Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гран-де-Комор (ɡʁand kɔmɔʁ) – Африка жағалауындағы Комор аралдарының бірі. Бұл Комор мемлекетінің ең үлкен аралы. Халықтың көп бөлігі коморлық этностық топқа жатады. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, аралдағы халық саны шамамен 316 600 адамды құрайды. Аралдың астанасы – Морони, ол сонымен қатар ұлттық астана болып табылады. Арал екі қалқан тәрізді жанартаудан тұрады, ал Картхала тауы – елдің теңіз деңгейінен ең биік нүктесі. 2002 жылғы конституцияның 2009 жылғы жаңартылған нұсқасына сәйкес, басқа аралдар сияқты, оны сайланған губернатор басқарады, ал федералдық үкіметтің билігі айтарлықтай төмендеді. Нгазиджа деген атау кейде бұрынғы стандарт емес Нжазиджа түрінде кездеседі.
Grande Comore (ɡʁand kɔmɔʁ; ) is an island in Comoros off the coast of Africa. It is the largest island in the Comoros nation. Most of its population is of the Comorian ethnic group. Its population as of 2006 is about 316,600. The island's capital is Moroni, which is also the national capital. The island is made up of two shield volcanoes, with Mount Karthala being the country's highest point at above sea level. According to the 2009 revision of the constitution of 2002, it is governed by an elected Governor, as are the other islands, with the federal government being much reduced in power. The name Ngazidja is sometimes seen in the now nonstandard form Njazidja.
Тарих
Бірнеше ғасыр бойы Гранде-Комор бірнеше сұлтандықтарға бөлінді, соның ішінде Бамбао, Ицандра, Мицамихули, Мбаджин, Хамбу, Вашили, Хамахаме, Мбванкуу, Мбуде және Домба. Сұлтандар мфауме деп те аталатын. 1886 жылы Анжуанның билеушісі Сұлтан Саид Али бин Саид Омар басқа сұлтандықтарды басып алып, аралдың француз протекторатын қабылдап, "Нгазиджа мемлекетін" жариялады. 1893 жылы Сұлтан Саид Али Реюньонға жер аударылды. 1908 жылы Франция аралды басып алып, сұлтандықтар жойылды. 1975 жылы Гранде-Комор, Анжуан және Мохели Комор мемлекеті ретінде тәуелсіздік жариялады. 1996 жылы 23 қарашада Эфиопия әуе компаниясының 961 рейсі Эфиопия әуе кеңістігінде Аддис-Абебадан Найробиге бағыт алғанда қақпарылды. Отын таусылғаннан кейін Боинг 767 260ER Гранде-Комор маңындағы Үнді мұхитына құлап, борттағы 175 адамның 125-і, оның ішінде 3 қақпарылған адам қаза тапты. 1997 жылы Комор мемлекеті Анжуан мен Мохелидің бөлініп кетуімен ыдырады. Гранде-Комор федералдық бақылаудағы жалғыз арал болып қалды. Алайда, 2002 жылға қарай Гранде-Комор жаңа конституция бойынша басқа аралдармен қайта біріктірілді. Абду Суле Эльбак 2002 жылдың мамыр айында Гранде-Комор президенті болып сайланды. Ол бірінші турда 17% дауыс алып, көшбасшы болды, ал екінші турда 60% дауыс жинады. Ол 2007 жылдың шілдесінде өткен сайлауға дейін лауазымында қалды, содан кейін Мохамед Абдуллахаб арал президенті болып сайланды.
For several centuries, Grande Comore was divided into a number of sultanates, including Bambao, Itsandra, Mitsamihuli, Mbajini, Hambuu, Washili, Hamahame, Mbwankuu, Mbude and Domba. The sultans were also known as mfaume. In 1886, the ruler of Anjouan, Sultan Said Ali bin Said Omar declared a "state of Ngazidja", usurping the other sultanates and accepting a French protectorate over the island. In 1893, Sultan Said Ali was sent into exile on Réunion. In 1908, France annexed the island and the sultanates were abolished. In 1975, Grande Comore, Anjouan and Mohéli declared independence as the nation of Comoros. On 23 November 1996 Ethiopian Airlines Flight 961 was hijacked while in Ethiopian airspace en route from Addis Ababa to Nairobi. The Boeing 767 260ER crash landed in the Indian Ocean near Grande Comore after running out of fuel, killing 125 out of the 175 people on board, including 3 of the hijackers. In 1997, the Comoros nation began to fall apart as Anjouan and Moheli seceded. Grande Comore became the only island under federal control. By 2002, however, Grande Comore was reunited with the other islands under the new constitution. Abdou Soule Elbak was elected President of Grande Comore in May 2002. He received only 17% of the vote in the first round, coming in first place, and received 60% of the vote in the runoff. He remained in his post until the July 2007 elections, at which point Mohamed Abdoulwahab won the island's presidency.
Көлік
Принц Саид Ибрагим халықаралық әуежайы аралға қызмет көрсетеді.
Prince Said Ibrahim International Airport serves the island.