Кіріспе

Ұлыбритания Парламентінің сайлау округі

Хартлпул /ˈhɑːrtlɪpuːl/ – 2021 жылдан бері Ұлыбритания Парламентінің Палатасында Консервативтік партиясынан Джилл Мортимердің өкілдік ететін округтік сайлау округі. Округтың аумағы Хартлпул қаласын және жақын жердегі елді мекендерді қамтиды. 1974 жылғы ақпан айындағы сайлаудан бастап (көбінесе 1945 жылғы сайлаудан бастап Хартлпулдің бұрынғы сайлау округін де жеңіп алған) Лейборист партиясы Мортимердің 2021 жылғы қосымша сайлауда жеңіске жеткенге дейін осы мандатты ұстап келді. Осылайша, Джилл Мортимер 1959 жылдан бері Хартлпулді бірінші рет консервативтік депутат ретінде таныстырды.

1974-1983 жылдар

Хартлпул округі. 1974 жылға дейін орындық «Хартлпулдер» деп аталды (ескі Хартлпул және Батыс Хартлпулдың екеуін де ұсынуын көрсетеді). 1967 жылы Батыс Хартлпул округі мен Хартлпул қалалық округі біріктіріліп, Хартлпул округі құрылғаннан кейін атауы өзгертілді.

1983 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Хартлпул ауданы. 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заңның нәтижесінде 1974 жылы жергілікті басқару шекараларындағы маңызды өзгерістерге байланысты Хартлпул ауданы жаңа Кливленд округінің құрамына енді. Осының салдарынан, 1983 жылға дейінгі Эссингтон сайлау округінің шағын бөлігі осы округке қосылды. Қазіргі таңда округ Хартлпул ауданымен толық сәйкес келеді, ал ауданның халқы Ұлыбритания парламенті округі үшін орташа көрсеткіштерге жақын. Округке Хартлпул қаласы және оған жақын орналасқан Харт, Элвик, Гретам, Ньютон Бьюли және Далтон Пирси ауылдары кіреді.

Ұсынылған

2023 жылғы Парламенттік сайлау округтерінің тәртібімен бекітілген Вестминстер сайлау округтерінің 2023 жылғы кезекті қарауына сәйкес, 2025 жылдың қаңтарына дейін өтетін келесі жалпы сайлаудан бастап сайлау округінің құрамы өзгеріссіз болады.

Тарих

Сайлау округі бұрын Хартлпул сайлау округінің бір бөлігі болған. 1974 жылы ол Хартлпул сайлау округіне айналды. Хартлпул 2021 жылға дейін Лейбористтік партияның округі болып келді, бірақ оның алдыңғысы 1960 жылдардың басында және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде консерватор депутаттарға ие болған. 1992 жылғы жалпы сайлауда Эдвард Лидбиттер қызметтен кетіп, оның орнын бұрынғы Лейбористтік партияның коммуникация директоры Питер Мандельсон басты. Мандельсонның Лейбористтік партияны Жаңа Лейбористтік партияға қайта құрудағы басты рөлі көп назар аударды және ол маңызды нысанаға айналды. Тони Блэр басқаратын Лейбористтік үкіметтің алғашқы мерзімінде Мандельсон екі рет Кабинетке тағайындалды және екі рет ұсақ, бірақ даулы жанжалдарға байланысты отставкаға кетуге мәжбүр болды. 2001 жылғы жалпы сайлауда Артур Скаргилл, Ұлттық шахтерлер одағының бұрынғы төрағасы және Социалистік Лейбористтік партияның жетекшісі, «дәстүрлі» Лейбористтік округтерде Жаңа Лейбористтік партияға наразылықты пайдалану ниетімен сайлауға қатысып, қызығушылық тудырды. Нәтижесінде Мандельсон өзінің мандатын сақтап қалды, ал Скаргилл бар болғаны 912 дауыс жинады. Мандельсон «Олар Хартлпулды, және мені бағаламады, өйткені мен күресшімін, емес, бас тартпайтынмын!» деп мәлімдеп, жеңіске жеткеніне қуанышты сөз сөйледі. Келесі жылы қаладағы алғашқы тікелей мэр сайлауында Хартлпул Юнайтед футбол клубының талисманы H'Angus the Monkey (нағыз аты Стюарт Драммонд) мектеп оқушыларына тегін банан таратуды ұсынып, таң қалдырды. Мандельсон 2004 жылдың жазында Еуропалық комиссар болып тағайындалғаннан кейін Хартлпулдегі депутаттығынан кетті. Бұл 30 қыркүйекте өткен қосымша сайлауды тудырды. 2005 жылғы жалпы сайлауға дейін өткен соңғы қосымша сайлауда Иэн Райт 2033 дауыспен Лейбористтік партия үшін мандатты сақтап қалды. Бұл сайлауда Ұлыбританияның Тәуелсіздік партиясы қосымша сайлауда үшінші орын алды. Лейбористтік партия бұл мандатты қосымша сайлаудан бері сақтап келеді, бірақ көпшілігі азайып, дауыс үлесі төмендеді. Соңғы үш жалпы сайлауда үш партия екінші орынға ие болды: 2005 жылы Либералды демократтар (өткен жылғы қосымша сайлаудағы табысынан кейін), 2010 жылы Консервативтік партия және 2015 жылы UKIP, қосымша сайлаудағы көрсеткішін жақсарта отырып. 2010 жылдың мамырында консерваторлар Хартлпулде ең үлкен пайыздық дауыс өсімін тіркеді, Лейбористтік партияның көпшілігін 5500-нан астам дауысқа дейін қысқартты. Ал 2015 жылы UKIP Ұлыбританиядағы ең жоғары он бірінші дауыс үлесін тіркеді, 28% дауыс алып, Лейбористтік партияның көпшілігін 3000-нан астам дауысқа дейін қысқартты.

2010 жылғы жалпы сайлау

2010 және 2015 жылғы жалпы сайлаулар (сондай-ақ бірнеше жергілікті сайлаулар) Хартлпул және Стоктон ауруханаларының жабылуы және оларды қала сыртындағы Уайнярдтағы жаңа "супер ауруханамен" алмастыру мүмкіндігіне байланысты алаңдаушылықтар күйінде өтті. Бұл бірнеше бөлімшелердің жабылуына және Хартлпулден қызметтердің көшірілуіне әкелді. Бұл қадамды бастапқыда Хартлпулдің депутаты Иэн Райт қолдады, ал 2010 жылғы жалпы сайлауда Стоктон-Сауттан кандидат болған Джеймс Уортон қарсы шықты. Уайнярдқа қарсы үлкен наразылық топтары құрылды, олар Хартлпулде қызметтерді сақтап қалуға шақырды және бұл шақырыққа жергілікті газет «Хартлпул поштасы» арқылы қолдау көрсетілді. 2008 жылғы экономикалық дағдарыстан кейін құрылған жаңа коалициялық үкімет Уайнярд жобаларын тоқтатуды жариялады, бірақ Хартлпул ауруханасының болашағына кепілдік берілмеді. Бұл мәселе Хартлпулдағы жалпы сайлаулар мен жергілікті кеңес сайлауларында үстемдік етті, бұл Иэн Райт пен Лейбористер партиясына қолдауды азайтты, олар Уайнярд жоспарларын қолдаған еді, ал көптеген тәуелсіз кандидаттар қолдау жинады. 2010 жылғы жалпы сайлауда Консервативтік партия Би-Би-Си-дің аймақтық тілшісі және «Хартлпул поштасы» газетінің жазушысы Алан Райтты, оның саяси тәжірибесінің болмауына қарамастан, кандидат ретінде шақырды, оның жоғары беделі көмектеседі деп үміттенді. Сондай-ақ, оның есімінің қала депутатының есімімен ұқсастығы және дауыс бюллетенінде одан жоғары орналасуы қосымша дауыстарға әкелуі мүмкін екендігі айтылды. Консервативтік партия 16,7% дауыс жинады, бұл елдегі ең үлкен көрсеткіш, Либерал-демократтардан екінші орынды иеленді және олардың дәстүрлі жергілікті қолдауынан асып түсті.

2015 жылғы жалпы сайлау

Отставкадағы депутат Иэн Райт 2010 жылдан бастап 2015 жылғы сайлау бюллетенінде қалған жалғыз үміткер болды. Онда үш негізгі партия UKIP, Жасылдар партиясы және үш тәуелсіз үміткермен бәсекелесті, олардың әрқайсысы негізінен денсаулық сақтау мәселелеріне қатысты бағдарламалармен қатысты. Жергілікті танымал такси жүргізушісі және қайырымдылық шараларын ұйымдастырушы Стивен Пиктон аурухананы қорғаушылардың дауысы ретінде өзін ұсынды, бірақ бұл "Сіздің дауысыңыз ауруханамызды құтқарады" деген ұранмен соңғы сәтте үміткерлік тіркеген Сандра Эллисонмен күресті. 80 жастағы аутизмге қарсы күресші Джон Хоббс «Шындықты айтамын» деген ұранымен сайлауға түсті. UKIP Хартлпулді өзіне бағындыруға болатын мүмкіндік ретінде қарастырды, бұл орын партияның ең маңызды он ұлттық мақсатының біріне айналды, сондай-ақ солтүстік-шығыстағы басты мақсаты болды. Бұл партияға айтарлықтай қаржылай көмек, лидер Найджел Фараждың сапарлары және аймақтық партия конференциясы тартылды. Партия өзінің үміткері ретінде бұрынғы Стоктон консервативтік кеңесінің мүшесі және күрес кәсіпкері Филип Броутонды таңдады. Консервативтік партия өзінің үміткері ретінде қоғамдық істер жөніндегі кеңесші және жарыс жүзуші Ричард Роялды таңдады. Консервативтік партияның ұлттық «40/40 стратегиясы» партияның аймақтық ресурстарының көп бөлігін Стоктон-Саут және Миддлсбро-Саут пен Шығыс Кливленд сияқты шешімді округтерге жұмсауға мәжбүр етті, бұл үміткерлерді таңдалған округтерінен тыс жерде үгіт-насихат жүргізуге итермеледі. Жасылдар партиясы жергілікті мүшесі Майкл Холтты таңдады, ол өткен жылы Лондондағы наразылық акциясы кезінде полиция қызметкерінің жұмысына кедергі келтіргені үшін тұтқындалған еді, бірақ кейіннен айыптар алынып тасталды. Либерал-демократтар үміткерлерді тіркеу мерзімі аяқталар алдында Дарлингтон қаласынан келген Хиллари Алленді өзінің үміткері ретінде таңдады. 2015 жылғы 14 ақпанда «Біздің ауруханамызды жақсы көреміз» митингін «Ауруханамызды сақтайық» және «Тиссайд халықтарының үнемдеуге қарсы жиналысы» ұйымдастырды, ол Хартлпул қаласының орталығында көптеген адамдарды қамтыды. Үміткерлер Иэн Райт, Ричард Роял, Филип Броутон, Стивен Пиктон және Майкл Холт басқа да таңдалған спикерлермен бірге сөз сөйледі. Райтқа көпшілік наразылық білдіргені және оны сынайтыны туралы хабарлар тарады. Жалпы сайлаудан бір күн бұрын жергілікті футбол клубы «Хартлпул Юнайтед» Райтты ашық сынап, жанкүйерлерді Роял немесе Броутонды қолдауға шақырды, екеуі де клуб басшылығымен кездесіп, оның мүдделерін қолдаған. Клуб қиын жағдайда болды, лигадан төмендеу қаупі төнді және Еңбек кеңесімен жер дауы туралы мәселесі бар еді. Үгіт-насихат кезеңінде Филип Броутон мен Ричард Роял екеуі де Иэн Райтқа жалғыз тиімді балама ретінде көрсетуге тырысты. Броутон Хартлпул сайлауы «екі атты жарыс» екенін мәлімдеп, жарнама таратып жүрді, ал Роял 2010 жылғы тартысты нәтижеге сілтеме жасап, «Сіздің қалаңыз үшін Райт? Сіздің болашағыңыз үшін бұрыс. Хартлпулді көк түске бояйық» деген ұранды қолданды. Нәтижесінде лейбористерге қарсы дауыс екіге бөлінді, UKIP және консерваторлар 48,9% дауыс жинады, ал Иэн Райт 35,6% дауыс алды, бірақ ешқайсысы да лейбористерді жеңу үшін жеткілікті дауыс ала алмады. Сайлау түнінің бір сәтінде дауыс беру өте тартысты болғандықтан қайта санау керек болды, бірақ пошта арқылы келген дауыстар қосылғаннан кейін бұл қажет емес болып шықты.

2017 жылғы жалпы сайлау

2015 жылғы жалпы сайлау қорытындысы бойынша Хартлпул елдегі Еңбек партиясының ең осал 35-орынды аймағына айналды. 2016 жылғы Еуропалық одақтан шығу жөніндегі референдумда Хартлпул халқының 69,5% «Шығуға» дауыс берді, бұл оны Ұлыбританиядағы Еуроскептик көзқарасы бар еңбекшілер ұстаған аймақтардың біріне айналдырды. Аймақтағы осы қанағаттандырылмайтын еуроскептицизм Еңбек партиясы үшін осал орын деп есептелгеніне қарамастан, 2017 жылғы жалпы сайлауда Еңбек партиясының жаңа үміткері Майк Хилл орынды сақтап қалды, UKIP-тің дауысы 17 пайызға төмендеп, Еңбек партиясының дауысы 17 пайызға өсті. Бұл 2001 жылдан бері Хартлпулда Еңбек партиясының ең көп дауыс жинаған және халықтың басым көпшілігімен қолдаған нәтижесі болды. 2019 жылдың қыркүйегінде оған қатысты сексуалдық шабуыл жасалды деген айыптаулар осыған байланысты Хилл тәуелсіз депутат ретінде жұмыс істеді. Бірақ үш аптадан кейін айыптаулар алынып тасталды және ол Еңбек партиясының қолдауына қайта ие болды.

2021 жылғы қосымша сайлау

2021 жылдың 16 наурызында Майк Хилл Хартлпул округінің депутаты лауазымынан кетті, соның нәтижесінде қосымша сайлау өтті. Сайлауда Консервативтік партиядан Джилл Мортимер жеңіске жетті. Консерваторлар бұл орынды алғаш рет иеленді.

2020 жылдардағы сайлау

Соғыстан кейінгі кезеңде өткен қосымша сайлауда биліктегі үкіметтік партияға бұрынғыдан ең үлкен қолдау көрсетілді; бұл көрсеткіш бұрын 1945 жылғы Борнмут сайлауында тіркелген.