Кіріспе
АҚШ заңдары талап етілмеген жерге иелік етуге мүмкіндік береді. Homestead Acts – АҚШ-тағы бірнеше заң, олар арқылы үміткер мемлекеттік жердің немесе қоғамдық доменнің иелігін ала алады, бұл әдетте "үй шаруашылығы" деп аталады. Барлығында 160 миллион акрдан астам (64,749,760 км²) мемлекеттік жер, немесе АҚШ-тың жалпы аумағының шамамен 10 пайызы, 1,6 миллион үй шаруашылығына тегін берілді; үй шаруашылықтарының көп бөлігі Миссисипи өзенінен батысқа қарай орналасқан. Бұл актілер АҚШ-та соғыстан кейінгі алғашқы тәуелсіз шешімдер, Солтүстік-Оңтүстік капиталистік ынтымақтастығын көрсетеді. Заңдағы үй шаруашылығы принципін кеңейту ретінде, Homestead Acts – жеке фермерлердің өздерінің фермаларын иеленіп, басқаруын қалаған солтүстіктердің "еркін топырақ" саясатының көрінісі болды. Бұл оңтүстік құл иелерінің үлкен жерлерді сатып алып, құл еңбегін пайдалануға тырысуына, осылайша еркін ақ фермерлерді ығыстыруға бағытталған. Бірнеше жыл бойы жеке конгрессмендер үй шаруашылығын қамтитын заң жобаларын ұсынды, бірақ алғашқы Homestead Act 1862 жылға дейін қабылданбады. 1862 жылғы Homestead Act миллиондаған акр жерді ашты. АҚШ-тың федералды үкіметіне қарсы қару қолданбаған кез келген ересек адам өтініш бере алатын. Азаматтық алуға үміткер әйелдер мен иммигранттар да құқылы болды. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында бірнеше қосымша заңдар қабылданды. 1866 жылғы Оңтүстік Homestead Act Оңтүстіктегі жер иелігіндегі теңсіздіктерді Реконструкция кезеңінде шешуге бағытталған. Ол афроамерикандықтарды ашық түрде қамтыды және оларды қатысуға ынталандырды. Расында, кең таралған кемсітушілік, жүйелік кедергілер және бюрократиялық жайсыздық афроамерикандықтардың табысын айтарлықтай баяулатса да, 1866 жылғы заңның қабылдануынан кейін бір ұрпақ ішінде, 1900 жылға қарай, оңтүстік афроамерикандық фермерлердің төрттен бірі ферма иесі болды. Үй шаруашылығының көп бөлігі 1900-1930 жылдар аралығында жүзеге асты.
The Homestead Acts were several laws in the United States by which an applicant could acquire ownership of government land or the public domain, typically called a homestead. In all, more than 160 million acres (64,749,760 km2) of public land, or nearly 10 percent of the total area of the United States, was given away free to 1.6 million homesteaders; most of the homesteads were west of the Mississippi River. These acts were the first sovereign decisions of post war North–South capitalist cooperation in the United States. An extension of the homestead principle in law, the Homestead Acts were an expression of the Free Soil policy of Northerners who wanted individual farmers to own and operate their own farms, as opposed to Southern slave owners who wanted to buy up large tracts of land and use slave labor, thereby shutting out free white farmers. For a number of years individual Congressmen put forward bills providing for homesteading, but it wasn't until 1862 that the first homestead act was passed. The Homestead Act of 1862 opened up millions of acres. Any adult who had never taken up arms against the federal government of the United States could apply. Women and immigrants who had applied for citizenship were eligible. Several additional laws were enacted in the late 19th and early 20th centuries. The Southern Homestead Act of 1866 sought to address land ownership inequalities in the south during Reconstruction. It explicitly included Black Americans and encouraged them to participate, and, although rampant discrimination, systemic barriers, and bureaucratic inertia considerably slowed Black gains, the 1866 law was part of the reason that within a generation after its passage, by 1900, one quarter of all Southern Black farmers were farm owners. Most homesteading occurred during the period 1900–1930.
Өмірбаян
Солтүстік республикашылдары Азамат соғысына дейін "Хомстед" заңына ұқсас жер беру туралы заңдарды ұсынған, бірақ оларды құл иелері үшін батыс жерлерін ашуды қалаған демократтар Конгресте қайта-қайта тоқтатты. 1860 жылғы "Хомстед" заңы Конгресте қабылданды, бірақ президент Джеймс Бьюкенен, демократ, оған вето қойды. 1861 жылы Оңтүстік штаттары Одақтан шыққаннан кейін (және олардың өкілдері Конгрестен кеткеннен кейін) заң қабылданды және президент Авраам Линкольн оған қол қойды (20 мамыр 1862). Дэниел Фриман жаңа заң бойынша алғашқы талапкер болып тіркелді. 1862 жылдан 1934 жылға дейін федералды үкімет 1,6 миллионға жуық "хоумстед" берді және жеке меншікке федералды жерлерді бөліп берді. Бұл АҚШ-тың барлық жерінің 10% құрады. "Хомстед" жүйесі 1976 жылы тоқтатылды, Аляскада 1986 жылға дейін жалғасты. Іске кіріскен өтініш берушілердің шамамен 40% процесті аяқтап, шағын ақы төлеп, өздерінің "хоумстед" жерлеріне құқық алды. "Хомстед" заңдары Американың жергілікті халықтарының ресурстарын азайтты, себебі олардың көптеген жерлері федералды үкімет алып, қоныс аударушыларға сатты. Жергілікті халықтардың ата-бабаларының жерлері тарихи түрде, негізінен жер бөлу және резервациялар арқылы шектелді, бұл олардың жерінің біртіндеп азаюына әкелді. Бұл жерді басып алудың көп бөлігі жергілікті тайпалар мен АҚШ арасындағы келісімдер кезінде және одан кейін болды. Жергілікті халықтар көбінесе азаматтық және азаматтық құқықтар үшін жерлерін саудаластырды. АҚШ-тың экономикалық күшіне байланысты бұл тайпалардың ықпалы шектеулі болды және миллиондаған акр жер олардың иелігінен шықты. Жергілікті халықтар үшін бұл құқық бұзушылыққа қарсы заң жүзінде шағымдану қиын болды, себебі олардың заңдық құқықтары мен заңдық мәртебесі болмады. Бұл келісімдер жергілікті халықтарды азаматтыққа және өркениетке енгізу үшін пайдаланылды. Иеліктен шығарылған жерді қамтамасыз етудің жанама, іс жүзінде тәуелді жолы ретінде АҚШ үкіметі ХХ ғасырдың басында кешіккен "хоумстед" жүйесіне рұқсат берді. Бұл елді мекендерді нығайту және тайпалық жерді пайдалануды бұзудың бір жолы болды. "Хомстед" заңдары қоныс аударушылар мен жергілікті халықтар арасындағы шиеленістерге де әкелді, өйткені қоныс аударушылар әлі де толыққанды пайдаланылмаған жерлерге көшіп келді. Елді мекендер индейлерді алып кетуді ақтады және қоныс аударушылар жасаған көптеген соғыстарға әкелді. Бұл заңдарға "Буффало әскерлері" де қатысты, афроамерикалық солдаттар Батыстағы американ шекарасын құруда маңызды рөл атқарды. Олар көбінесе үкіметтің басшылығымен жергілікті халықтардың жерін басып алу үшін олармен соғысқа түсті.
1841 жылғы преемпция туралы заң
1841 жылғы Преемпция заңы отаршыларға 160 акр федералды жерді өздеріне иеленуге және оны ірі жер иелері немесе корпорациялар сияқты басқаларға сатудан қорғауға мүмкіндік берді; олар акрға 1,25 доллар (гектарына 3,09 доллар) тұрақты, төмен баға төледі. Осы құқыққа ие болу үшін адам 21 жасқа толу керек немесе "шаңырақтың басшысы" (әке-шешесі немесе отбасын күтіп отырған туысы) болуы керек, сондай-ақ азамат немесе азамат болуға ниет білдірген иммигрант болуы және кемінде 14 ай сол жерде тұруы тиіс еді. Жерге толыққанды иелік құқығын алу үшін адам белгілі бір шараларды орындауы керек еді, мысалы, кем дегенде бес жыл бойы сол жерде тұруы немесе оны жақсартуы керек еді; олар одан бір ретке алты айдан артық кетіп қалуға немесе тастап кетуге құқылы емес еді.
1850 жылғы жерді тарту туралы заң
Жерді иелену туралы заң қоныс аударғандарға Орегон территориясында жерді талап етуге мүмкіндік берді, оған қазіргі Вашингтон, Орегон, Айдахо штаттары және Вайомингтің бір бөлігі кірді. Орегон жерін иелену туралы заң 1850 жылы қабылданды және 1850 мен 1855 жылдар аралығында, заң күшін жойған кезде, ақ қоныс аударғандарға 320 акр немесе үйленген жұптарға 640 акр талап етуге рұқсат берді. 1855 жылы заң күшін жойғанға дейін жердің бір акры 1,25 долларға сатылды. 1848 жылы Орегон территориясы құрылғаннан кейін АҚШ үкіметі АҚШ тарихындағы ең кеңпейілді жер бөлу туралы заңды қабылдады. 1850 жылғы Орегон жерін иелену туралы заң Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы халықтар мен афроамерикандықтарға көптеген теріс әсер етті. Бұл заң Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы халықтардан тартылып алынған жерді пайдаланғанмен қатар, афроамерикандық азаматтарға жер мен жылжымайтын мүлікке ие болуға тыйым салды. Бұл заң ақ қоныс аударғандарға және «жартылай нәсілді» индейлерге Орегон территориясында жер беруге кепілдік берді. Бұл заң 1848 жылғы аумақтық заңнан кейін қабылданды, ол кез келген ақ қоныс аударғанға ең көп 640 акр жерді талап етуге мүмкіндік берді. Дегенмен, Жер иелену туралы заң әйелдердің меншік құқығын да мойындады, себебі Конгресс қоныс аударғандарға 400 акр жерді сыйлауға рұқсат берді, осы жерді үй шаруасының басшылары, соның ішінде әйелдер де талап ете алатын болды. Бұл заң 1866 жылғы «Хомстед» заңынан афроамерикандық азаматтардың өтініш беруіне тыйым салғандықтан ерекшеленді.
1862 жылғы қоныс туралы заң
Джефферсон демократиясының "еркін шаруа" идеалы 1840-1850 жылдары американ саясатында әлі де зор ықпалға ие болды, көптеген саясаткерлер "адал еркін шаруалардың" санын арттыруға көмектесетін қоныс телімдері заңының қабылдануына сенді. 1848-1852 жылдарғы "Бос топырақ" партиясы және 1854 жылдан кейін құрылған жаңа Республикалық партия батыста ашылған жаңа жерлерді, құлдарды пайдаланып, шаруаларды маргиналды жерлерге ығыстыратын бай плантаторларға емес, тәуелсіз шаруаларға қолжетімді етуді талап етті. Оңтүстік демократтары бұрынғы қоныс телімдері заңдарына қарсы күресіп (және жеңіске жетті), себебі олардың ойынша, тегін берілген жерлер еуропалық иммигранттар мен кедей оңтүстік ақсүйектерін батысқа тартады. 1862 жылғы "Қоныс телімдері" заңының мақсаты – "Алдын алу" заңы бойынша қоныс телімдерін игеруге кеткен шығындарды азайту болды. Оңтүстік штаттары бөлініп, олардың өкілдері 1861 жылы Конгрестен шыққаннан кейін, республикашылар мен Оңтүстіктің солтүстік бөлігіндегі қолдаушылар Авраам Линкольннің 1862 жылғы 20 мамырда қол қойған, 1863 жылғы 1 қаңтарда күшіне енген қоныс телімдері заңын қабылдады. Оның басты жақтаушылары – Эндрю Джонсон, Джордж Генри Эванс және Хорас Грили болды. Джордж Генри Эванс қозғалысқа қолдау табу үшін "Өзіңе ферма ал" деген ұранды ойлап тапты. 1862 жылғы заң, "Алдын алу" заңындағы бұрынғы талаптарға қоса, 21 жасқа толған немесе отбасы басшысы болумен қатар, 21 жасқа толмаған, бірақ АҚШ армиясының немесе теңіз күштерінің қатарында кем дегенде 14 күн "ішкі немесе сыртқы соғыс кезінде" қызмет еткен адамдарға да мүмкіндік берді. Жаңа заң сондай-ақ, адамның "ешуақытта АҚШ үкіметіне қарсы қару қолданбағанын немесе оның жауларына көмектеспегенін" талап етті. 1848 және 1850 жылғы заңдардан айырмашылығы, бұл заңда нәсілдік белгілерге қатысты ешқандай шектеулер болмады. Бұл заң ересек АҚШ азаматтарына "жерді өңдеу арқылы жақсарту" үшін үкіметтен 160 акр жер берді. "Қоныс телімдері" заңы 1841 жылғы "Алдын алу" заңын өзгертпей, оны кеңейтті. Игерілген қоныс телімі бұрынғы "алдын алу" талабы бойынша алынған жерді қамтуы мүмкін (160 акрға дейін акрына 1,25 доллар немесе бөлінген және өлшенген 80 акрға дейін акрына 2,50 доллар), сондай-ақ, олар қазіргі меншіктерін жалғасқан көршілес жерлерге 160 акрға дейін кеңейте алатын болды. Қоныс теліміне өтініш "тек өзінің пайдалануы мен игілігі үшін жасалуы керек, және аталған кіру [мемлекеттік жерге] нақты қоныстану және өңдеу мақсатында жасалуы керек, және тікелей немесе жанама түрде кез келген басқа адамның немесе адамдардың пайдасына емес" деп көрсетілуі керек еді. Бұл заң аса сәтті болмады, себебі тіпті төмен бағалар мен алымдар да көптеген өтініш берушілерге шамадан тыс болып келді. Сонымен қатар, берілген жерлердің көп бөлігі игерілмеген орманды алқаптар болды, және тек ақ адамдар ғана оларды өнімді етуге қабілетті болды.
1873 жылғы Ағаш өсіру туралы заң
Ағаш өсіру туралы заңға сәйкес, шаруаға бірнеше жыл ішінде кем дегенде 40 акр (кейіннен 10 акрға дейін) жерге ағаш отырғызса, 160 акрға дейін жер берілді. Бұл жер учаскесі бұрынғы шаруашылық жеріне қосылып, жалпы 320 акр жерді құрайтын болды.
1875 жылғы индейлік қоныстар туралы заң
1862 жылғы "Жер телімдері туралы" заңға түпкілікті халықтар кірмеді, сондықтан Конгресс "Үндістердің жер телімдері туралы" заңын қабылдап, түпкілікті отбасы басшыларына талап етілмеген мемлекеттік жерлерден жер телімдерін сатып алу мүмкіндігін берді. Бұл шартқа сәйкес, адам өз рулық үлгісінен және туыстық байланыстарынан бас тартып, сондай-ақ жерді жақсарту талаптарын орындауы керек еді. Федералдық жер құқығы түпкілікті американдықтарға бес жыл өткен соң ғана ресми түрде берілді. АҚШ үкіметі жеңілдіктер бермегендіктен, көптеген кедей, резервацияда тұрмайтын түпкілікті халықтар жер телімін талап ету үшін тіркеу ақысын төлей алмады. Мұндай жер телімдеріне қол жеткізу АҚШ Жер басқармасы мен Үндістер ісі жөніндегі бюро арасындағы қашықтық пен келіспеушіліктерге байланысты шекаралық дауларды шешудегі кешігулер салдарынан одан да қиындады. Бұл ақтардың қоныстануын аяқтауды жеңілдетті.
1904 жылғы Кинкейд түзетуі
Солтүстік-орталық Небраскадағы Sandhills аймағында отбасын күтіну үшін талапкерге 160 акрдан артық жер қажет екенін ескерген Конгресс Кинкейд заңын қабылдады, бұл заң Небраскадағы фермерлерге 640 акрға дейін жер берді.
1906 жылғы Орман үйі туралы заң
Бұл заң 1891 жылдан бастап құрылған орман қорықтары және 1905 жылдан бастап құрылған ұлттық ормандар ішінде шаруашылық құруға рұқсат берді. Бұл, елдің орман қорықтарына қарсы болған және егін шаруашылығына жарамды жерлерді жекеменшікке беруден тартылып жатыр деген пікірде болған адамдарға жауап ретінде жасалды. Шаруашылық құруға берілген өтініштерді АҚШ Орман қызметі (1905 жылы құрылған) қарады. Бастапқыда 1862 жылғы заң бойынша бес жыл тұру талап етілсе, 1913 жылы бұл заңға түзетулер енгізіліп, үш жылдың ішінде құқықты доказатьетуге мүмкіндік берілді.
1909 жылғы кеңейтілген қоныс туралы заң
1900 жылдардың басында өзендер бойындағы құнарлы, жазық аллювиалды жерлердің көп бөлігі иеленгендіктен, 1909 жылы кеңейтілген отар заңы қабылданды. Құрғақ егістік салуға мүмкіндік беру үшін, бұл заң суару қиын болған, көбінесе шеткі жағдайға түскен жерлерді (әсіресе Ұлы жазықта) қабылдаған фермерлерге берілетін отардың жер көлемін арттырды. Мұндай фермерлердің көптеп келуі, тиімсіз өңдеу тәсілдері және экологияны дұрыс түсінбеу салдарынан 1930 жылдары жердің күрт эрозиялануына және нәтижесінде Шаңды дала апатына ұшырады.
1916 жылғы мал шаруашылығы туралы заң
1916 жылы мал шаруашылығы үшін мемлекеттік жерді пайдалануға ниеттенген қоныс тебушілер үшін «Мал өсіруге арналған жер беру» заңы қабылданды. 1958 жыл шамасында Лос-Анджелестегі BLM кеңсесі бұрын бөлінген 4000 шағын жер учаскесін нарықтық құнымен ашық аукционға салды. Өтініш беруші үй шаруасының басшысы немесе кемінде жиырма бір жаста болуы керек еді. Олар белгіленген жерде тұрып, үй салып, жақсартулар жасап, кемінде бес жыл бойы оны өңдеуге міндетті болды. Өтініш беру үшін он сегіз доллар (немесе жерге уақытша құқық беру үшін он доллар) төленуі керек еді.
Іс жүзінде
Қоныс аударушылар жерді тауып, өз талаптарын аймақтық жер кеңсесіне ұсынды, көбінесе жеке отбасылармен, бірақ кейбіреулері жақын қауымдастықтар құрды. Көбінесе, шаруашылық тек басты үйден ғана емес, бірнеше ғимараттардан немесе құрылыстардан тұрды. 1862 жылғы "Жер тегін беру" заңы кейіннен жаңа құбылысқа, мысалы, 1880 және 90-жылдардағы Оклахома жер таластарына әкелді.
Үй шаруашылығының аяқталуы
1976 жылғы Федералды жер саясаты және басқару туралы заң жаңа жерлерді игеруді тоқтатты; сол кезде федералдық үкіметтің саясаты батыс мемлекеттік жерлерін өз бақылауында ұстауға өзгерді. Бұл жаңа саясаттан Аляска ғана ерекшелік құрды, онда заң 1986 жылға дейін жаңа жерлерді игеруге мүмкіндік берді.
Мәселелер мен проблемалар
Кейде "Омстед актілері" теріс пайдаланылды, бірақ тарихшылар оның көлемін талқылауды жалғастыруда. 1950-1960 жылдары тарихшылар Фред Шеннон, Рой Роббинс және Пол Уоллес Гейтс алаяқтық эпизодтарды баса назарға алып, тарихшылар көбінесе бұл мәселенің үстінен жұмысты тоқтатты. Дегенмен, соңғы онжылдықтарда алаяқтық салыстырмалы түрде шағын болды және әйелдер мен отбасыға тиетін оң әсерлерді жақында ғана бағалауда деген пікір басым. Роберт Хиггс "Хомстед" заңы ресурстарды ұзақ мерзімді бұрыс бөлуге себеп болмады деп мәлімдейді. 1995 жылы Экономикалық тарих қауымдастығының 178 мүшесінен алынған сауалнама нәтижесінде экономистердің 70 пайызы және экономикалық тарихшылардың 84 пайызы "Америка Құрама Штаттарының 19 ғасырдағы жер саясаты, тегін жер беруге бағытталған, елдің өндірістік қуатына зиян келтірді" деген мәлімдемемен келіспейтінін көрсетті. Кейбір ғалымдар акт жазылған кезде жер мөлшерінің лимиті орынды болғанын, бірақ даланың физикалық жағдайларын ешкімнің толыққанды түсінбегенін айтады. Хью Ниблинің сөзіне сәйкес, Орегон штатының Портлендтен батысқа қарай орналасқан жаңбырлы ормандардың көп бөлігі Орегон ағаш компаниясы акті бойынша заңсыз талаптар арқылы иеленген.
Жаңа Зеландия
1840 жылғы Уайтханги шартында жерді сату ережелері болғанына қарамастан, Маори жер соты маорилер өңдемеген барлық жерді "бос жатқан жер" деп шешіп, оны сатып алмастан Корольдікке тиесілі деп қарады. Жаңа Зеландияның колониялық провинцияларының көптегені 1854 және 1877 жылдар аралығында "Бос жатқан жерлер туралы" заңдарды қабылдады. Оукленд провинциясындағы 1874 жылғы Бос жатқан жерлер туралы заңда "Жер учаскесі" (Homestead) термині қолданылды, ал бөлуді Корольдік жерлер кеңесі жүзеге асырды. Вестлендте де ұқсас заңнама болды. Ол жерді зерттеу құнына ғана төлейтін қоныс аударушыларға берілді. Олар бес жыл бойы сол жерде тұрып, үй салып, ашық жер болса, жердің үштен бірін, ал орманды кесу қажет болса, бестен бірін өңдеуге міндетті болды. Егер олар жеткілікті орманды кеспесе, жер тартылып алынды. Бұл ормандардың жылдам қырылуына себеп болды.
Танымал мәдениетте
Лаура Ингаллс Уайлдердің "Далалық үйшік" сериясында оның әкесі мен отбасы Канзаста, кейін Дакота аймағында жер телімін иеленгенін сипаттайды. Уайлдердің қызы Роза Уайлдер Лейн "Бос жер" атты роман жариялады, онда қазіргі Оңтүстік Дакотадағы қоныс аударушылардың қиындықтары бейнеленген. Уилла Кэзердің "О, пионерлер!" және "Менің Антониям" романдары Ұлы жазықта қоныс тепкен отбасылар туралы айтады. Оскар Мишоның "Тұрғын үй иесі: роман" (1917) романы – Оңтүстік Дакотадағы афроамерикалық қоныс аударушының жартылай автобиографиялық әңгімесі. Роджерс пен Хаммерштейннің "Оклахома!" мюзиклі Оклахомадағы жерге таласқа негізделген. 1962 жылғы Элвис Преслидің "Арманды қуа жөнел" музыкалық фильмі "Пионер, үйге қайт!" (1959) әніне сүйене отырып, Флоридада қоныс аударушы отбасының тағдырын көрсетеді. Том Круз бен Николь Кидман жұлдыздығымен түсірілген "Алыс-алыс жерлерде" фильмі басты кейіпкерлердің "160 акр жерге ие болу" үшін күресін бейнелейді. "Жүзжылдық" мини-сериалы Колорадо штатының шығысындағы қаланың дамуын көрсетеді. 1953 жылғы "Шейн" фильмінде Вайомингтегі алғашқы қоныс аударушылардың мал өсіруші баронмен қарым-қатынасы көрсетіледі. Ол оларды "шошқа фермерлері", "жер жырғыштар", "басқыншылар" және басқа да ұятты сөздермен қорлайды. Ранчер зорлық-зомбылыққа баратын болса, қоныс аударушылардың арасында кетіп қалу немесе жерді сақтап қалу туралы пікір таласы туады. Бір шаруаның жұмысындағы келген адам, негізгі рөлге ие болып, амалсыз әрекет етуге тырысады. 2016 жылғы "Ұлы жетілік" фильмі, 1960 жылғы осы аттас фильмге сүйене отырып, Линкольн, Канзас штатында өскен афроамерикалық АҚШ маршалы Сэм Чисолмды көрсетеді. Оның отбасы 1867 жылы бұрынғы Конфедерация армиясының салдарияларымен өлтірілді, оларды қарақшы барон қоныс аударушыларды қуу және Америка шекарасындағы жылжымайтын мүлікті босату үшін жалдаған.