Кіріспе

Қоғамдық меншік жері – заң бойынша халыққа тиесілі болғандықтан сатылымға шығарылмайтын жер. Мұндай жерді мемлекеттік орган – мемлекет, облыс, провинция немесе муниципалитет – тікелей басқарады, немесе оны институттар мен мемлекеттік компаниялар басқаруға жауапты. Ол испан тілінде dominio público, португал тілінде domínio público, француз тілінде domaine public, ал итальян тілінде demanio pubblico деп аталады.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында жер, егер ол 13 түпнұсқалық колониялардан бастап, жергілікті тайпалардан немесе басқа елдерден сатып алынғаннан кейін федералды үкіметке тиесілі болса және нақты бір мақсатқа бағытталмаса, мемлекеттік меншік болып саналады. Ұлттың алғашқы тарихының көп бөлігінде федералды үкімет АҚШ Бас жер кеңсесі арқылы мемлекеттік жерді штаттар мен жеке тұлғаларға беру арқылы кеңейіп келе жатқан шекараны мекендетуді ынталандыруға тырысты. Бұл құқық Homestead Act, Timber and Stone Act және Morrill Act сияқты заңдармен бекітілді. Америка Құрама Штаттарының алғашқы мемлекеттік жері – Солтүстік-Батыс аймағының құрылуы американдық саяси тарихта жаңа дәуірді ашты. Үкімет одан жаңа штаттар құрып, оларды алғашқы 13 штатқа тең дәрежеде қосуға ертерек шешім қабылдады. Оның кейінгі кеңеюі, басқару жолдары, үкімет құруға қатысты заңнама, конституциялық мәселелермен байланысы, оны иеленуге байланысты дипломатия және саясат, халықаралық шекара мәселелері, қоныстану заңдарын қабылдау, иммигранттарды тарту және халықтың өсуі, инфрақұрылымды жақсарту, көліктік мүмкіндіктерді арттыру, құнды металдарды табу және басқа да қызығушылық тудыратын мәселелер мемлекеттік жермен байланысты осы жерде айтылуы мүмкін.

Тарих

Америка төңкерісі кезінде Конгресс зор қаржы жұмсады, ал ел қарызға батты. Үкімет әскерлерге жалақы орнына жер беруге уәде берді. Төңкерістен кейін жаңа федералдық үкімет 13 түпкілікті колониялар мен бірнеше түпкілікті емес штаттардан басқа барлық мемлекеттік жерге ие болды. Үкіметке тиесілі жер "Мемлекеттік жер қоры" деп аталды. 1785 жылғы Жер заңы сол уәделерді орындау үшін әскерлерге жер жарлықтарын берді. Заң сондай-ақ Қаржы министрлігіне жерді аукцион арқылы ең жоғары баға бергендерге сатуға рұқсат берді. Жаңа жер өлшеу жүйесі құрылды. Бірінші аукцион Вашингтонда өтті, бірақ сатылатын жер Огайода болды. Әскерлер Огайоға барып жерді көруге, содан кейін аукционға қатысу үшін Вашингтонға қайта оралуға шамалары келмеді. Әскерлер өз жарлықтарын көбінесе тым арзанға сатты. Үкімет бір уақытта кемінде 640 акр жерді сатты. Шағын фермерлерге баға тым жоғары болды. Спекулянттар жарлықтарды сатып алып, жерді иеленді де, шағын фермерлерге кішігірім участалармен сатып, үлкен пайда тапты. Кейін үкімет ең төменгі акр мөлшерін төмендетіп, жерді несиеге сатты және тегін жер ұсынды. Үкімет осылайша спекулянттардың әдісін көшіріп, көбірек табыс тапты. Уақыт өте келе үкімет тағы да жерлерді иеленді. Содан кейін мемлекеттер мемлекеттік жер қорынан бөлінді. Үкімет бір миллиардтан астам акр жерді сатты немесе сыйлады. 5 миллион жер патенті берілді. Жерді басқару бюросы бұрынғы АҚШ Жалпы жер кеңсесінен өсті және қазір мемлекеттік жерді басқарады.