Кіріспе

Даниялық опера әншісі

Лориц Мелхиор (20 наурыз 1890 – 18 наурыз 1973) – даниялық-американдық опера әншісі. Ол 1920-шы, 1930-шы және 1940-шы жылдардағы Вагнер операларының ең көрнекті тенор әншісі болды және оның дауыстық түрінің өрнегі деп есептеледі. Карьерасының соңында Мелхиор кино мюзиклдерінде, радио мен теледидарда өнер көрсетті. Ол көптеген жазбалар да жасады.

Алғашқы жылдар

Данияның Копенгаген қаласында дүниеге келген Лориц Лебрехт Хоммель Мелхиор 1908 жылы 18 жасында Копенгагендегі Корольдік опера мектебінде Пол Бангпен опералық вокалдық алғашқы сабақтарын бастамас бұрын, жас Мелхиор требл және әуесқой әнші болған. Оның әпкесі Агнес Мелхиор (1883–1945) – соқыр даниялық эсперантист. 1913 жылы Мелхиор өзінің сахналық дебютін Руджеро Леонкаваллоның «Пальяччи» операсындағы Сильвионың баритон рөлінде жасады, ол Корольдік театрда (Det Kongelige Teater) Копенгагенде өтті. Келесі бірнеше жыл бойы ол Дания Корольдік операсы мен Скандинавияның провинциялық опера компанияларында көбінесе екінші реттік баритон және бас рөлдерін орындады. Бір күні гастрольдік сапарда Мелхиор «Il trovatore» операсында ауырып қалған сопраноға көмектесіп, IV акттегі Леонора ди Луна дуэтіндегі жоғары C нотасын орындады. Сол спектакльдегі Азучена рөлін орындаған американдық контральто Мем Чарльз Кейер естіген дауысқа әсерленіп, жас әріптесіне ақылды кеңес берді: ол баритон емес, «қақпағы бар» тенор. Ол тіпті Корольдік операға Мелхиорға демалыс беру және дауысын қайта зерттеу үшін стипендия беру туралы өтінішпен хат жазды. Ол 1917–1918 жылдар аралығында Даниялық тенор Вильгельм Герольдтен (1865–1937) сабақ алды, ол 1900–1915 жылдар аралығында Ковент-Гарденде, Чикагода және басқа да жерлерде Вагнерлік рөлдерді орындаған. Бұл Мелхиордың мансабындағы шешуші кезең болды. Оның жоғары баритон дауысы төменгі тенорға айналдырылды, бірақ күшті жоғары диапазонмен. Оның екінші дебюті 1918 жылдың 8 қазанында, сондай-ақ Копенгагендегі Корольдік опера театрында, «Таннгейзер» операсының атақты рөлінде болды. 1920 жылы Мелхиор Англияға барып, Челмсфордтағы Маркони станциясынан Скандинавия астаналарына эксперименталды радио хабарларын таратуға қатысты. 1920 жылдан бастап Мелхиор Лондонға жиі келіп, Сэр Генри Дж. Вудтың «Квинс Холл» залында өтетін промоушендік концерттерде өнер көрсетті. 1920 жылдың қыркүйегінде Вагнердің «Der fliegende Holländer» операсынан «Штурман әнін» орындаған кезде ол танымал романист және Вагнердің жанкүйері Хью Уолполлмен танысты, және олар тез арада жақын дос атанды, бірге саяхаттап, бір-бірінің үйлерінде қонақтап тұрды. Уолполлдің Полперродағы коттеджіне барған кезде Мелхиор «ауылдағы концертте ән шырқап, сенсация туғызды», ал кейінірек Хелстонға барғанда ол және Уолпол екеуі де Гүл биіне қатысты. 1921 жылдың желтоқсанында Уолполмен бірге Эдинбургтегі ата-анасына (Уолполлдың) сапарға шыққан Мелхиор Ашер залында концерт берді. Уолпол 1922 жылдың ақпан айында жас Хелдентенорға қаржылық көмек көрсетіп, Виктор Бейгельдің оқу ақысының үштен екісін алдын ала төледі. 1923 жылы Уолпол Мелхиорға тағы 800 фунт стерлинг берді, бұл оған Эрнст Гренцебахпен және Вена сотының операсының әйгілі драмалық сопраносы Анна Бахр фон Милденбургпен оқуын жалғастыруға мүмкіндік берді.

Бас ұстанушы ретінде

Оның таланты туралы хабар тарап, Байройтте Косима мен Зигфрид Вагнерлер естіді. Онда 1924 жылғы фестивальдің қайта ашылуына дайындық жүргізіліп жатты. Мельхиор Зигмунд пен Парсифал рөлін орындауға шақырылды. Бұл беделді шарт 1923 жылы Берлинде Фрида Лайдермен Вагнер концерті сияқты бірнеше басқа да өнер көрсетулеріне жол ашты. Осы шамада Polydor үшін бірнеше акустикалық жазбалар жасалды. 1924 жылдың 14 мамырында Лориц Мелхиор Лондонның Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында Зигмунд рөлінде тұңғыш рет сахнаға шықты. Ол үлкен табысқа ие болды. Бірнеше аптадан кейін Мельхиор Байройттегі Фестшпильхаус сахнасында Зигмунд пен Парсифал рөлінде дебют жасады. 1925 жылдың шілдесінде Адольф Гитлер Виннифред Вагнердің шақыруымен Байройтте "Парсифал" қойылымын тамашалады. Вагнердің ложасында Гитлермен бірге отырған Уолполтің айтуынша, Мельхиор ән салғанда, "Гитлердің есінен жас мөлдіреп ақты".

Жаңа бағыттарда қозғалу

1944 және 1952 жылдар аралығында Мелхиор Metro Goldwyn Mayer және Paramount Pictures үшін Голливудтағы бес музыкалық фильмде өнер көрсетті, сондай-ақ көптеген АҚШ радио және теледидар бағдарламаларында пайда болды. 1947 жылы ол Голливудтағы Грауманның қытай театрының алдындағы алаңға қолы мен аяғының іздерін цементке қадады. 1946 жылдан 1949 жылға дейін Мелхиор жеке дирижері Езра Рахлинмен бірге әлемдік тур жасады. Олардың Данияға сапары ерекше маңызға ие болды, себебі олар король Фредерик IX-тың қонақтары болды, король өзінің сарайында жеке концерт залы бар әуесқой дирижер еді. 1952 жылы Мелхиор Нью-Йорктегі Палас театрында танымал әнші-актриса Джуди Гарландтан кейін өнер көрсетті, ол он тоғыз аптаға созылған вадевильде рекордтық көрсеткіш орнатқан болатын. 1955 жыл шамасында ресми түрде зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мелхиор эпизодтық түрде ән айтумен айналысты. Кейде ол Лос-Анджелестегі «Доджерс» бейсбол командасының ойындарында, мысалы 1963 жылғы Әлем сериясының үшінші ойынында ұлттық әнұранды орындады. 1960 жылдардың соңында ол «Лориц Мелхиор Хелдентор қоры» деген атпен дарынды «хелдентенорларды» даярлау үшін Джульярд мектебі арқылы қор құрды. 1960 жылдары ол кем дегенде бір рет «Дэнни Томас шоуында» пайда болды, онда Ширли Джонспен бірге ән шырқады, оның әкесінің рөлін сомдап, оның шоу-бизнеске қадамын басқанға көмектесті. 1972 жылдың жазында Мелхиор компанияның 50 жылдығына арналған шара аясында Иоганн Штраус I-нің «Радецкий маршын» орындау үшін Сан-Франциско опера оркестріне дирижерлік етті. Бұл оның соңғы көпшілік алдындағы өнер көрсетулерінің бірі болды.

Ұрылық құрбаны

1957 жылы 18 маусымда үш ер адам (Ричард МакФолл, Уэйн Бёрк және Альфред Дж. Поуп) Мельхиордың Лос-Анджелестегі үйіне күшпен кіріп, Мельхиор, оның әйелі және екі қызметшіні байлап, шамамен 100 000 доллар сомасындағы ақша, әшекейлер, тері және басқа да жеке мүліктерін алып қашып кетті. Бұл үш қарақшыға құнды заттар туралы Мельхиордың бұрынғы шафёрі Луис Д. Спивак хабарлаған, ол олжаның 1/3 бөлігін алуға тиіс болған.

Өлім

1947 жылдан бері американдық азамат болған Мелхиор 1973 жылы Калифорния штатының Санта-Моника қаласында қайтыс болды, 83 жасқа толуға екі күн қалғанда. Ол Копенгагендегі Ассистенс Киркегард зиратында жерленген. Одан кейін оның ұлы, даниялық-американдық жазушы және кинорежиссер Иб Мелхиор қалды, ол әкесінің өмірбаянын жазып, жылдар бойы Германиядағы Чосевиц отбасылық мүлігін Шығыс Германиядан қайтарып алу үшін соттасты.

Жазбалар

Мелхиор көптеген жазбалар жасады, бастапқыда Данияның HMV фирмасында баритон ретінде, содан кейін Deutsche Grammophon (Polydor) (1923–1930), ағылшын және неміс HMV (1927–1935), RCA Victor (1938–1941), американдық Columbia (1942–1950) және соңында Warner Bros. фирмалары үшін жазды. Оның Дания радиосындағы соңғы өнері 1960 жылы 70 жылдығын тойлауға арналған «Die Walküre» операсының бірінші актісін орындауы болды, ол жазба ретінде шығарылды.