Кіріспе

1955 жылы Джек Арнольд пен Джозеф М. Ньюманның түсірген фильмі, Реймонд Ф. Джонстың романы.

«Осы арал – Жер» – Уильям Алланд өндірген, Джозеф М. Ньюман мен Джек Арнольд режиссерлік еткен, Джефф Морроу, Фейт Домерг және Рекс Рейсон бас рөлдерде ойнаған 1955 жылғы американдық ғылыми фантастикалық фильм. Ол Реймонд Ф. Джонстың 1952 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген. Universal International компаниясы таратып шығарған фильм 1955 жылы «Эбботт пен Костелло Мысыр мумиясын кездестіреді» фильмімен бірге көрсетілді. Алғашқы көрсетілімінде фильм сыншылар тарапынан мақталып, арнайы эффектілері, жақсы жазылған сценарийі және керемет Technicolor технологиясы оның басты артықшылықтары деп аталып кетті. 1996 жылы ол «Mystery Science Theater 3000: The Movie» фильмінде өңделіп, пародияланды, бұл танымал «Mystery Science Theater 3000» телешоуының спин-оффы болды. Джонстың 1952 жылғы романы бастапқыда «Thrilling Wonder Stories» ғылыми фантастика журналында үш байланысты повесть ретінде жарияланды: «Шет елдік машина» (1949 жылғы маусым), «Құпияның көмекейі» (1949 жылғы желтоқсан) және «Үлкен қақтығыс» (1950 жылғы ақпан). Джонс романның атауын Роберт Грейвстің «Дариен» өлеңінен алған («Бұл ақынның құқығы мен тағдыры / Бір Музаға ғашық болу / Осы арал жерін түрліше мазалау»).

Сюжет

Д-р Кал Мичем өзінің зертханасына Lockheed T33 Shooting Star ұшағымен ұшып барады. Қонуға аздай қалғанда ұшақтың қозғалтқышы істен шығады, бірақ оны құлап қалудан құтқаратын жұмбақ жасыл жарқырау ұшақты қоршап алады. Зертханада ол тапсырыс берген электронды конденсаторлардың орнына ерекше нәрсе табады. Оның орнына ол "интероцитор" деп аталатын күрделі құрылғыны жасауға арналған нұсқаулар мен бөлшектерді көреді. Мичем де, оның ассистенті Джо Уилсон да мұндай құрылғы туралы естімеген, бірақ олар дереу оның құрылысын бастайды. Құрылысын аяқтаған соң, интероцитор экранында Эксетер есімді құпия адам пайда болып, Мичемге ол сынақтан өткенін хабарлайды. Оның интероциторды құрастыру қабілеті Эксетердің арнайы зерттеу жобасына қатысуға лайық екенін көрсетеді. Мичемді тұманға толы әуежайдан ұшқышсыз, компьютермен басқарылатын, терезесі жоқ Douglas DC-3 ұшағы күтіп алады. Грузияның шалғай аймағына қонғаннан кейін, ол бұл жердегі халықаралық деңгейдегі атом ғалымдарының тобын, соның ішінде бұрынғы сүйіктісі, доктор Рут Адамсты табады. Кал Руттың оны танымауына түсініксіздікпен қарайды және Эксетерге, оның ассистенті Брэкке және жобаны басқаратын тағы да ерекше адамдарға күдікпен қарады. Кал мен Рут үшінші ғалым Стив Карлсонмен бірге қашып кетеді, бірақ олардың көлігіне шабуыл жасалып, Карлсон қаза табады. Stinson 108 бір моторлы ұшағымен ұшып кеткенде, Кал мен Рут зерттеу орталығының және оның барлық тұрғындарының өртеніп жатқанын көреді. Олардың ұшағын жасыл сәулемен ұшқыш табаққа тартып алады. Эксетер өзінің және адамдарының Металуна планетасынан келгенін және Загонмен соғыс жүргізіп жатқанын түсіндіреді. Олар Загон шабуылдарына қарсы планеталық энергия өрісімен қорғанады, бірақ оны іске қосу үшін уран қоры таусылып барады. Олар қорғасынды уранға айналдыру үшін адамдарды тартқан, бірақ уақыт бітті. Эксетер екі жер тұрғынын өз әлеміне алып, планеталар арасындағы қысым айырмашылығын теңестіру үшін оларды кондициялық түтіктерге орналастырады. Олар Металунаға аман-есен қонады, бірақ планета Загон ғарыш кемелерінен жалындаған метеорлармен бомбалауға ұшырайды. Қорғаныш "иондау қабаты" күшіне енбейді, соғыс соңғы кезеңіне кіріп барады. Металунаның басшысы, Монитор, Металуандықтардың Жерге қашуды жоспарлап отырғанын айтады. Ол Мичем мен Адамсты ойды беру камерасына жіберіп, олардың еркіндігін басып тастауды талап етеді. Ол Металуандықтардың көшірілгеннен кейін адамзаттың қалғаны да осындай тағдырға ұшырайтынын мәлімдейді. Эксетер мұны әдепсіздік және қателік деп санайды. Жұп құрылғыға жіберілмей тұрып, Эксетер оларға қашып шығуға көмектеседі. Эксетер мутант күзетшімен қағысып, жарақат алады, ал ол, Кал және Рут тарелкамен Металунадан қашып кетеді. Олар кеткен кезде планетаның иондау қабаты толығымен әсерсізденеді. Загонның үздіксіз бомбалауынан Металуна қызып, өмірсіз "радиоактивті күнге" айналады. Мутант күзетші де тарелкаға кіріп, Рутқа шабуыл жасайды, бірақ Жерге оралу жолындағы қысым айырмашылығынан қаза табады. Олар Жер атмосферасына кіргенде, Эксетер Кал мен Рутты Стинсон ұшағында жібереді, олармен бірге барудан бас тартады. Эксетер өліп барады және кеменің энергиясы таусылып барады. Ұшқыш табақ теңіз үстінде жылдамдап, от шарымен тұтанады, содан кейін суға құлап, жарылады.

Өндіріс

"Бұл арал жер" фильмінің түсірілімінің басты кезеңі 1954 жылдың 30 қаңтарынан 22 наурызына дейін жүргізілді. Түсірілім жұмыстары Mt. Уилсон тауында, Калифорния штатында өтті. Metaluna эпизодтарының көп бөлігін Джек Арнольд режиссерлік етті; студия Ньюман түсірген материалға көңіл көншітпегендіктен, оны Арнольд қайта түсірді, ол Ньюманнан өзгеше, ғылыми фантастикалық фильмдерде тәжірибелі болды. Көптеген дыбыс эффектілері, ғарыш кемесі, интероцитер және т.б. – бұл қысқа толқынды радио арқылы алынған радиотелеграф хабарларының әртүрлі жылдамдықпен ойнатылған жазбалары. Бір журналда арнайы эффекттер бөлімі "мутант" костюмінің бастапқыда дене бөлігімен үйлесімді аяқтары болғанын мойындады, бірақ аяқтарды дұрыс жасау және оларды жұмыс істеуге келтіруде қиындықтар туындағандықтан, студияның талап етуімен мутантты шалбар киюге мәжбүр болды. Universal International киноплакаттарында мутант алғашқы жобадағы түрінде бейнеленген. Бұл фильм Technicolor компаниясымен тікелей матрицаға басылған "жазық кең экранды" фильмдердің санатындағы аз ғана фильмдердің бірі болды. Бұл арнайы тапсырыспен жасалған 35 миллиметрлік басып шығару процесі фильмнің ең жоғары сапасын сақтау және түсірілімге қолданылған негативті қорғау мақсатында қолданылды. "Желде жазылған" фильмі де осы матрицалық өңдеуден өтті.

Қаражаты

This Island Earth 1955 жылдың маусым айында шықты, және сол жылдың соңына дейін дистрибьюторлардың АҚШ және Канада бойынша ішкі кірісі 1 700 000 АҚШ долларын құрады, бұл оны сол жылғы ең табысты фильмдердің 74-шісі етті.

Сыни жауап

Гауард Томпсонның "Нью-Йорк таймс" газетінде жазған шолуында былай делінген: "Универсалдың алғашқы түрлі-түсті ғылыми-фантастикалық фильмі This Island Earth-тің техникалық эффектілері соншалықты керемет және әдемі болғандықтан, кейбір елеулі кемшіліктерді кешіруге болады, тіпті оларды елемеуге де болады". "Айлық кино бюллетені" одан да аз оң пікір білдірді: "Ғарыш ғажайыптарына тап болғанда, адамның реакциясы әдеттегідей өте шектеулі болып шықты. Әңгіме – әсіресе докторлар Мичэм мен Адамс арасындағы жасалма романтика – жерге берік байланысты, ал соңы – бұл әдеттегі финалдың ғарыштық нұсқасы ғана. Джозеф Ньюман кейіпкерлерін арнайы эффектілерінен гөрі қызықты етуге тырысты, бірақ олардың мәртебесі де, айқындығы да жоқ". Фильм алғашқы көрсетілімінен бері сыншылардың пікірлері көбінесе оң болып келеді. Билл Уоррен бұл фильмді "1955 жылғы ең жақсы және маңызды ғылыми-фантастикалық фильм [ол] кез келген дәуірдің ғылыми фантастикасының лайықты, білікті үлгісі болып табылады" деп жазды. Дэнни Пирри фильмді "түсті, қиялы мол, құрылғыларға толы ғылыми фантастика" деп санады. Rotten Tomatoes фильмді шолу агрегаторында 14 шолу негізінде 71% баға алды. Greater Milwaukee Today басылымы оны "қорқынышты фильм" деп сипаттады.

Танымал мәдениетте

Металуна мониторының дизайны шетелдік жаратылыс үшін есімді көрініс екенін дәлелдеді. Ол тіпті Г.Р. Гигердің "Шет елдік" франшизасындағы Ксеноморфтардың дизайнына да әсер еткен. Бұл дизайнның бірнеше құрмет көрсетулері жасалды, ал Металуна мониторы өзі түрлі фильмдерде, теледидарда, ойындарда және поп-мәдениеттің басқа да түрлерінде пайда болды. Castle Films 1961 жылдан бастап үй жұртшылығы үшін фильмнің ("Планеталар соғысы" деген атаумен) 8 мм-лік 9-12 минуттық (проектор жылдамдығына байланысты) кесімін шығарды. "Зерттеушілер" (1985) фильмінде басты кейіпкер Бен көретін фильмдердің бірі – "Бұл арал жері". Сол фильмде де, осы фильмде де кейіпкер шетелдікпен бірге құрылғы жасайды, осылайша олар кездесе алады. "Бұл арал жеріне" қысқаша құрмет көрсету "Жерден тыс" (1982) фильмінде көрінеді. Фильм көрсетіліп жатқанда теледидарды қосып, Кал мен Рутты шетелдіктер ұрлап кетеді, ал Кал: "Олар бізді тартып жатыр!" дейді. "Тамаша әйел" телесериасының бір бөлігі (2-маусым, 10-бөлім, 1977) фильмнен ғарыш шайқасының кадрларын пайдаланады, ал көрсетілген шетелдік планета да "Бұл арал жері" кадрларынан алынған. The Nylons a cappella тобының "Happy Together" (1987) альбомында "This Island Earth" атты ән бар. "Зак МакКракен және Астрономиялық ақыл-ой иелері" (1988) видео ойыны фильмге қатысты маңызды сілтемелерді қамтиды, мысалы, адам кейпінде маскировкаланған үлкен баслы шетелдіктер, жұлдыздар аралық телеконференция арқылы байланыс және ұшақтың ұшқыш табаққа тартылуы. Shock rock metal тобы GWAR-дың төртінші альбомы "This Toilet Earth" (1994) және оның қысқаша фильмі "Skulhedface" фильмге көптеген сілтемелерді қамтиды, оның ішінде атауы, адам кейпіндегі үлкен миы бар шетелдік және жұлдыздар аралық телеконференция құрылғысын пайдалана отырып шетелдіктер арасындағы байланыс. Нью-Джерси панк-рок тобы The Misfits "American Psycho" (1997) альбомына "This Island Earth" атты әнін қосты. 1960 жылдардағы "The Outer Space Men" ойыншықтар желісінен шыққан ғарыш орбитроны, Ураннан келген адам, сондай-ақ "Түсті шетелдіктер" деп те аталатын ол Мутантқа негізделген. "Бұл арал жері" фильмінің жанкүйері, комедиан/музыкант Weird Al Yankovic, "UHF" (1989) фильмінде және "Dare to be Stupid" музыкалық бейнесінде интеркоторды көрсеткен. Металуна мутанты "Looney Tunes: Back in Action" (2003) фильміндегі 52-аймақта тұтқындалған көптеген шетелдік жаратылыстардың бірі. Кейін ол Марвин марсианмен босатылып, басты кейіпкерлердің "Алмас патшайымы" картасын алуына кедергі жасайды. Эксперименталды поп-суретші Эрик Милликин 2013 жылы "Толық тәтті" сериясының бір бөлігі ретінде Хэллоуин тәттілері мен өрмекшілерден Металуна мутантының үлкен мозаикалық портретін жасады. "Бұл арал жері" – "Mystery Science Theater 3000: The Movie" фильміндегі фильм. 73 минуттық экран уақытын сақтау және бірнеше "жетекші бөлімдерді" орналастыру үшін "Бұл арал жері" шамамен 20 минутқа қысқартылды. Жазушы/жұлдыз Майкл Дж. Нельсон "Бұл арал жері" мазақ ету үшін таңдалды, өйткені ол "ешнәрсе болмайды" және "бұл классикалық драманың барлық ережелерін бұзады" деп сезінді. Жазушы Кевин Мерфи фильмде жазушылар ұнаған көптеген элементтер бар екенін айтты, мысалы "Тынық дауысы бар ақ түсті ғалым. Бір құрттай көмекші жігіт. Ешкім де білмейтін, үлкен маңдайлы шетелдіктер – оларда тек 'бір түрлілік' бар. Ал кейіпкерлер ешбір әрекет жасамай өздері өліп кететін резеңке жаратылыстар". "ReBoot" анимациялық сериясының "Бад Боб" эпизодында бином Бобтың көлік апаты оның интеркотордағы проблемаға байланысты ма деп сұрайды. Дэн Айкройд "Бұл арал жері" фильмін "Saturday Night Live" бағдарламасында жасаған Coneheads үшін шабыт көзі ретінде атады – жердегілер байқамайтын үлкен басқа иелер. Фильмнің плакаты "Күзетшілер" көркем романының 3-тарауының 11-бетінде пайда болады.

Үй медиасы

Шырқаңдар! Factory фильмді Blu-ray форматында интерпозитивтің жаңа 4K сканы негізінде екі түрлі аспект қатынасында шығарды: 1.85:1 және 1.37:1. 1.37:1 нұсқасын YouTube-та көруге болады.