Кіріспе

Эдинбургтегі өнер мұражайы, Шотландия.

Корольдік шотланд академиясының ғимараты – Шотландияның Эдинбург қаласындағы өнер мұражайы. Ол қала орталығында, Моунт және Принс көшелерінің қиылысында орналасқан. 1822-1826 жылдары Уильям Генри Плейфэр салған. Жанындағы Шотландия Ұлттық галереясымен бірге олардың неоклассикалық стиліндегі дизайны Эдинбургті "Солтүстік Афинасы" деп аталатын қалаға айналдыруға септігін тигізді. Бүгінде бұл ғимарат А санатындағы ескерткіш болып саналады.

Тарих

Ғимаратты бастапқыда 1821 жылы Шотландияның өндіріс және балық шаруашылығы басқармасы үш бөлек мәдени ұйымға – Эдинбург Корольдік қоғамына, Көркем өнерді қолдау жөніндегі Корольдік институтына және Шотландия антиквариаттар қоғамының мұражайына ортақ тұру үшін ұсынған. Ғимарат 1826 жылдан 1911 жылға дейін Корольдік институт деп аталды. 1831–1836 жылдары Өндіріс және балық шаруашылығы басқармасы Корольдік институтын кеңейтті. 19 ғасырдың соңында Антиквариаттар қоғамы өз мұражайын Куин-стриттегі жаңа ғимаратқа (қазіргі Шотландия Ұлттық портрет галереясы орналасқан ғимаратқа) көшірді, ал Корольдік қоғам 22–24 Джордж-стритке, ал 1907 жылы Корольдік институт жаңа Эдинбург өнер колледжіне көшірілді. Бүгінде Шотландия Корольдік академиясының ғимаратын Ұлттық галереялар Шотландия басқарады, бірақ 1910 жылғы жарлық RSA-ға ғимараттағы тұрақты әкімшілік кеңселерді беруге рұқсат береді.

Сәулет

RSA ғимараты грек дориялық ғибадатханасының үлгісі бойынша неоклассикалық стильде салынған. Төртбұрышты құрылымы Кулальо, Файф және Крейглиттен алынған құмтас шелте таспен қапталған. Оны стилобатқа орнатылған, тік жолақты дориялық бағаналармен жасалған колоннада қоршап тұр. Бағаналардың үстінен триглифтері мен оюлы акант жапырақтары бар дориялық антаблетура бойлап созылады. Солтүстік және оңтүстік жағында алдынан кіретін, сегіз бағаналы портиктер орналасқан, олардың үстінде бұйраланған жапырақтармен әсемделген үлкен фронтондар тұр. Шығыс және батыс жақтарында кішірек, фронтонды проекциялар бар. Принц-стрит жағындағы солтүстік портиктің үстінде сэр Джон Стилл жасаған, Британия бейнесіндегі Виктория патшайымының үлкен мүсіні орналасқан (Плейфэрдің бастапқы суреттерінде ғимаратқа жатқан арыстанмен бірге Британия мүсіні қойылатын жоспарланғаны көрсетілген). Ғимараттың төрт бұрышында Стилл жасаған кескен тас сфинкстердің жұптары орналасқан. Корольдік шотланд академиясының ғимараты архитектуралық ұқсастығынан Шотландия ұлттық галереясымен (SNG) жиі шатастырылады. RSA ғимараты тік жолақты дориялық бағаналармен қоршалған, ал SNG – қарапайым ионикалық бағаналардың колоннадасымен ерекшеленеді.

Көрмелер

Көрме алаңы жыл бойы RSA, NGS және басқа көрме ұйымдастыратын қоғамдармен – Шотланд суретшілері қоғамы, Шотландияның бейнелеу өнері және Акварелистердің корольдік қоғамымен бөліседі.