Кіріспе
Бангладеш әншісі, композитор және азаттық күрескері Махбубул Хаке Хан (28 ақпан 1950 жыл – 5 маусым 2011 жыл), Азам Хан ретінде танымал, Бангладеш әншісі, ән жазушы, продюсер және «Уччарон» поп-рок тобының жетекші әншісі болды. Ол сондай-ақ 1971 жылы Бангладеш Азаттық соғысына қатысқан азаттық күрескері болды. Ол Бангладеш халық музыкасы тарихындағы ең ұлы суретшілердің бірі және Бангла рок музыкасының негізін қалаушы тұлға саналады. Дакада туып өскен ол бала кезінен музыкаға қызығушылық танытып, 1967 жылы «Trinity Artist Group» тобымен музыкалық мансабын бастады. 1969 жылы пакистандық әскерге қарсы халық көтерілісіне қатысып, оның нәтижесінде Пәкістан президенті Әйүп Хан отставкаға кетіп, наразыларға басқа да жеңілдіктер берілді. 1971 жылы әкесінің ықпалымен ағаларымен бірге Бангладеш Азаттық соғысына қатысты. Ол Үндістанның Мегалой штатында әскери оқудан өтті. Ол майор Халед Мошаррафтың басшылығымен 2-ші секторда шайқасты. 1971 жылдың желтоқсан айының ортасында оқу лагерінен оралып, музыкалық мансабын жаңадан бастады. Ол достары Нилу (жетекші гитара), Мансур (ритм гитара) және Садек (добыл)пен бірге «Уччарон» атты алғашқы рок-тобын құрды. Олар 1972 жылы алғаш рет Бангладеш теледидарында өнер көрсетті. 1975 жылы «Rail Liner Oi Bostite» әнімен коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. 1970-ші жылдары «Алал ар Дулал», «Салека Малека» және «Папри Кено Боджена» сияқты тағы да бірнеше хит әндері шықты. 2019 жылы ол музыка индустриясына қосқан үлесі үшін екінші жоғары мемлекеттік наградасы – «Екушей Падак» орденімен марапатталды. Ол «Поп Самраты» (Поп Императоры) және «Рок Гуруы» деп аталды.
Mahbubul Haque Khan (28 February 1950 – 5 June 2011), known as Azam Khan, was a Bangladeshi singer songwriter, record producer, and lead singer for the pop rock band Uccharon. He was also a freedom fighter who took part in the Liberation War of Bangladesh in 1971. He is considered to be one of the greatest artists in the history of Bangladeshi folk music and a founding figure of Bangla rock. Born and raised in Dhaka, he had been interested in music since childhood and would later begin his music career with Trinity Artist Group in 1967. He took part in the 1969 mass uprising against the Pakistani military, which resulted in the resignation of Pakistan's president, Ayub Khan among other concessions to protesters. In 1971, inspired by his father, he and his brothers took part in the Liberation War of Bangladesh. He was trained in Meghaloy, India. He fought in Sector 2, under Major Khaled Mosharraf. In mid December, 1971 he came back from the training camps and restarted his music career. He founded the pioneering rock band Uchcharon, along with his friends Nilu (lead guitar) and Mansoor (rhythm guitar), and Sadek (drums). They first appeared on Bangladesh Television in 1972. They achieved commercial success with the hit "Rail Liner Oi Bostite" in 1975. This was followed up with more hit songs in the 1970s, like "Alal ar Dulal", "Saleka Maleka" and "Papri Keno Bojhena". In 2019, he was postumously awarded the second highest civilian honour award, Ekushey Padak, in recognition of his contribution to the music industry. He has been dubbed "The Pop Samrat" (The Pop Emperor) and "The Rock Guru."
Ерте өмір
Хан 1950 жылғы 28 ақпанда Дака қаласының Азимпур ауданында Афтабуддин Хан мен Жобеда Бегум отбасында дүниеге келген. Олар бұрын №10 Мемлекеттік квартал колониясында тұрған. Оның әкесі Хатшылықтың Ішкі істер департаментінде әкімшілік қызметкер болып жұмыс істеген, сонымен қатар гомеопатия дәрігері де болған. Оның анасы әнші болған, ол оның музыкаға деген құштарлығының бастауы болды. Оның үш інісі – Саид Хан, Алам Хан, Лейкот Әли Хан және бір сіңлісі – Шамима Ахтер Ханом болды. 1956 жылы әкесі Камалапурде үй салған. Ол Мотихил провинциялық мектебіне қабылданды. 1965 жылы ол Сиддхесвари ұлдар лицейінің коммерциялық бөліміне оқуға түсті, және 1968 жылы орта мектеп аттестатын тапсырды. 1970 жылы Т&Т колледжіне оқуға түсті, бірақ оның оқуы әкесі мен бауырларымен бірге Азаттық соғысына қатысуынан үзіліске ұшырады.
Бостандық соғысына қатысуы
1969 жылы Хан Батыс Пәкістан үкіметіне қарсы Шығыс Пәкістанда (Халықтық ояну, গণঅভ্যুত্থান) болған жаппай көтеріліске қатысты. Ол "Тринити" суретшілер тобының (ক্রান্তি শিল্পী গোষ্ঠী) мүшесі болды. Ол Пәкістан басшыларына қарсы әндер жазды. 1971 жылы әкесі Афтабуддин хатшылықтың аға лауазымды қызметкері болды. Әкесі оны және оның бауырларын соғысқа қосылуға шақырды. 21 жасында ол екі досымен бірге майор Халед Мошаррафтың 2-ші сектордағы құрамасында қызмет ету мақсатымен Ағарталаға жаяу жолға шықты. Үндістандағы Мелагар лагерінде оқып-үйренгеннен кейін Хан Комиллада Пәкістан армиясына қарсы күресті. Ол алдымен Салда және Ағартала шайқастарында болды, содан кейін Пакистанға қарсы партизан соғысына қатысу үшін Дакаға жіберілді. Хан секция командирі Халед Мошаррафтың басшылығындағы "Крак взводы" деп аталатын партизандық топта қызмет етті. Ол Дака және айналасындағы бірнеше партизандық шабуылдарға қатысып, бөлім командирі шеніне көтерілді. Хан Джатрабари-Гулшан аймағындағы партизандық операцияларды басқаруға жауапты болды. Оның басшылығымен өткен ең танымал операция – "Титас операциясы" болды. Олардың міндеті – Даканы газбен жабдықтауды қамтамасыз ететін құбырларды жою еді. Олардың басты нысаны – "Интерконтиненталь" қонақүйін (қазіргі "Шератон" қонақүйі) жабдықтаған құбырлар болды. Олардың мақсаты – сол қонақүйлерде орналасқан шетелдіктерге соғыс туралы хабар беру және олардың наразылығын тудыру еді. Соғыс кезінде оның сол құлағына тиген жарақаттан есту қабілеті нашарлады. Оның бөлімшесі Мадартекке жақын Тримоханиде өткен шайқаста Пәкістан армиясының әскерлерін жеңді. Азам Хан 1971 жылдың желтоқсан айының ортасында серіктерімен бірге Дакаға кірді.
Мансап
Соғыстан кейін ол музыкаға деген ұмтылыстарына оралуға мүмкіндік алды. 1972 жылы ол "Уччаран" тобын құрды. Ханның музыкадағы алғашқы қатысуы – Даккадағы ДИТ ғимаратында Бангладеш теледидарында Спондон музыкалық бағдарламасы және Насир Ахмет Апу, Фироз Шай сияқты рок әншілерімен бірге өнер көрсетуі болды. Гитарист Мансур, Спонданның конгошысы Насим. Бағдарламаны Спонданның Мансур Ахмет Нипу режиссерледі, ал БТВ-ның Ноазеш Али Хан продюсерлік етті. Оның рок-тобы бірден танымал болды және Азам Хан "Rock Guru" деп аталды. Оның ең танымал әндері: "Оре Салека, Оре Малека", "Джибоне Кичу Пабона Ре", "Ами Джаре Чайре", "Аши Аши Боле Туми", "Обхимани", "Рельс бойындағы ағайындылар", "Хей Алла, Хей Алла Ре", "Алал О Дулал". Ол сонымен қатар крикетші де болды, 1998 жылы, шамамен 48 жасында Дакканың екінші лигасына қатысты.
Жеке өмір
Хан 1981 жылы Сахида Бегумға үйленді. Олардың Има және Арони есімді екі қызы мен Хридой есімді ұлы болды. Хан, Факир Аламгир, Фердус Вахид, Пилу Момтаз, Фироз Шай және Назма Заман сияқты замандастарымен бірге Бангладештегі халық музыкасының негізін қалаушылардың бірі саналады. Поп әншісі Хабиб Вахид оның мансабы туралы: «Бангладештік рок музыкасының тарихы Азам Ханнан бастау алды. Оның әндері тәуелсіздік алғаннан кейін Бангладеште өте танымал болды және олардың сүйкімділігін мүлдем жоғалтпады», – деді. Рок әртісі Мила Ислам: «Азам Хан Бангладеш халқына рок-н-ролл жанрын таныстырды», – деді. Инди музыкант Шаян Чоудхури Арноб: «Ол енді біздің арамызда жоқ, бірақ оның әндері оның рухын мәңгі сақтайды. Ол өзінің музыкасы арқылы мәңгілікке дейін өмір сүреді», – деді.
Әсерлер
Оның ықпалына Кишор Кумар, Хеманта Мукерджи, Манна Дей сияқты танымал үнді әншілері, сондай-ақ The Beatles және The Rolling Stones британдық рок-топтары кірді. Ол әсіресе Джордж Харрисонға қызығушылық танытты, оның 1971 жылғы Бангладеш концерті батыстағы азаттық күрескерлеріне қолдау жинауға бағытталған болатын.