Кіріспе
Tatra 815 – чех компаниясы Tatra өндірген жүк көліктері отбасысы. Ол дәстүрлі Tatra тұжырымдамасын – қатаң арқалық түтік және тәуелсіз аспаны қамтамасыз ететін серпімді жарты осьтерді пайдаланады. Көліктер 4x4, 6x6, 8x8, 10x8, 10x10, 12x8 және 12x12 нұсқаларында қол жетімді. Ауамен және сұйықпен салқындатылатын қозғалтқыштар бар, қуаты әртүрлі. Tatra 813-тің ізбасары ретінде ол бастапқыда қиын жолсыз жерлерге арналған, ал қазіргі уақытта жол және жолсыз жағдайларда қолдануға арналған нұсқалары да бар. Жалпы салмағы дейін. 815 және оның келесі буын үлгілері чех жүк көлігі жарыскері Карел Лопрайсты Дакар раллиінде алты рет жеңіске жеткізді.
The 815 and its descendant models took the Czech truck racer Karel Loprais to victory six times in the Dakar Rally.
Тарих
Тетра 148 машинасын алмастыру мақсатында 1970 жылы Тетра 157 прототипі ұсынылды, ал 1970-1974 жылдар аралығында тағы бірнеше прототиптер жасалды, бірақ өндіріс жүзеге аспады. Үкіметтің орталық жоспарлау комитеті ұқсас кластағы жүк машиналарын өндіруге тағайындалған тағы бір чехословакиялық өндіруші LIAZ-дың наразылығына байланысты, Tatra 157-ден бас тарды және 813 және 148 серияларын алмастыру ретінде 1983 жылы 815 сериясы ретінде ұсынылған ауыр кластың жетілдірілуіне көшті. 1989 жылы Tatra 815-ті жаңартып, жаңа 815 2-ні ұсынды, ол 1994 жылы тағы да жетілдірілді, ал үш жылдан кейін, 1997 жылы жаңа кабина – TerrN°1 ұсынылды. 2000 жылы тағы бір жаңарту жасалды, онда жаңа приборлар панелі мен кабина бекітуі сияқты өзгерістер енгізілді, сондай-ақ алғаш рет сұйық салқындату жүйесі бар қозғалтқыштарды орнату мүмкіндігі болды. Кабинаның соңғы жаңартуы 2010 жылдың шілдесінде жүзеге асты. 2003 жылы шығарындылар талаптарының өзгеруіне байланысты Tatra Euro III стандартына сәйкес келетін жаңа V8 қозғалтқышы T3C-ні әзірледі, осылайша ауаны салқындату дизайнымен дәстүрді жалғастырды. Одан әрі жетілдірілген T3D қозғалтқышы 2006 жылы SCR және Euro IV стандартына сәйкес келіп ұсынылды.
Дизайн
Көптеген өндірушілер жүк машиналарын жолға сәйкес жасаса, 815 моделі қасақана қиын жолсыз жерлерге арналған етіп жобаланған, ал оның жолға арналған нұсқалары жолсыз жерге арналған бастапқы концепциядан туындаған. Принцип – жүкті тасымалдауға арналған орталық құбыр, оған тәуелсіз серіппелі босаң осьтер бірге болт арқылы бекітілген. Бұл "Татра" көліктеріне ең қиын жерлерде де тамаша жүру қасиеттерін береді. Бұл концепция классикалық қатты осьтік конструкцияға қарағанда жолсыз жерде жоғары жылдамдыққа мүмкіндік береді.
Орталық жүк көтергіш түтік
ТТРА жүк көліктерінің негізгі құрылымдық ерекшелігі – орталық жүк тасымалдайтын түтік, оны арқалық шасси деп те атайды. Көліктің барлық басқа бөліктері осы берік құрылымға бекітіледі. Бұл конструкцияның жоғары бұрылу және иілу қатаңдығы суперструктураларды осьтердегі қозғалыстар мен күштерден қорғайды. Моменттің таралуы да арқалық шасси арқылы осьтерге жүзеге асырылады.
Дифференциалдық
Tatra дифференциалдары – екі қарама-қарсы спиральді конус тісті дөңгелектерді пайдаланатын ерекше конструкция, әдеттегі бір жиынтықтан өзгеше. Дифференциал тісті дөңгелектері шығыс осьтер арасында емес, кіріс жетек біліктерінің құрамына кіреді, дәстүрлі дифференциалдағыдай. Tatra дифференциалының барлық түрлерінде дифференциал тісті дөңгелектерін бірге айналдырып, дифференциалды "құлыптауға" мүмкіндік беретін құлыптағыш штифттер бар. Бұл конструкцияның екі ерекше артықшылығы бар. Біріншісі – екі конус тісті дөңгелек жетек осьтің айналасында осьтерді universal coupling қажеттілігінсіз қозғалуға мүмкіндік береді. Екіншісі – кіріс жетек білігі дифференциал корпусы арқылы тікелей өтеді, бұл екінші айналмалы осьтерге оңай қосылуға мүмкіндік береді. Бұл модульдік конструкция барлық осьтері жетекпен қамтамасыз етілген 2, 3, 4, 5 немесе тіпті 6 осьті конфигурацияларды іске асыруға мүмкіндік береді. Барлық жиынтық тірек рамкасының бөлігі болып табылады.
Алдыңғы
Бір оське дейін 8 тонна жүк көтергіштігі бар механикалық аспа, бір бағытталатын алдыңғы осьті (4x4 және 6x6) нұсқаларында бұрылу сырғалары арқылы, ал екі бағытталатын осьті (6x6, 8x8, 10x10 немесе 12x12) нұсқаларында жапырақты серіппелер арқылы жүзеге асырылады. Бір оське 9 тонна жүк көтергіштігі бар және жерден арақашықтықты реттеу мүмкіндігі бар ауа серіппелері.
Қозғалтқыш
Tatra қозғалтқышы. Негізгі нұсқасы, орындықтардың артында жатын орынға арналған кеңейтілген нұсқасы және ең бастысы, өрт сөндіру мақсатында қолданылатын, алты адамға дейін тасымалдай алатын төрт есікті ұзын кабинасы бар. Сонымен қатар, көбінесе крандар мен басқа да арнайы техника үшін қолданылатын төмен кабинаның арнайы нұсқасы да бар. Кабина алдыңғы доңғалақтың алдында орналасқан.
Еуропа
Барлық нұсқалар, барлық қолданбалар үшін, Орталық және Шығыс Еуропа елдерінде, сондай-ақ Германия мен Францияда сатылады. Орталық Еуропада жүк көліктерін көбінесе құрылыс компаниялары, орман шаруашылығы компаниялары және кен өндіру компаниялары пайдаланады. Олар әсіресе өрт сөндіру машиналарын жасауға қолданылады. Ресейдің алыс шығысында "Татра" жүк көліктерін мұнай және газ компаниялары ең қиын жағдайларда пайдаланады, онда қыстың суық кезінде ауамен салқындатылатын қозғалтқыш, сумен салқындатылатын қозғалтқыштарға қарағанда артықшылықтарға ие.
Америка
Tatra 815 АҚШ және Бразилияға экспортталады. Бұрын АҚШ-та "American Truck Company" таңбасымен сатылатын, онда T815 және T815 6 Force ауыр өрт сөндіру машинасы ретінде пайдаланылды.
Австралия
Австралияда 815 көбінесе тау-кен компаниялары қолданады (яғни, ауыр бұрғылау 10x10 тасымалдаушы ретінде).
Әскери
T815 және T810 сияқты Tatra жүк машиналарының және шассилердің барлық түрлері Чехия, Грекия, Румыния, Словакия, Сауд Арабиясы, Шри-Ланка, Сирия, Катар, Біріккен Араб Әмірліктері, Үндістан, Индонезия, Италия, Франция, Малайзия және АҚШ-та, сондай-ақ тағы да көптеген елдерде әскерилер тарапынан кеңінен қолданылады.