Бел-Ами: Парижтің әдепсіз журналисінің өркендеуі

Кіріспе

1885 жылы Гей де Мопассанның романы, 1885 жылғы француз романы.

«Бел-Ами» («Қымбат досым») – француз жазушысы Гей де Мопассанның 1885 жылы жарық көрген екінші романы. Ағылшын тіліне аудармасы «Бел-Ами, немесе, ізбасардың тарихы: роман» деген атпен 1903 жылы алғаш рет жарық көрді. Роман журналист Жорж Дюройдың Францияның Африкалық колонияларындағы кедей, бұрынғы атты әскер сарбазынан Париждегі ең сәтті адамдардың біріне дейінгі сыбайлас жемқорлық жолын баяндайды. Ол мұның көп бөлігін қуатты, зиялы және бай әйелдерді манипуляциялау арқылы жетеді.

Қорытынды

Романның оқиғасы Париждегі жоғары орта таптағы ортада, "La Vie Française" газетінің жетекші журналистері мен олардың достарында өтеді. Онда үш жыл бойы Алжирде әскери қызмет атқарған Жорж Дюройдың оқиғасы баяндалады. Алты ай бойы Парижде кеңсе қызметкері болып жұмыс істегеннен кейін, бұрынғы жолдасы Форестиемен кездесу оған журналист ретінде мансабын бастауға мүмкіндік береді. Кішігірім оқиғалар мен жаңалықтарды жариялаушы репортерден бас редакторға дейін көтеріледі. Дюрой өзінің табысына Форестиердің әйелі Мадленнің арқасында қол жеткізді. Ол оған алғашқы мақалаларын жазуға көмектеседі. Сонымен қатар, ол жетекші саясаткерлер арасындағы байланыстарын пайдаланып, оған сахна артында белсенді түрде саясатқа араласуға мүмкіндік беретін ақпарат береді. Дюрой сонымен қатар мадам Форестиердің қонақ бөлмесінде көптеген саясаткерлермен танысады. Дюрой Форестиердің досы, тағы бір ықпалды қоғам адамы мадам де Марельдің сүйіктісі болады. Кейінірек Дурой Мадлен Форестиерді де азғыруға тырысады, бірақ ол Дуройдың жыныстық қатынасқа түсуін қабылдамайды және олар достар болып қалуды ұсынады. Бірнеше айдан кейін Шарль Форестиердің денсаулығы нашарлап, оны қалпына келтіру үшін Францияның оңтүстігіне сапар шегеді. Көп ұзамай Дурой Мадленнен хат алады, оған қосылып, күйеуінің соңғы сәттерін көтеруге көмектесуін сұрайды. Форстиер қайтыс болғаннан кейін Дюрой Мадленге үйленуге ұсыныс жасайды. Бірнеше апта ойланып, ол келіседі. Жорж өзінің атына бедел беру үшін мақалаларына Du Roy (французша аристократиялық стильдегі есім) деп қол қояды. Ерлі-зайыптылар Жорждың балалық шағы өскен аймақ - Нормандияға барып, оның шаруа ата-анасымен танысады. Шын мәнінде, оның романтикалық күтулері басқаша екенін байқаған Мадлен өзінің ата-анасымен өте ыңғайсыз сезінеді, сондықтан олармен бірге болу қысқа. Газет кеңсесінде Дуройдың мақалаларын әйелі жазғандықтан мазақталады, дәл сол сияқты марқұм Форестиердің мақалаларын әйелі жазған. Газеттегі әріптестері оны 'Форстиер' деп атайды, бұл Жоржды ашуландырады, ол Мадленді қатты қызғанады, ол Форестиерге опасыздық жасағанын мойындайды, бірақ ол ешқашан мойындамайды. Қызғаныш сезіміне берілмеу үшін Дюрой газет иесінің әйелі Уолтермен қарым-қатынас жасайды. Ол әсіресе жеңіске ұнайды, өйткені ол оның алғашқы некеден тыс сүйіктісі. Алайда кейінірек ол бұл шешімінен өкінді, өйткені оны қаламай тұрғанда, одан құтылу мүмкін емес. Дюройдың әйелімен қарым-қатынасы бұзылады; бір кезде ол полиция инспекторы мен тағы үш полиция қызметкерін әйелі сүйіктісі Мсье Ларош Матьемен кездесетін пәтерге алып барады. Олар екеуін де неке адалдығын бұзған күйі ұстап алады. Дюрой полиция қызметкерлерін әйелінің неке адалдығын бұзуының куәсі ретінде пайдаланып, ажырасуды жеңілдетті. Полиция оған бұлай етуді ұсынса да, ол қызды немесе оның сүйіктісін тұтқындатқан жоқ. Соңғы екі тарауда Дюройдың билікке көтерілуі жалғасады. Дюрой, қазір бойдақ адам, өзінің бастығының қызының өзіне деген махаббатын пайдаланып, онымен қашып кетуді ұйымдастырады. Ата-ананың бұған рұқсат беруден басқа амалы жоқ. Соңғы тарауда Дюройдың "қоғамда жоғары санаттағылардың" бар екендігіне байланысты тойда табысқа жеткені көрінеді. Алайда оның ойлары негізінен мадам де Мареллге тиесілі, ол оған сәттілік тілейтін кезде, оны жаңа некеге тұрғаны үшін кешіргенін және олардың жақын кездесулері қайта басталатынын көрсетеді.

The novel is set in Paris in the upper middle class environment of the leading journalists of the newspaper La Vie Française and their friends. It tells the story of Georges Duroy, who has spent three years in military service in Algeria. After working for six months as a clerk in Paris, an encounter with his former comrade, Forestier, enables him to start a career as a journalist. From a reporter of minor events and soft news, he gradually climbs his way up to chief editor. Duroy initially owes his success to Forestier's wife, Madeleine, who helps him write his first articles and, when he later starts writing lead articles, she adds an edge and poignancy to them. At the same time, she uses her connections among leading politicians to provide him with behind the scenes' information which allows him to become actively involved in politics. Duroy is also introduced to many politicians in Madame Forestier's drawing room. Duroy becomes the lover of Forestiers' friend Mme de Marelle, another influential socialite. Duroy later tries to seduce Madeleine Forestier too, but she repulses Duroy's sexual advances and offers that they remain friends without ulterior motives. In a few months, Charles Forestier's health deteriorates, and he travels to the south of France to regain it. Soon afterwards, Duroy receives a letter from Madeleine, imploring him to join her and help her bear the last moments of her husband's life. When Forestier dies, Duroy asks Madeleine to marry him. After a few weeks to consider, she agrees. Georges now signs his articles Du Roy (an aristocratic style of French name) in order to add prestige to his name. The married couple travels to Normandy, the region of Georges's childhood, and meets his peasant parents. Finding the reality different from her romantic expectations, Madeleine feels very uncomfortable with his parents, and so their stay with them is short. In the newspaper office, Duroy is ridiculed for having his articles written by his wife, just as the late Forestier had his articles written by her. His newspaper colleagues call him 'Forestier', which angers Georges, and he becomes heavily jealous of Madeleine, insisting that she admit having been unfaithful to Forestier, but she never does. In order to suppress the stings of jealousy, Duroy starts an affair with Mme Walter, the wife of the owner of the newspaper. He especially enjoys the conquest, as he is her first extramarital lover. Later on, however, he regrets the decision, for he cannot get rid of her when he does not want her. Duroy's relations with his wife become estranged; at one point, he takes a police superintendent and three other police officers to a flat in which his wife is meeting Monsieur Laroche Mathieu, her lover. They catch the two in the act of adultery, which was then a crime punishable under the law. Duroy used the police as witnesses of his wife's adultery to facilitate their divorce. He did not have her or her lover arrested, although the police gave him the option to do so. In the last two chapters, Duroy's ascent to power continues. Duroy, now a single man, makes use of his chief's daughter's infatuation with him, and arranges an elopement with her. The parents then have no other choice but to grant their assent to the marriage. The last chapter shows Duroy savouring his success at the wedding ceremony, at which 'all those who figured prominently in society' are present. His thoughts, however, chiefly belong to Mme de Marelle who, when wishing him all the best, indicates that she has forgiven him for his new marriage and that their intimate meetings can be taken up again.

Мәдениеттің әсері

Ағылшын романисі Джон Брэйн өзінің сүйікті жазушысы Гай де Мопассан екенін, ал оның тұңғыш романы "Жоғарғы қабаттағы бөлме" (1957) "Бел-Ами" романының негізінде жазылғанын, бірақ "сыншылар оны байқамады" деді.