Кіріспе

Францияның Шарант-Маритимдегі форты

өзінің бекінісі

Форт-Бойард (французша Fort Boyard) Францияның батыс жағалауындағы Пертуис-д'Антиош бұғазында, Айкс аралы мен Олерон аралының арасында орналасқан. Боярд жағалауында бекініс салу туралы 17 ғасырда ұсынылғанмен, жұмыс 1800 жылдары Наполеон Бонапарт тұсында ғана басталды. Құрылысы 1801 жылы басталып, 1857 жылы аяқталды. 1967 жылы француз фильмі "Ойысшылардың" (Les aventuriers) соңғы сахнасы форттың қираған қалдықтарында түсірілді. 1990 жылдан бері ол осы аттас теле ойынының түсірілім алаңы болып табылады.

Орналасу

Форт Боярд стадион пішіндес, ұзын және кең. Қабырғалар биік салынған. Ортасында аула орналасқан, ал бірінші қабатта сарбаздар мен офицерлерге арналған қоймалар мен жатақханалар болған. Екінші қабатта қаруларды орналастыруға арналған казематтар және қосымша жатақханалар орналасқан. Одан жоғары барбеттік қарулар мен минометтерге арналған жайлар салынған.

Тарих

Форт құрылысын салу алғаш рет 1661 және 1667 жылдар аралығында Людовик XIV жүргізген француз қарулы күштерін нығайту кезінде қарастырылған. Форт Боярд Форт Эне және Форт де ла Радемен бірге Рошфорт арсеналын Корольдік флоттың шабуылынан қорғау үшін бекініс желісін құруға тиіс еді. 17 ғасырда артиллерияның шектеулі қашықтығы болғандықтан, Экс және Олерон аралдарындағы бекіністердің атыс шеңбері арасында қорғалмаған кеңістік болды; Боярд жағалауындағы форт, екеуінің ортасында, осы кеңістікті толтырған болар еді. 1692 жылы француз инженері Декомбс фортты салу бағдарламасын жоспарлауды бастады, бірақ оның қаншалықты қымбатқа түсетіні белгілі болғаннан кейін жоспардан бас тартылды. Людовик XIV-нің жетекші әскери инженері Вобан, оған қарсы кеңес берді, "Мажарметтеріңіз, мұндай жерде осындай іске кірісуден гөрі айды тістеріңізбен ұстап алу оңайырақ болар еді". Жоба 1809 жылы тоқтатылды. Құрылыс 1837 жылы Луи Филипп тұсында, Ұлыбританиямен жаңа шиеленістер туғаннан кейін қайта басталды. Қамалды қамалдар 1857 жылы 250 адамдық гарнизонға арналған орынмен аяқталды; алайда, сол кезде зеңбіректердің қашықтығы айтарлықтай ұлғайды, бұрынғы қорғалмаған кеңістікті жауып, фортты қажетсіз етті. 1871 жылдан кейін Форт Боярд қысқа мерзімге әскери түрме ретінде пайдаланылды және 1913 жылы тастап кетілді, содан кейін күтімсіз қалған форт баяу бұзылып, теңізге құлады. 1950 жылы ол ескерткіш ретінде тіркелді, ал 1961 жылы Шарань теңіз аймақтық кеңесіне сатылды. 1989 жылы ойын-сауық шоуын өткізуге дайындық ретінде фортты қайта құру басталды. Одан 25 метр қашықтықта кемелерді тоқтатуға арналған платформа салынды (ескі форт пирсі бұрыннан-ақ қиратылған). Форттың бетінен 50 см қалыңдықтағы гуаноның үлкен қабаты алынып тасталды. 1996 жылы артиллериялық платформалар да қалпына келтірілді. Алайда, форт әлі де теңіздің зиянды әсеріне ұшырады. Сондықтан 1998 жылы қосымша жөндеу жұмыстары жүргізілді. Сыртқы қабырғалар толығымен тазартылып, террасаны нығайту жұмыстары аяқталды. Соңғы кезең – 2004 жылдың басында аяқталған орталық ауланың қалпына келтіруі. 1990 жылдан бері ол сол аттас телешоудың француз және халықаралық нұсқаларын түсіру үшін пайдаланылды, сондай-ақ Ален Делон, Лино Вентура және Джоанна Шимкус қатысқан "Соңғы оқиға" фильмінің түсірілімдеріне де алаң болды.

Танымал мәдениетте

Бірінші тұлғадан ату ойыны Counter Strike: Global Offensive-те "de_boyard" деп аталатын, қамал үлгісінде салынған карта бар.