Кіріспе

Дэвид Кроненбергтің фильмі

Сюжет

Денис Клег – психиатриялық емханадан жаңа ғана босатылған, шизофрениямен ауыратын адам. Оны "Ауылша" деп атайды, ол психикалық аурулармен азаматтарға арналған жартылай үйге орналасады, оны қатал үй иесі миссис Уилкинсон басқарады. Жаңа тұрағында Спайдер өзінің балауса шақтағы, маңызды оқиға туралы естеліктерін қайта құрастыра бастайды. Жақын маңдағы қираған қалалық аймақтарды және жергілікті каналды шарлап, Спайдер 1950-ші жылдардағы Лондонда анасы миссис Клег және адалсыз әкесі Биллмен бірге өткен балалық шағын қайта басынан кешіреді. Онда Спайдер Биллдің анасын, Ивонна есімді бұрынғы әйелдің тікелей көмегімен, қашаумен басына соққы беріп өлтіргенін көреді. Спайдердің үрейіне орай, Ивонна үйге көшіп келіп, оны "анасы" деп таныстырады. Есейген соң Спайдер миссис Уилкинсонның Ивоннаға айналып кететінін көреді. Ол бөлмесінде желі сияқты құрылыс жасау үшін жіптерді пайдаланады және түрлі бөлмелерге кіру үшін Уилкинсонның кілттерін ұрлайды. Осы уақытта Спайдер бала кезінен есіне түсіреді, ол Ивоннаны ас үйдегі газды жағу үшін ұқсас желілі механизмді қолданып өлтіргенін. Бірақ, оның орнына өлген миссис Клегті көреді, бұл оның шынымен анасы болғанын және Ивонна – ойдан туған елес екенін көрсетеді. Спайдер осы шындыққа миссис Уилкинсонның бөлмесіне түнгі уақытта тығылып кіргенде жетеді, ол оны әлі де бұрынғы әйел ретінде көреді және оны өлтіруге дайын болып көрінеді, бірақ ол қалыпқа келгеннен кейін шегінеді. Содан кейін ол оның шағымынан кейін қайтадан психиатриялық емханаға жіберіледі.

Өндіріс

2005 жылдың мамыр айында Кодак лекция сериясындағы сұрақ-жауап кездесуінде Кроненберг фильм түсірілімі барысында өзі, Фиенс, Ричардсон және продюсерлердің ешқайсысы да жалақы алмағанын мәлімдеді. Барлығы төлемнен бас тартты, осылайша ақша жетіспей тұрған өндірісті қаржыландыруға бағытталды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайты фильмге 5 балл берді, бұл баға сыншылардың пікірлеріне негізделген. Сайттың сын пікірінде: "Ральф Файнс осы керемет және мазасыз Дәуіт Кроненберг фильмінде тамаша өнер көрсеткен". Metacritic-те фильм 35 сынға негізделген 100 баллдан 83 балл алды. Роджер Эберт фильмге 3/4 жұлдыз берді, былай деп жазды: "Фильмнің және актерлік жұмыстың барлық егжей-тегжейі мұқият жасалған; талантты суретшілердің жұмысын көрудің өзі сыйлық. Бірақ оқиғаның бастамы да, соңы да жоқ, ол суық, қайғылы және үмітсіз. Соңында, мақтаудан гөрі құрмет сезінесің". BBC-ден Нев Пирс фильмге 3/5 жұлдыз берді, оны "мұңды, ойлы және қысымшыл" деп сипаттады. New York Times газетінен Стивен Холден фильмді "коммерциялық кинода бір адамның азапты оқшаулануының қорқынышты портреті" деп атады. Rolling Stone журналынан Питер Траверс фильмге 4 жұлдыздың 3,5-ін берді, былай деп жазды: "Бізді Жәндіктің торына Фиенс пен Ричардсонның ұмытылмас ойындарынан бөлек, режиссердің осы шатасқан естеліктерін шындыққа айналдыруға тырысатын ерекше балаға деген жанашырлығы да тартып алады. Кроненбергті әлемдік деңгейдегі провокатор ететін нәрсе - оның фильмі адамның терісіне сіңіп кетеді". The Guardian газетінен Питер Брэдшоу фильмге 4/5 жұлдыз берді, оны "Патрик МакГраттың түпнұсқа романының өте жақсы бақыланған, әдемі безендірілген және қызықты ойналған нұсқасы" деп атады. USA Today басылымынан Майк Кларк фильмге 3/4 жұлдыз берді, фильмнің режиссурасын, түсірілім жұмысын және актерлік шеберлігін жоғары бағалады, сонымен қатар бұл фильмтің оның бұрынғы "The Fly" және "eXistenZ" фильмдерінен гөрі "жарқын" емес екенін айтты.

Марапаттар

Фильм үздік режиссер үшін «Жүрегі» сыйлығын, үздік канадалық фильм үшін «ТИФФ» сыйлығын және үздік канадалық фильм үшін «ТФКА» сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, фильм 2002 жылы Гент кинофестивалінде ең үздік саундтрек/дыбыс дизайны үшін Жорж Делеру сыйлығын иеленді. 2002 жылы Sight & Sound журналының сауалнамасында Эми Таубин оны 10-шы орынға қойды.