Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Сібір таймені (Hucho taimen), сонымен қатар кәдімгі таймен (Обыкнове́нный тайме́нь), Сібір алып алабұғасы немесе Сібір ласосы деп те аталады, бұл ласось тұқымдасына жататын сәуле қанатты балық. Бұл балықтар Сібір және іргелес аймақтардағы өзендерде таралған және жыл бойы ауланады.
Siberian taimen (Hucho taimen), also known as the common taimen (Обыкнове́нный тайме́нь), Siberian giant trout or Siberian salmon, is a species of salmon like ray finned fish from the genus Hucho in the family Salmonidae. These fish are found in rivers in Siberia and adjacent regions, and are harvested throughout the year.
Әдет-ғұрыптары мен ауқымы
Таймен Волга және Печора өзендерінің бассейндерінен батыста Яна және Амур өзендерінің бассейндеріне дейін таралған, Ресей, Қазақстан, Моңғолия және Қытайдың кейбір аймақтарында кездеседі. Іріктесек, бұл Еуразиядағы Каспий, Арктика және Тынық мұхиты су алаптарының бөліктерін қамтиды. Моңғолияда таймен Арктика және Тынық мұхиты су алаптарында, атап айтқанда Енисей/Селенга, Лена және Амур өзендерінің алабында таралған. Таймен ағын суларда тіршілік етеді және көлдерде сирек кездеседі, көбінесе сала өзендерінің құйылатын жеріне жақын болады. Таймен анадромды емес, бірақ шағылысу маусымында жылдамдығы артады. Монголияның Ег-Ур өзендерінде тайменнің орташа мекендеу аймағы - , бірақ кейбір таңбаланған жекелемелер үй аймағына дейін жетеді. Кейбір авторлар тайменді хученнің, яғни *Hucho hucho taimen* түршесі деп санайды.
The taimen is distributed from the Volga and Pechora River basins in the west to the Yana and Amur River basins in the east, spanning portions of Russia, Kazakhstan, Mongolia, and China. On a larger scale, this includes parts of the Caspian, Arctic, and Pacific drainages in Eurasia. In Mongolia, the taimen is found in both the Arctic and Pacific drainages, specifically the Yenisei/Selenga, the Lena, and the Amur River Basins. The taimen lives in flowing water and is only occasionally found in lakes, usually near the mouth of a tributary. The taimen is not anadromous, but does show increased movement rates during the spawning season. The average home range size of taimen in the Eg Üur rivers of Mongolia is , but some tagged individuals show home ranges up to Some authors consider the taimen to be a subspecies of the huchen, i. e. Hucho hucho taimen.
Сипаттама
Түсі географиялық жағынан әр түрлі, бірақ әдетте басы зәйтүн жасыл, ал құйрығы қызғылт қоңыр болады. Адипоздық, анальдық және құйрықтық қанаттары көбінесе қою қызыл түсті. Құрсақ бөлігінің түсі ақтан қара сұрға дейін өзгереді. Таймен әлемдегі ең ірі сальмонад тұқылының өкілі болып саналады, орташа және ең үлкен өлшемдері бойынша Солтүстік Америкадағы ең ірі сальмонад – чинок сальмонынан ауыр. Қолына түсетін көптеген ересек балықтардың салмағы шамамен, орташа ұзындығы шамамен, ал ең үлкен ұзындығы шамамен құрайды. Ең ірі өлшемі нақты белгілі емес, бірақ 1943 жылы Ресейдегі Котуй өзенінде ұзындығы және салмағы бар балық ең ірісі деп есептеледі. IGFA әлемдік рекорды ұзындығы бар балыққа тиесілі. Таймен кем дегенде 55 жылға дейін өмір сүруі мүмкін.
Coloration varies geographically, but is generally olive green on the head blending to reddish brown in the tail. Adipose, anal, and caudal fins are often dark red. The belly ranges from nearly white to dark gray. The taimen appears to be the largest salmonid in the world, being heavier at average and maximum sizes than the largest North American salmonid, the chinook salmon. Most mature fish caught weigh from The average length is from The maximum length is about The maximum size is not assured, but supposedly a fish caught in the Kotui River in Russia in 1943 with a length of and a weight of is the largest size recorded. The IGFA world record is with a length of It can reach at least 55 years of age.
Диета
Ересек таймендер негізінен балықпен қоректенеді, бірақ олар жиі егеуқұйрықтар мен құстар сияқты құрлықта тіршілік ететін жануарларды да жейді.
Adult taimen are mainly piscivores, eating fish, though they frequently eat terrestrial prey such as rodents and birds.
Балық аулау және коммерциялық пайдалану
Таймен балығы, әсіресе, жеңілдете балық аулаушылардың арасында белгілі болып келеді. Бұл түрдің саны азайып бара жатқандықтан, көптеген аймақтарда тұмсықсыз ілгектерді қолданып аулап, қайта суға жіберу практикасы қолданылады. Тайменді сақтау қоры сияқты ұйымдар қалған популяцияны сақтау жөнінде жұмыс жүргізіп жатыр. Таймен кейде (көбінесе заңсыз) коммерциялық мақсатта ауланғанымен, оның төмен бағасы және баяу өсуі мен көбеюі оны спорттық балық ретінде бағалырақ етеді.
The taimen is becoming a more well known game fish, particularly for fly fishers. Catch and release with barbless hooks is practised in many areas to conserve dwindling populations of this species. Organizations such as the Taimen Conservation Fund are working to conserve the remaining populations. While the taimen is sometimes (often illegally) harvested commercially, its low price and slow growth and reproduction make it more valuable as a game fish.
Қорғау
Тайменді Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) осал және саны азайып бара жатқан түр деп бағалаған. National Geographic журналы тайменді "Моңғолдың қорқынышты трофосы" деп атады.
The taimen has been assessed as vulnerable and in decline by the International Union for Conservation of Nature (IUCN). National Geographic called the taimen the "Mongolian Terror Trout".