Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Металл құрылыс материалдарының түрі
Type of metal building material
Қабыршақты галвандалған темір (CGI) немесе болат, кеңінен таралған қабыршақты темір (көптеген елдерде қолданылады), «жыбырлаған қалайы» (Ұлыбритания әскери сленгінен алынған), pailing (Кариб теңізі аймағындағы ағылшын тілінде), қабыршақты металл жапырақ (Солтүстік Америкада), мырыш (Кипр және Нигерияда) немесе жеке орб / corro жапырақ (Австралияда) – ыстыққа төзімді галвандалған жұмсақ болаттан жасалған, суық прокаттау арқылы оларда сызықтық қабырғалы үлгі жасалған құрылыс материалы. Ұлыбританияда бұл материал әлі де «темір» деп аталғанымен, шындығында қолданылатын материал – болат (көміртектің қосылуымен темірдің құрамын күшейту арқылы жасалған, әдетте 0,3% көміртек), және тек сақталған ескі жапырақтар ғана 100% темірден жасалған болуы мүмкін. Қабырғалар жапырақтың қабырғаларға перпендикуляр бағытта иілуге төзімділігін арттырады, бірақ оларға параллель емес, себебі болатты қабырғаларға перпендикуляр иілу үшін созу қажет. Әдетте әрбір жапырақ өзінің берік бағытында ұзағырақ өндіріледі. CGI жеңіл және оңай тасымалданады. Ол, әсіресе ауылдық және әскери ғимараттарда, мысалы, сарайлар мен су резервуарларында кеңінен қолданылған. Оның ерекше қасиеттері 1840 жылдардан бастап Австралия сияқты елдердің дамуына септігін тигізді және бүгінде дамып келе жатқан елдерге көмектесуде.
Corrugated galvanised iron (CGI) or steel, colloquially corrugated iron (near universal), wriggly tin (taken from UK military slang), pailing (in Caribbean English), corrugated sheet metal (in North America), zinc (in Cyprus and Nigeria) or custom orb / corro sheet (Australia) is a building material composed of sheets of hot dip galvanised mild steel, cold rolled to produce a linear ridged pattern in them. Although it is still popularly called "iron" in the UK, the material used is actually steel (which is iron alloyed with carbon for strength, commonly 0.3% carbon), and only the surviving vintage sheets may actually be made up of 100% iron. The corrugations increase the bending strength of the sheet in the direction perpendicular to the corrugations, but not parallel to them, because the steel must be stretched to bend perpendicular to the corrugations. Normally each sheet is manufactured longer in its strong direction. CGI is lightweight and easily transported. It was and still is widely used especially in rural and military buildings such as sheds and water tanks. Its unique properties were used in the development of countries such as Australia from the 1840s, and it is still helping developing countries today.
Тарих
Генри Робинсон Палмер, Лондондық док компаниясының архитектор және инженеры, 1829 жылы "тірелген немесе толқынды металл жақтарына" патент алды. Бастапқыда ол құдықтан шығарылған темірден жасалған. Ол жеңіл, берік, коррозияға төзімді және тасымалдауға оңай болды, әсіресе жиналмалы құрылымдарға және жартылай білікті жұмысшылардың шеберлігіне қолайлы болды. Көп ұзамай ол АҚШ, Аргентина, Испания, Жаңа Зеландия және Австралияның ауылдық аймақтарында, кейіннен Үндістанда, сондай-ақ Австралия мен Аргентинада қалаларда да кеңінен қолданылатын құрылыс материалына айналды. Әсіресе Австралия мен Жаңа Зеландияда ол мәдени сәйкестіктің бір бөлігіне айналды және сәнді архитектуралық қолданыс кең таралды. КГИ Африкадағы шала құрылған және ресми емес елді мекендерде де құрылыс материалы ретінде жиі қолданылады. Шатыр жабу үшін жақтар плиткалар сияқты жатады, бір жарым толқынды жақтаумен және су өткізбеу үшін шамамен бір жақтаумен. CGI бүкіл әлемде өнеркәсіптік ғимараттарды салу үшін де қолданылады. 1890 жылдардан бастап құдықтан шығарылған темірден жасалған КГИ біртіндеп жұмсақ болатпен алмастырылды, ал темірден жасалған КГИ енді қолжетімді емес, бірақ атауы өзгерген жоқ. Жақсы гальвандалған, қарапайым толқынды жақтар да біртіндеп 55% Al Zn жабылған болатпен немесе күрделі пішіндес боялған жақтармен алмастырылуда. КГИ әлі де кеңінен қолданылады.
Henry Robinson Palmer, architect and engineer to the London Dock Company, was granted a patent in 1829 for "indented or corrugated metallic sheets". It was originally made from wrought iron produced by puddling. It proved to be light, strong, corrosion resistant, and easily transported, and particularly lent itself to prefabricated structures and improvisation by semi skilled workers. It soon became a common construction material in rural areas in the United States, Argentina, Spain, New Zealand and Australia and later India, and in Australia and Argentina also became (and remains) a common roofing material even in urban areas. In Australia and New Zealand particularly it has become part of the cultural identity, and fashionable architectural use has become common. CGI is also widely used as building material in African slums and informal settlements. For roofing purposes, the sheets are laid somewhat like tiles, with a lateral overlap of one and half corrugations, and a vertical overlap of about , to provide for waterproofing. CGI is also a common construction material for industrial buildings throughout the world. Wrought iron CGI was gradually replaced by mild steel from around the 1890s, and iron CGI is no longer obtainable, but the common name has not been changed. Galvanised sheets with simple corrugations are also being gradually displaced by 55% Al Zn coated steel or coil painted sheets with complex profiles. CGI remains common.
Қазіргі кездегі ағаш
Бүгінде толқынды металл жасау процесі роликті пішіндеу арқылы жүзеге асырылады. Бұл заманауи процесс жоғары өнімділікке және еңбек шығындарының төмендеуіне қол жеткізу үшін жоғары автоматтандырылған. Толқынды жасау процесінде металл жамылғылары үлкен рулоннан тартылып, толқындарды қалыптастыратын пішіндегіш роликтерден өтеді. Металл жамылғы роликтерден өткеннен кейін, ол автоматты түрде қажетті ұзындықта кесіледі. Толқынды материалдың дәстүрлі пішіні – дөңгелек толқынды стиль, бірақ әртүрлі пішіндегіш роликтер әртүрлі пішіндер мен өлшемдерді жасауға мүмкіндік береді. Өнеркәсіптік ғимараттар көбінесе трапеция пішіндес металл жамылғылармен салынып, жабылады. Көптеген материалдар қазіргі кезде толқынды жасау процесінен өтеді. Толқынды темірге ең көп қолданылатын материалдар – темір қорытпалары (мысалы, тот баспайтын болат), алюминий және мыс. Бағасы мен қолжетімділігіне байланысты, қара металл қорытпалары ең көп таралған. Толқынды материалдың стандарттық өлшемдері өте жұқа 30 калибрден салыстырмалы түрде жуан 6 калибрге дейін жетеді. Қалыңдығы әртүрлі материалдар да, мысалы термопластикалық және шыны талшығымен күшейтілген пластик жамылғылар да толқынды жасау арқылы өндіріледі. Мөлдір немесе жартылай мөлдір өнімдер жарықтың төменнен өтуіне мүмкіндік береді.
Today the corrugation process is carried out using the process of roll forming. This modern process is highly automated to achieve high productivity and low costs associated with labour. In the corrugation process sheet metal is pulled off huge rolls and through rolling dies that form the corrugation. After the sheet metal passes through the rollers it is automatically sheared off at a desired length. The traditional shape of corrugated material is the round wavy style, but different dies form a variety of shapes and sizes. Industrial buildings are often built with and covered by trapezoidal sheet metal. Many materials today undergo the corrugation process. The most common materials for corrugated iron are ferrous alloys (e. g. stainless steels), aluminium and copper. Regular ferrous alloys are the most common due to price and availability. Common sizes of corrugated material can range from a very thin 30 gauge to a relatively thick 6 gauge Thicker or thinner gauges may also be produced. Other materials such as thermoplastic and fiberglass reinforced plastic sheets are also produced with corrugations. Clear or translucent products can allow light to penetrate below.
Төңкеріс пен тереңдік
Толқындар қадамдық арақашықтығы (екі ең жоғарғы нүкте арасындағы қашықтық) және тереңдігі (ең жоғарғы нүктеден ең төменгі нүктеге дейінгі биіктік) арқылы сипатталады. Табақтарды тасымалдау үшін оңай жинау және екі табақты біріктіргенде жақсы жабысу үшін, қадамдық арақашықтығы мен тереңдігі біркелкі болуы маңызды. Қадамдық арақашықтық 25 мм-ден 125 мм-ге дейін ауыспалы. Бұрын тік қабырғаларға арналған CGI-дың қадамдық арақашықтығы мен тереңдігі шатырға арналған CGI-ға қарағанда кішірек болған. Мұндай кіші қадамдық арақашықтығы бар материал кейде "толқынды" деп, "қырқылдақ" деп аталатын. Алайда, қазіргі уақытта өндірілетін барлық дерлік CGI-дың қадамдық арақашықтығы 3 дюйм (76 мм) құрайды. Форма ретінде қолданылатын "Простер 21" үлгісіндегі галвандалған болат табақтардың тереңдігі 21 миллиметрлік V пішіндес ойықтары бар.
The corrugations are described in terms of pitch (the distance between two crests) and depth (the height from the top of a crest to the bottom of a trough). It is important for the pitch and depth to be quite uniform, in order for the sheets to be easily stackable for transport, and to overlap neatly when joining two sheets. Pitches have ranged from 25 mm (1 inch) to 125 mm (5 inches). It was once common for CGI used for vertical walls to have a shorter pitch and depth than roofing CGI. This shorter pitched material was sometimes called "rippled" instead of "corrugated". However nowadays, nearly all CGI produced has the same pitch of 3 inches (76 mm). A design of corrugated galvanised steel sheets "Proster 21", used as formwork, has 21 millimetre deep V shaped pits.
Тотығу
Гальванизация болаттың коррозиясын тежейді, бірақ тотығу сөзсіз болады, әсіресе теңіз аймақтарында – тұзды су тотығуды күшейтеді – және жергілікті жаңбырдың қышқылды болатын жерлерде. Дегенмен, тот басқан толқынды болат шатырлар көп жылдар бойы тұруы мүмкін, әсіресе егер парақтар бояумен жабылған болса.
Although galvanising inhibits the corrosion of steel, rusting is inevitable, especially in marine areas–where the salt water encourages rust–and areas where the local rainfall is acidic. Corroded corrugated steel roofs can nevertheless last for many years, particularly if the sheets are protected by a layer of paint.