. Осы уақытқа дейін АҚШ ресми тұлғаларының мәліметінше, Хартцелл алаяқтық арқылы 800 000 доллар жинаған. Хартцеллдің соты 1933 жылы Айова штатының Сиу-Сити қаласында өтті. Оның ізбасарлары оған қорғаныс үшін 68 000 доллар жіберді. 1933 жылдың қараша айында ол алаяқтық жасады деп айыпталып, он жылға бас бостандығынан айырылды және 2000 доллар айыппұл төледі. Ол кезде ол 15 жылдан астам уақыт бойы арам жолмен ақша тауып келген. Ол Левенворт түрмесіне жіберілді. Сотталғаннан кейін де оның кейбір агенттері келесі жылға тағы да 500 000 доллар жинады. Хартцелл ақырында ақылдан адасқан деп танылды және Федералдық тұтқындардың медициналық орталығына ауыстырылды. Ол 1943 жылы қайтыс болды.

Hartzell contacted many Iowans who had the surname Drake. He claimed he was a distant relative and had discovered that the estate of Sir Francis Drake had never been paid to his heirs, that it had gathered interest for the last 300 years and was now worth $100 billion. Hartzell invited all these families to invest in his campaign to sue the British government for the money and assured them that everyone would make $500 for every dollar they invested. The inheritance would include the whole city of Plymouth in England. Tens of thousands of Americans sponsored him, sometimes with all the money they had. Hartzell later expanded his con to people without the surname Drake and outside of Iowa. Around 1917, Hartzell travelled to London in order to meet with the heir of the Drake estate. He ended up staying, and lived an opulent lifestyle. He continued to tell the families who had invested in the "campaign" that he was negotiating with the British government and needed even more money for expenses. His agents in the Midwest, some of whom believed in the scheme themselves, collected the money. On August 9, 1922, the British Home Office informed the American embassy that there was no unclaimed Sir Francis Drake estate. Hartzell explained that the estate was not unclaimed because it belonged to Drexel Drake (a nonexistent colonel) and therefore to Hartzell. Since Hartzell had not broken any British laws the British police could not arrest him. The FBI investigated and announced that Drake's wife had duly inherited his estate in 1597. That information did not stop the donations. When Ed Smith, Iowa Secretary of State, tried to convince the state legislature to act, the public and Hartzell's supporters protested, saying they could donate to whomever they wanted so the legislature did nothing. After the Wall Street Crash of 1929 and during the Great Depression, Hartzell's followers seemed to become even more desperate and continued to send him money. On October 11, 1930, John Maynard Keynes, arguing in an article for deficit spending to alleviate the Depression, mentioned that Queen Elizabeth had invested Drake's loot—which Drake had given to the crown—for the benefit of the country. Hartzell seized this as a proof of his claims and his agents in the USA spread copies of the article to his followers. Eventually United States Postal Service inspector John Sparks, with help from the British police, seized some of Hartzell's agents and forced them to reveal the scam. At the same time, Scotland Yard arrested some of Hartzell's British associates. Britain deported Hartzell to USA and he was sent to Iowa for trial in 1933. By this time, according to U. S. officials, Hartzell had collected $800,000 from the scam. Hartzell was tried in Sioux City, Iowa in 1933. His followers sent him a total of $68,000 for his defence. He was convicted of fraud in November 1933, sentenced to ten years in prison, and fined $2,000. By that time, he had run his scam for over 15 years. He was sent to Leavenworth Penitentiary. Even after his sentencing, some of his agents collected more donations—$500,000 for the next year. Hartzell was eventually judged to be insane, and was transferred to the Medical Center for Federal Prisoners. He died there in 1943.