Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуэрто-Рико экономикасын өзгерткен жобалар сериясы. "Бутстрап" операциясы (lang es) – Пуэрто-Рико экономикасын индустриалды және дамыған экономикаға айналдырған жобалар сериясіне берілген атау. АҚШ-тың федералдық үкіметі, қазіргі кезде Пуэрто-Рико Өнеркәсіптік Даму Компаниясы деп аталатын ұйыммен бірлесіп, Пуэрто-Риконы жоғары табысты өнеркәсіптік аймаққа трансформациялаған бірқатар амбициялық экономикалық жобаларды іске қосты. "Бутстрап" әлі де Пуэрто-Риконың экономикалық моделі ретінде қарастырылады, себебі арал әлі де білімге негіделген экономикаға өте алмады.
Series of projects which transformed the economy of Puerto Rico
Operation Bootstrap (lang es) is the name given to a series of projects which transformed the economy of Puerto Rico into an industrial and developed one. The federal government of the United States together with what is known today as the Puerto Rico Industrial Development Company set forth a series of ambitious economical projects that evolved Puerto Rico into an industrial high income territory. Bootstrap is still considered the economic model of Puerto Rico as the island has still not been able to evolve into a knowledge economy.
Өмір сүру деңгейінің артуы
Операция Bootstrap нәтижесінде тұрақты жұмыс таба алғандар бұрынғыдан жоғары жалақы алды, шын мәнінде, "1953 жылы өндірістегі ерлердің орташа нақты апталық жалақысы 18 доллар, ал әйелдердікі 12 доллар болса, 1963 жылы тиісінше 44 және 37 долларға дейін өсті". Өнеркәсіп пен өндірістің дамуы басқа да оң әсерлерді көрсетті: жаңа электр желілері салынды, ірі қалалардағы жолдар жаңарып, кеңейтілді және ірі тұрғын үйлер салу басталды. Осының нәтижесінде Пуэрто-Рикодағы адамдардың өмір сүру ұзақтығы шамамен 23 жылға артты.
Those able to secure a stable job as a result of Operation Bootstrap received higher wages than before, in fact, "The average real weekly salary in manufacturing increased from $18 for men and $12 for women in 1953 to $44 and $37 respectively in 1963." The increase in industrialization and manufacturing saw positive effects in other places, as new electric grids were built, new roads were paved in major cities, and major housing development was underway. As a result, life expectancy in Puerto Rico jumped almost 23 years.
Жұмыс нарығындағы өзгерістер
Пуэрто-Рикодағы жалақылы қызметкерлер Операция Бутстрап кезінде Онжылдық Балық аулау және ауыл шаруашылығындағы жұмыс Отызжылдық аралығындағы жұмыс Отызжылдық аралығындағы жұмыс Отызжылдық аралығындағы жұмыс Жұмыспен қамтудың таза шығыны Жұмыспен қамтудың таза шығыны 1940 жылдар 230 000 Н/А 56 000 Н/А Н/А Н/А 1950 жылдар 216 000 6,08% 55 000 1,79% 15 000 5,24% 1960 жылдар 125 000 42,13% 81 000 47,27% 65 000 23,99% 1970 жылдар 68 000 45,60% 132 000 62,96% 6 000 2,91% Жалпы 162 000 70,43% 76 000 135,71% 86 000 30,07%
+ Salaried employees in Puerto Rico during Operation Bootstrap Decade Jobs in fishing & agriculture Decade over decade ratio Jobs in manufacturing Decade over decade ratio Employment net loss Employment net loss ratio 1940s 230,000 N/A 56,000 N/A N/A N/A 1950s 216,000 6.08% 55,000 1.79% 15,000 5.24% 1960s 125,000 42.13% 81,000 47.27% 65,000 23.99% 1970s 68,000
45.60% 132,000 62.96% 6,000 2.91% Total 162,000 70.43% 76,000 135.71% 86,000 30.07%
Өндірістік жұмыс орындары сонымен қатар жұмыс нарығында жынысқа қатысты өзгерістерге әкелді. 1940 жылы әйелдер Пуэрто-Риконың жалпы халқының жартысын құрады, бірақ жұмыс күшінің 25%-дан азын құрады. 1932 жылдан 1957 жылға дейін кәсіптік білім алушылар саны 5 700-ден 110 000-ға дейін өсті. Кәсіптік білім берудің өсуі Пуэрто-Рико азаматтарын Bootstrap бағдарламасымен жаңадан ашылған фабрикаларда жұмыс істеуге дайындау мақсатында жүзеге асырылды.
Manufacturing jobs also led to a shift in the job market as it pertains to gender. In 1940, women represented half of the total population of Puerto Rico, but represented less than 25% of the labor force. From 1932 1957 the number of students enrolled in vocational education went from 5,700 to 110,000. The rise in vocational education was designed to prepare Puerto Rican's for work in factories newly developed by the Bootstrap program.
Жаппай көші-қон
Пуэрто-Рикодан жаппай көшіп кету "Бутстрап" операциясының салдары болды. Өнеркәсіптік сектордың өсуі, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Пуэрто-Рико экономикасын сипаттаған бір егістікке негізделген плантациялардағы жұмыс орындарының қарқынды азаюымен тең келмеді. Сонымен қатар, АҚШ компаниялары пуэрто-рикалықтарды жұмысқа іздесе де, олар жаңа, тіпті арзан жұмыс күшін іздеуге әзір болды. Бұл аралдағы тұрғындардың жұмыспен қамтылуының тұрақсыздығына тікелей себеп болды. Нәтижесінде, бүкіл аралда жаппай жұмыссыздыққа ұшырады, ең көп әсер ауылдық жерлерге тиді. Тұрғындар Сан-Хуан сияқты ірі қалаларға көшуге немесе АҚШ-қа жақсы қаржылық мүмкіндіктер мен жоғары жалақы табу үшін көшіп баруға мәжбүр болды. 1950 жылдары (Пуэрто-Рикодан эмиграцияның ең жоғары шағы), шамамен 470,000 пуэрто-рикалық өз елінен эмиграция жасады, олар Нью-Йорк (халықтың 85% осы қалаға қоныстанды), Филадельфия және Шығыс жағалаудағы басқа қалаларға бағыт алды. 1960-1970 жылдары Пуэрто-Рикодан эмиграция күрт азайды.
Mass emigration from Puerto Rico was a result of Operation Bootstrap. The growth of the industrial sector could not match the rapid decline of monocultural plantation jobs that characterized the economy of Puerto Rico Pre World War II. Also, while U. S. businesses sought Puerto Ricans for labor, these businesses were still very willing to continue to seek new, and even cheaper forms of labor. High volatility in employment for those on the island was a direct result. This led to mass unemployment across the island, with the countryside seeing the largest effect. Residents were forced to either move to bigger cities like San Juan or immigrate to the United States for better financial opportunities and higher wages. In the 1950s (the peak of Puerto Rican emigration from the island), as ~470,000 Puerto Ricans emigrated from their country, they went to cities like New York City (where 85% of which people settled), Philadelphia, and others along the East Coast. Through the 60's and 70's, emigration from Puerto Rico declined dramatically.
Мәжбүрлеп стерильдеу
1940-1960 жылдары АҚШ қолдаған бағдарламалар аралдағы әйелдердің стерилизациялануы мен тууды реттеуін ынталандырды. Бұл бағдарламалар аралдағы "халық тығыздығы" деген қабылданатын мәселеге байланысты туындады. Пуэрто-Рикодағы отбасылардың орташа мөлшері 5-6 адамды құрады, және бұл аралдағы жұмыссыздық пен жоғары кедейлік деңгейінің себептерінің бірі деп есептелді. Луис Муньос Маринь халық тығыздығының қабылданатын мәселесі "Боутстрап" операциясына кедерес келтіруі мүмкін деп алаңдады, сондықтан оның әкімшілігі бұл бағдарламаны қолдады. Арал бойынша стерилизация процедурасы "la operación" деп аталды. Антония Дардердің сөзіне сәйкес, "1969 жылы бала тудыру жасындағы Пуэрто-Рико әйелдерінің 35% -ы осы операцияны жасаған".
Throughout the 1940s and to the 1960s, programs supported by the United States encouraged sterilization and birth control for the women on the island. These programs were birthed out of a perceived "overpopulation" problem on the island. Puerto Rican families averaged 5 to 6 people per family, and this was labeled as partly the reason for the unemployment and high poverty rates on the island. Luis Muñoz Marín was concerned that the perceived overpopulation problem could derail Operation Bootstrap, so his administration was in support. Across the island, the sterilization procedure was referred to as 'la operación." According to Antonia Darder, "By 1969, 35% of all Puerto Rican women of child bearing age had undergone la operación."