Кіріспе

Британдық жеңіл крейсерлер класы

Минотавр класы, сондай-ақ жетекші кемесі Канадаға сатылып, аты өзгертілгеннен кейін Swiftsure класы деп те аталады, – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық Корольдік теңіз күштері үшін салынған жеңіл крейсерлер тобы. Олар 1941 жылы бекітілген, соғыс талаптарына сәйкес өзгертілген нұсқа ретінде жобаланды. Алайда, сол және келесі жылдары крейсерлер көп шығынға ұшырағанына қарамастан, бұл жаңа класты салуға салыстырмалы түрде аз мән берілді және жоспарланған он екі кемеден тек үшеуі ғана Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін аяқталды. Олар Екінші дүниежүзілік соғыста маңызды рөл атқармады, бірақ Swiftsure, британдық Тынық мұхиты крейсерлік эскадрильясының флагманы ретінде, адмирал Сесил Харкорттың Гонконгтағы жапондықтардың капитуляциясы кезінде туын көтеруі үшін таңдалды. Superb алғашқы екі кемеден сәл өзгеше конструкциямен аяқталды, тағы үш кемеге жұмыс тоқтатылды, ал соңғы үш кеме ақырында басқа конструкциямен салынды.

Дизайн

Бастапқыда бұл класс он екі кемеден тұруы тиіс болған. Олардың алтауы 1941–1942 жылдары, ал жетіншісі – «Хоук» – 1943 жылы жатқызылды. Төрт тапсырыс берілген крейсерлер дерлік бірден жойылды, үші 1942 жылғы наурызда бірінші жеңіл авиатасымалдағышқа тапсырыс алмастырылды, ал тағы біреуі, шамасы «Марс», 1942 жылғы қарашада жойылды. Сегізінші крейсер, «Беллерофон», 1944 жылдың басында салынды, содан кейін тоқтатылып, жойылды; оның бұрыннан құрастырылған қазандықтары мен турбиналары «Беллерофон» салынған Vickers Armstrong верфіндегідей құрастырылып жатқан жеңіл авиатасымалдағыштарға (бұрынғы «Эдгар») орнатылды. «Беллерофон» кейін «Нептун» классы крейсері ретінде қайта тапсырылған сияқты. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда, тек «Минотавр» ғана толыққанды аяқталды, ал қалғандары сақтауға қойылды. «Минотавр» Канада Корольдік теңіз күштеріне берілді және «Онтарио» деп аталды. Негізгі сипаттамалары мен бастапқы қару-жарағы «Фиджи» класынан 4 дюймдік қосымша екі мұнарасымен шамалы үлкейтілгенімен, «Минотаврлар» қаруды басқаруды және басқару мен ақпараттық кеңселерді біріктіруді, сондай-ақ ұрыс кемелерін операциялық басқаруға қатысты дамуды көрсетеді. 1944 жылға қарай құрылысы жүріп жатқан жеті «Минотавр» төрт ерекше топқа бөлінді, олар бір-бірінен соншалықты ерекшеленгендіктен, оларды төрт жеке крейсер класы деп санауға болады. «Свифтсюр» сенімді 274 типті «құлыптау және қадағалау» радарымен жабдықталды, бұл негізгі қарудың мақсатқа жылдам жеткенін қамтамасыз етіп, дәлдігін арттырды. Екінші «Суперб» осы жетілдірілген радарды 275 типті радарды қосып, әуе шабуылына қарсы отты басқару үшін кеңейтті, бірақ «Суперб» нұсқасында ұшқыш немесе кейінгі нұсқалардағыдай дәлдік болмады. Үшінші «Минотаврлар» тобы, «Тигрлер», олардың дамуының басында үш үштік Mk 24 6 дюймдік мұнаралардан тұратын басқа негізгі қарумен салынды, олар екі мақсатты, 60 градусқа дейін көтерілетін және 274/275 типті радарлық бақылаумен нысаналарды автоматты түрде қадағалап, соңынан еретін. Бұл қарулар және төртінші «Тигр» – «Хоук» үшін де 1946 жылдың соңына қарай дайын болды және 1950 жылдардың соңына дейін Роситта Mk 26 автоматты 6 дюймдік екі пулеметке балама ретінде сақталды. «Хоук» таң қалдыратынындай, 1945 жылдың соңында құрылысынан шығарылды, оның қазандықтары мен машиналары толық, ал қарулары дерлік аяқталған еді. Сақтауға қойылған үш кеме 1960 жылдары аяқталды. Екеуіне тікұшақтарды орналастыру және әуе шабуылына қарсы зымыран жүйелерін орнату арқылы 1970 жылдары «тікұшақ және басқару крейсерлеріне» айналды.

Өзгерістер

Swiftsure 16 қос және 6 бір 20 мм-лік зениттік пулеметпен жабдықталды, бірақ 1945 жылдың жазында барлық жеке және сегіз қос пулеметі алынып тасталды, олардың орнына 8 40 мм Бофорс және 5 40 мм Бофорс Mk III орнатылды. HMCS Ontario (бұрынғы Minotaur) Swiftsure сияқты жақын қашықтықтағы қару-жарақпен жабдықталды және соғыстың соңында алты 40 мм және алты 20 мм зениттік пулеметтен тұратын, барлығы жеке орналасқан құралдары болды. Superb соғыс аяқталғаннан кейін ғана аяқталды және оның жақын қашықтықтағы қару-жарағы сегіз 40 мм Mk III, екі 2 фунттық зениттік пулемет, төрт қос қолмен басқарылатын 20 мм және екі жеке 20 мм зениттік пулеметтен тұрды. 1953 жылдың 16 қыркүйегінде Батыс Үндістанда Swiftsure және эсминец соқтығысқаннан кейін Swiftsure негізінен 1956–59 жылдарғы қайта құру үлгісімен қайта құрылды. Swiftsure-дегі жұмыс негізінен аяқталды, бірақ қолда бар жалғыз қару-жарақпен жабдықталғаннан гөрі резервке қойылды, ол оның бастапқы және еңбекті көп қажет ететін үш еселі 6 дюймдік зениттік пулеметтері, екі қос 4 дюймдік зениттік пулеметтері және алты арналы MRS8 АҚШ-та жасалған өртті басқару жүйесімен басқарылатын L/60 Бофорс пулеметтері болатын. 1953 жылғы кемені жаңа 3 дюймдік 70 калибрлі қос зениттік пулеметтермен жаңарту жоспары уақыт және құн тұрғысынан тым қымбатқа түскендіктен, және DC-ден AC-ге қажетті түрлендіру жартылай тозығы жеткен кемелер үшін тым қымбат деп есептелді. 965 типті радарды жаңа торлы мачтада және деректерді жіберу құрылғысын орнату мүмкіндігі қарастырылды. Tiger класындағы крейсерлерді аяқтау құны (35 миллион фунт стерлинг) жаңа автоматты пулеметтердің істен шығуы сияқты маңызды саяси мәселе болды. Істен шығу мәселесі 1958 жылға қарай ішінара шешілді, бірақ жобаның сенімділігіне соңғы нүке салғаннан кейін ғана. 1960 жылдың басында Lion және Blake кемелерінің құрылысын тоқтату қаупі туды, ал автоматты пулеметтік крейсерлер АҚШ және КСРО-да ескірген деп есептелді. Swiftsure-ді эсминец Diamond-пен соқтығысқаннан кейін жаңарту кезінде пайда болған жарылулар жөндеуді баяулатты, құн шығындарын арттырды және Belfast сияқты бір уақытта қайта іске қосу мүмкін болмады. Swiftsure-ді жөндеу жұмыстары 1956 жылдың ақпанында басталды және 1959 жылдың желтоқсанында аяқталуы жоспарланған. 1959–60 жылдары Корольдік теңіз күштері Swiftsure-ді крейсер-тікұшақ тасымалдаушының жаңа үлгісі ретінде сақтап қалу үшін күшті күресті. Бұл жоба он жылдан кейін оның туысқан кемелерінде іске асырылды. Бұл ұшақ тасымалдауыштарда истребительдер мен шабуылдық ұшақтарға көбірек орын беруге бағытталған.

Кемелер

+ Құрылыс деректеріNamePennantBuilderЖаттырылғанЖұмылдырылғанТағдыры53Harland & Wolff20 қараша 194129 шілде 1943Каралевалық Канада Әскери-теңіз күштеріне берілді, 1944 жылғы шілдеде HMCS Ontario ретінде 25 мамырда қолданысқа енгізілді. Осакада бұзылды, 196008Vickers Armstrong22 қыркүйек 19414 ақпан 194322 маусым 1944Инверкитингте бұзылды, 196225Swan Hunter23 маусым 194231 тамыз 194316 қараша 1945Далмуирде бұзылды, 1960Hawke27HM Докярд, Портсмут1 шілде 1943rowspan=2 rowspan=2 1946 жылдың наурызында жобасы тоқтатылды; слипвейде бұзылдыBellerophon (бұрынғы Tiger, бұрынғы Blake)50Vickers Armstrong1944 жылдың тамызынан кейін; слипвейде бұзылдыBlake (бұрынғы Tiger) Fairfield 17 тамыз 1942 20 желтоқсан 1945 Defence ретінде қайта жобаланып салынды Scotts 24 маусым 1942 2 қыркүйек 1944Bellerophon (бұрынғы Blake) John Brown 1 қазан 1941 25 қазан 1945Mars1946 жылы жобасы тоқтатылды.