Кіріспе

Голландиялық жүк машиналарын өндіруші компания DAF Trucks және велосипед командасы – Голландиялық жүк машиналарын өндіруші компания және Paccar бөлімшесі. DAF бастапқыда "van Doorne's Aanhangwagen Fabriek" дегенді білдірген. Оның штаб-пәтері мен негізгі зауыты Эйндховен қаласында орналасқан. Кабиналар мен осьтер жиынтықтары Бельгиядағы Вестерло зауытында өндіріледі. DAF брендімен сатылатын жүк көліктерінің кейбір модельдері Ұлыбританиядағы Leyland зауытында Leyland Trucks компаниясымен жобаланып және құрастырылады.

Тарих

1928 жылы Хьюберт "Хуб" ван Дорн Commanditaire Vennootschap Hub van Doorne's Machinefabriek компаниясын құрды. Оның серігі және инвесторы – сыра зауытының бас директоры А. Х. Хюенджес болды. Ван Дорн Хюенджестің машинасына бірнеше рет жөндеу жұмыстарын жасаған, ал Хюенджес оның жұмысына риза болып, бизнес ашуына қаржы жәрдемі көрсетуді ұсынды. Хаб сыра зауытының аумағындағы шағын шеберханада жұмыс істей бастады. 1932 жылы Хаб пен оның інісі Вим ван Дорн басқаратын компания атауын Van Doorne's Aanhangwagen Fabriek (Ван Дорнның тіркемелер зауыты) деп өзгертті, оның аббревиатурасы DAF болды. 1936 жылы Хюенджес компаниядан кетіп, DAF компаниясы толығымен ван Дорн ағайындыларының меншігіне өтті. DAF 4x2 Ford жүк көліктерін 6x4 жетекке айналдыру үшін Trado түрлендірулерін жасады. DAF өндірген аз ғана бронетехниканың бірі – M39 Pantserwagen, осы Trado жетегінің жетілдірілген нұсқасын пайдаланды. M39 өндірісі Екінші дүниежүзілік соғысқа кеш келді – Нидерландыға жасалған шабуыл кезінде (1940) тек үш машина ғана жауынгерлік қимылдарға қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сәнді көліктер мен жүк көліктері тапшы болды. Бұл DAF үшін үлкен мүмкіндік болды. 1949 жылы компания жүк көліктері, тіркемелер мен автобустар шығара бастады, сондай-ақ атауын Van Doorne's Automobiel Fabriek (Ван Дорнның автомобиль зауыты) деп өзгертті. Алғашқы жүк көлігі DAF A30 болды. 1950 жылдары DAF голланд армиясын DAF YA 126 және DAF YA 328 'Dikke Daf' сияқты модельдермен жабдықтауда маңызды рөл атқарды, бұл көліктер Trado түрлендірулерінен жасалған толық жетекке ие H жетегін пайдаланды. 1954 жылдың соңында Хаб ван Дорн зауыттардағы көптеген белбеулі машиналар сияқты, автокөліктерді жүргізу үшін белбеумен жұмыс істейтін үздіксіз айнымалы берілістерді пайдалану туралы ой келтірді. 1955 жылы DAF автомобильдерге арналған белбеулі жетек жүйесінің алғашқы жобасын жасады. Келесі бірнеше жылда дизайн жетілдіріліп, қатайтылды. 1958 жылдың ақпан айында DAF Голландия автокөлік көрмесінде (AutoRAI) төрт орындық шағын белбеулі көлікті көрсетті. Көрермендердің пікірі өте жағымды болды және 4000 көлікке тапсырыс берілді. 1959 жылы DAF үздіксіз айнымалы берілісі бар әлемдегі алғашқы көлікті – шағын төрт орындық DAF 600-ді сата бастады. Бұл келесі жылдары шығарылатын модельдер сериясының біріншісі болды, соның ішінде DAF 33, DAF 44, DAF 55 және DAF 66, барлығы инновациялық Variomatic беріліс жүйесін пайдаланды. 1967 жылы DAF Борн қаласында автомобиль өндірісі үшін жаңа зауыт ашты. 44-ші модель сол жерде шығарылған алғашқы модель болды. 1972 жылы Чикагодағы International Harvester компаниясы DAF акцияларының 33%-ын сатып алды (Голландия үкіметі 25%-ын, ал Ван Дорн отбасы қалған 42%-ын иеленді), осылайша бірлескен кәсіпорын құрылды. Бұл келісім 1981 жылға дейін сақталды. 1975 жылы DAF өзінің жолаушылар автомобильдері бөлімін, қазіргі Борндағы Nedcar зауытымен бірге швед компаниясы Volvo Cars-қа сатты, содан кейін DAF сәтті жүк көліктерінің өндірісіне назар аударды. 1987 жылы DAF Rover Group-тың Leyland Trucks бөлімшесімен бірікті (соның ішінде Freight Rover), ал 1989 жылдың маусым айында Голландия және Лондон қор биржаларында DAF NV ретінде тіркелді. Жаңа компания Ұлыбританияда Leyland DAF, ал басқа елдерде DAF деген атпен сауда жасады. 1990 жылы DAF Bus компаниясы United Bus компаниясының құрамына кіру үшін бөлінді. 1993 жылдың ақпан айында DAF NV компаниясы басқаруға алынғаннан кейін, Нидерландтағы операциялар менеджменттік сатып алу арқылы DAF Trucks брендімен сатылды. 1996 жылдың қазан айында Paccar DAF Trucks компаниясын сатып алды. DAF Trucks және Leyland Trucks компаниялары 1998 жылдың маусым айында қайта бірікті, сонда Paccar Leyland Trucks компаниясын да сатып алды. 2012 жылдың 9 қаңтарында Paccar Бразилияның Парана штатындағы Понта-Гросса қаласында жаңа зауыттың іргетасын салды. Қазіргі таңда DAF-тің таза құны 1,7 миллиард долларды құрайды.

Автомобиль бизнесі

1958 жылдың ақпанында DAF 600 атты алғашқы жолаушылар машинасы қоғамға таныстырылды. Ол алдыңғы бөлігінде орналасқан, ауамен салқындатылатын екі цилиндрлі боксерлік қозғалтқышпен, артқы дөңгелектерге қуат беруге арналған центробегтік муфтамен және Variomatic CVT беріліс қорабымен біріктірілген толық металл конструкциямен ерекшеленді. Осы конструкцияның арқасында дифференциал қажет болмады, ал жетек белдіктері бұрылыстардағы жылдамдық айырмашылығын өтеді. Бұл шектеулі сырғанау дифференциалының қызметін атқарды. Автомобильдің барлық доңғалақтары тәуелсіз аспалы болды, алдыңғы жағында MacPherson тіректері және көлденең жапырақ серігі, артқы жағында серпінді серігі бар жартылай сүйір біліктер орнатылған. Алғашқы 600 данасы келесі жылы конвейерден түсті. Келесі модель – 750, оның екі цилиндрлі қозғалтқышы үлкен болды. Кейін DAF, DAF 30, DAF 31 және DAF 32 нөмірлерімен белгіленген үш модельге бөлінген Daffodil деп аталатын жайлырақ түрді шығарды. 1966 жылы Джованни Микелотти жасаған орта класты 44 машинасының шығарылуымен 32 белгісі 33-ке өзгертілді. 44-ші модельдің дизайны эстетикалық және механикалық тұрғыдан жаңа болды, бірақ "A типтері" (600, 750, 30, 31, 32 және 33) сияқты, басты айырмашылығы екі цилиндрлі қозғалтқышы және толық айналмалы артқы білік дизайны болды. 1968 жылғы DAF 55 Renault 8 Cleon қозғалтқышынан алынған сумен салқындатылатын төрт цилиндрлі үлкен OHV қозғалтқышымен жабдықталды. Оның корпусының дизайны 44-тен жаңа алдыңғы бөлігімен өзгешеленді, ол ұзын қозғалтқыш пен радиаторға, үлкен артқы шамдарға және жайлырақ интерьерге арналған. Алдыңғы аспасы көлденең жапырақ серігінен торсионды серігі бар MacPherson тіректеріне және тұрақтандырғыш табанға ауыстырылды. DAF 66, 55-тің ізбасары ретінде таныстырылды. Ол жаңа, тікбұрышты алдыңғы бөлігімен және жаңа артқы білік дизайнымен көзге түсті. Екі жетек белдігі енді дифференциалды қуатпен қамтамасыз етті, ал білік айналмалы біліктен жапырақ серігі бар де Дион білігіне ауыстырылды. Бұл 33, 44 және 55 модельдерінің айналмалы біліктерін басқарумен салыстырғанда айтарлықтай жақсарту болды. Volvo 1972 жылдың желтоқсанында DAF компаниясының 33% үлесін сатып алды, одан әрі үлесін ұлғайту ниетімен. Олар 1975 жылдың 1 қаңтарында компания мен Nedcar зауытын сатып алып, үлесін 75%-ға жеткізді. Volvo 33 және 44 модельдерін өндіруді тоқтатты, ал кейін DAF 66-ны үлкен бамперлер мен қауіпсіздік рулімен жабдықталған Volvo 66 деп қайта атады. DAF 46 Volvo көмегімен әзірленді және негізінен 66-шы модельдің артқы білігі және Variomatic берілісінің жартысын құрайтын бір белдікпен жабдықталған 44-ші модель болды. Бұл жүйенің үлкен кемшілігі – жетек белдігінің бұзылуы автомобильді тоқтата тұруы мүмкін еді. DAF-тың соңғы дизайны, P900 кодовый атымен белгіленген, бастапқыда DAF 77 болуы тиіс еді, Volvo меншігіне өту кезеңінде әзірленді және ақырында 1976 жылы Volvo 300 сериясы ретінде, алдымен Variomatic берілісі бар Volvo 343 үш есікті хэтчбек ретінде ұсынылды. Бастапқыда сатылымның баяу өсуінен кейін, модельдік қатар бес есікті нұсқасымен және қолмен беріліспен 340/360-қа дейін кеңейтілді, ал 340/360 модельдері өндіріс 1991 жылы тоқтаған кезде 1,3 миллионнан астам данамен сатылым бойынша табысқа ие болды. Кейінгі Volvo 440/460/480 және бірінші буын S40/V40 модельдері де Nedcar зауытында өндірілді, Volvo 2001 жылы үлесін Mitsubishi Motors компаниясына сатқанға дейін, бұл Volvo-ның бұрынғы DAF зауытымен байланысының шамамен отыз жылдық тарихын аяқтады. Бүгінде зауыт VDL Nedcar компаниясына тиесілі және BMW үшін белгілі бір Mini модельдерін құрастырады.

Көлік үлгілері мен арнайы көліктер

DAF шағын компания болғанына қарамастан, көптеген прототиптер жасады. Сонымен қатар, Джованни Мишелотти және OSI сияқты танымал кузов жасаушылар DAF шассиі негізінде автомобильдер құрастырды. Мысалы, OSI City Car кішкентай машинаға айналды. Әрі Мишельоттидің "Shellette" жағажай көлігі де болды, ол кейіннен Fiat 850 шассиін пайдалану үшін қайта жаңартылды. Голландия королінің отбасы мұндай көлікті Порто-Эркольдегі жазғы сарайында пайдаланды.

Жүк көліктері бизнесі

DAF өзінің алғашқы жүк көлігі A30-ды 1949 жылы шығарды. Бұл жүк көлігі келесі жылдары жаңартылды. Олардың халықаралық нарыққа алғашқы тырысуы сәтсіз аяқталды, ол 2000DO болды. Олардың келесі жүк көлігі 1964 жылғы 2600 үлгісі еді, ол жақсы жабдықталған, бірақ ыңғайлы кабинасымен көп сатылымға ие болды. Олар сондай-ақ «торпеда» деп аталатын алдыңғы тракторды да өндірді. 1970 жылдары F1600/F2000 модельдеріне F218 деп аталатын жаңа модульдік көлбеу кабина енгізілді. Үш жылдан кейін DAF-тің үш щеткалы алдыңғы әйнегі бар кеңейтілген F241, DAF 2800 ретінде таныстырылды. Бұл дизайн 1987 жылы 95 үлгісіндегі кабина енгізілгенге дейін сақталды. 1972 жылы F1200 және F1400 модельдерінде ұсынылған F198 деп аталатын жеңіл, тар нұсқасы да болды, бірақ бұл қысқа ғұмырлы модель үш жылдан кейін ауыстырылды. 1984 жылы DAF жүк көліктерінің өндірісі 13 645 құрады, ал 1985 жылы бұл көрсеткіш 14 382-ге дейін өсті. DAF сонымен қатар жүк көліктеріне салқындатылған турбодизельдік қозғалтқышты енгізген алғашқылардың бірі болды, бұл осы жылдары 3600 үлгісінде айқын байқалды. Олардың ең үлкен алты цилиндрлі турбодизелі ескі Leyland O.680 қозғалтқышының негізінде жасалған. Бұл DAF-тің 90-жылдарға дейінгі стандартты ірі қозғалтқышы болды. DAF 95 сериясы 1987 жылы ұсынылды және тез арада «Жылдың жүк көлігі» атағын жеңіп алды. 95-ші модельде Испанияның ENASA компаниясымен бірлесіп жасалған Cabtec деп аталатын жаңа кабина, 11,6 литрлік ATI қозғалтқышының жаңартылған нұсқасы, 310, 350 немесе 380 ат күші (метриялық жүйеде) және 16 жылдамдықты ZF Friedrichshafen беріліс қорабы болды. Еуропада Итонның Twinsplitter беріліс қорабы опция ретінде ұсынылды. Барлық операциялық талаптарға сай келетін білік конфигурацияларының толық спектрі ұсынылды. Дыбыс оқшаулауға ерекше назар аударылды; мысалы, беріліс байланысы телескопиялық болды, ал 95-ші модельдегі кабинадағы шу деңгейі көптеген сәнді седанды ұятқа қалдырды. 1991 жылғы жаңарту 329, 364 және 401 ат күшіне ие жаңа қуат көрсеткіштерін ұсынды; 430 ат күшіне ие нұсқасы, төменгі палубадағы трактор модельдері және жаңартылған ішкі жиһаз 1992 жылдың көктемінде ұсынылды. Екі жылдан кейін, DAF ұзақ қашықтықтағы тасымалдау нарығын жан-жақты зерттегеннен кейін 1994 жылғы RAI көрмесінде 95.500 Super Spacecab моделін ұсынды. 95 сериялы кабина биіктігі мен ұзындығын арттырып, Камминстің 14 литрлік N14 қозғалтқышының үстіне орналастырылды, ол 507 ат күшімен бағаланды. ZF-тің жаңа алюминий корпусты 16S221 беріліс қорабы, қосымша Intarderмен жабдықталды. Норвегиялық Konsberg компаниясымен бірлесіп жасалған гидравликалық беріліс ауыстырғышы инновациялық болды. Жалпы биіктігі 3,85 м болатын Super 2,25 м ішкі биіктікке, кең орындықтары бар сәнді төсекке және микротолқынды пеш, тоңазытқыш және теледидар/бейнежүктегіш жүйесі бар опциялардың толық спектрін ұсынды. 95.500 4x2 трактор немесе қатты тартқыш ретінде, тек сол жақтан рульдік басқарумен, бірақ Super Spacecab 11,6 литрлік қозғалтқыштары бар модельдерде қол жетімді болды. 95.500 қазір өте сирек кездесетін жүк көлігі, өйткені бастапқы тізімдік бағасы 87 650 фунт стерлинг болғандықтан таңқаларлық. Негізгі кабина дизайны бүгінгі күнге дейін өндірісте, соңғысы 95XF және қазір XF105, бірақ бастапқы 95-тің бұл екі жаңартылуы тері астындағы мүлдем басқа машиналар. DAF моделінің қатарындағы басқа көліктерге Leyland Trucks компаниясынан мұраға алған Roadrunner (Еуропада DAF 600, 800, 1000 деп белгіленген), ол 45 сериясына айналды, сондай-ақ әскери 4x4 ретінде де пайдаланылды. 1992 жылдың соңында 65, 75 және 85 модельдері біркелкі клиноподобный кабинаны пайдалана отырып, жаңа орта және ауыр салмақты модельдер ұсынылды. DAF-тің 85 сериялы және 85 сериялы қозғалтқыштарымен жабдықталған, кейбір жаңа стильдік бөлшектер көрсетілді, ал 85 сериялы кабина WS қозғалтқышын тазалау үшін шассиде жоғары орналасқан. 1990-1993 жылдар аралығындағы қысқа ғұмырлы модель 80 сериясы болды, ол ATI трансмиссиясымен жабдықталған Leyland Trucks компаниясын сатып алудан алынған T45 Roadtrain кабинасын қолданды. Сондай-ақ, қысқа мерзімге 3200 ұсынылды, негізінен корпоративтік стильдегі қайта жаңартылған 2800, үш штрихті тор. DAF LF45 гибридтік нұсқасы бар, оны DAF 2010 жылы Ганноверде өткен IAA көрмесінде ұсынды.

Татра

2011 жылдың тамызында DAF компаниясы Tatra компаниясының 19% акциясын иеленгенін жариялады, онда Tatra DAF кабиналары мен Paccar қозғалтқыштарын қолданатын болады. DAF дилерлері Tatra компаниясының жолдан тыс жүк көліктерін сатады.

Көліктер

DAF автокөліктерінің баяу екендігі туралы бедел қалыптасқан. Компания бұл беделді өзгерту үшін Лондон-Сидней марафоны сияқты раллилер мен жарыстарға қатысты. Олар Variomatic деп аталатын үздіксіз айнымалы автоматты берілістің алғашқы жасаушылары болды. 1977 жылы Альби Манглдің "World Safari" фильмінде DAF автокөлігі пайдаланылды.

Жүк машиналарының жарысы

1980 жылдар: DAF жүк көліктері Дакар раллиінде жарыса бастады, 1982, 1985 және 1987 жылдары жеңіс одісін тойлады. Кейінгі жылдары олар екі қозғалтқышты жүк машиналарымен бәсекелесті: 1986 жылғы TurboTwin, 1987 жылғы TurboTwin II және 1988 жылғы X1. Соңғысы 1988 жылы біріктірілген қуатымен көзге түсті: екі жүк көлігі Париж-Дакар раллиіне қатысты – X1 және X2. Ян де Ройдің жүк көлігі жалпы есепте үшінші орында келе жатқанда, жылдамдық бойынша Peugeot 405 T16 көліктерін басып озды, бірақ Тео ван де Рижттің басқа DAF жүк көлігі апатқа ұшырады. Оның көмекші жүргізушісі Кис Ван Ловезийн қаза тапты, ал жүк көлігіндегі қалған екі адам мүжілгеннен аман қалды. Апаттан кейін DAF жарыстан шықты. 1996: DAF Еуропалық жүк көлігі жарыстары чемпионатында жарыса бастады, бірақ бастапқыда үлкен жетістікке жете алмады. Алайда 1999 жылға қарай чемпиондыққа жақын келді. Бірақ таң қалдыратыны, ол жарыстан бас тартты. 2002: DAF Ян де Рой және оның ұлы Жерармен бірге Дакар раллиіне қатысты. 2003: DAF Дакар раллиіне қатысып, Жерар де Рой апатқа ұшырағанға дейін бірнеше кезеңде жеңіске жетті. 2004: DAF алты жарыс жүк көлігімен Дакар раллиіне қатысты. Jan en Gerard de Rooy, Tridec командасы, Ханс Беккс командасы екі жүк көлігімен және GINAF Rally Power командасы (төрт жүк көлігі DAF, екісі GINAF құрастырған). 2005: Ханс Беккс жүк көліктері класында екінші орынға ие болуға жақын келді, бірақ (көбінесе голландиялық) жанкүйерлерді таңдандырған бұзушылықтарға байланысты жарыстан шеттетілді. 2006: Ян мен Жерар де Рой құжаттардағы кемшіліктерге байланысты Дакар раллиінен шеттетілді.