Кіріспе

Шотландия таулы аймағының оңтүстік бөлігіндегі орманды төбелер мен көлдер аймағы, Канададағы шағын елді мекен.

Троссахтар (; Na Tròiseachan) әдетте Шотландияның Стирлинг әкімшілік аймағындағы Бен Ломондтың шығысында орналасқан орманды шатқалдар, төбелер мен көлдер аймағын білдіреді. Атауы аймақтың ортасында орналасқан кішкентай орманды алқаптан алынған, бірақ қазір көбінесе кеңірек аймаққа қолданылады. Аймақтың орманды төбелері мен көлдері әдеттегі таулы ландшафтың шағын нұсқасы болып саналады.

Троссахтар 2002 жылы құрылған Лох-Ломонд және Троссахтар ұлттық паркінің бір бөлігі болып табылады. Аймаққа Глазго және Стирлинг сияқты ірі елді мекендерге жақын орналасқандықтан көптен бері туристер көптеп келеді және жаяу жүргіншілер, велосипедшілер мен туристер арасында танымал. Шотландияның Ұлы жолдарының бірі – Ұлы Троссах жолы – 48 шақырымдық қашықтықты қамтиды және жаяу жүргіншілерге, велосипедшілерге және атпен жүруге қолайлы. Ол шығыстағы Калландер мен батыстағы Лох-Ломонд жағалауындағы Инверснайд арасында өтеді, Лох-Катрин және Лох-Арклеттің солтүстік жағалауымен жалғасады.

Атауы мен этимологиясы

Троссакс атауы бритт тіліндегі trōs түбірінен шыққан, "арқылы" (уэльс тіліндегі traws сөзімен салыстырыңыз), және бұл trawsfynydd деген күрделі сөздің "көлденең төбе" мағынасын сақтаған болуы мүмкін.

География

Троссакс шатқалы солтүстікте Бен Аан және оңтүстікте Бен Вену, батыста Лох Катрин және шығыста Лох Ахрей арасында жатыр. Ол кеңірек аймақтың орталығында орналасқан, оның шектері әдетте оңтүстікте Глен Гиллмен, ал батыс шекарасы Стронахлачар мен Аберфойл арасындағы жолмен белгіленеді. Лох Дойн, Лох Войл және Лох Любнайг аймақтың солтүстік және шығыс шекарасын құрайды. Дегенмен, Бриг-о-Түрк Троссакс аймағындағы жалғыз ірі елді мекен болып табылады.

Тарих

Бұл аймақта бірнеше тарихқа дейінгі ескерткіштер бар, оның ішінде Glen Finglas-тағы ойықтар мен сақиналар белгіленген тас және күйдірілген топырақ үйінділері бар. Лох Ард пен Лох Веначарда кранногтар, ал Дунморда темір дәуіріне жататын төбелік бекініс орналасқан. Аймақтың көркем әсемдігі 1810 жылы сэр Уолтер Скотттың «Көл ханымы» поэмасы арқылы кеңінен танымал болды, ол Шотландияның өткенін шекаралық балладалардан бастап, ерлік пен символизмге толы орта ғасырлық дәуірдің поэзиясына дейін романтикалық бейнеледі. Поэмада Троссах аймағының жер-су аттары тізімделген, ал ханымның өзі Лох Катринде табылды. Скотт 1817 жылы шыққан «Роб Рой» тарихи романымен айналысты, ол заңсыз мал ұрлығымен айналысқан Райберт Руадхтың бейнесін романтикалық түрде суреттеді, ол Лох Катрин маңында дүниеге келген. Миллес сапар барысында Джон Раскиннің суретін салуды бастады және келесі жылы аяқтады. Сурет жеке коллекцияда сақталады, бірақ 2004 жылы Лондондағы Тейт Британиядағы Рафаэльге дейінгі суретшілерге арналған көрмеде көрсетілді. Джон Раскин өзі осы аймақтағы тау жыныстарына ерекше қызығушылық танытып, оларды зерттеумен айналысты. Троссакс қонақ үйі Лох Ахрай көлінің солтүстік жағалауында, аймаққа келетін туристердің санының артуына жауап ретінде салынды. Қазіргі уақытта ғимарат Tigh Mor Trossachs демалыс пәтерлері ретінде жұмыс істейді және Holiday Property Bond (HPB) компаниясына тиесілі. 1859 жылы Лох Катриннің шығыс жағында бөгет салынды және Глазго қаласына жаңа сумен жабдықтау жүйесінің бір бөлігі ретінде қосымша су құбырлары тартылды. Глазго су компаниясының қаржысына Виктория патшайымы көлге қарап тұратын демалыс үйін салдырды. Патшайым «Корольдік коттедж» деп аталған үйде ешқашан тұрмады, себебі оны қарсы алу үшін жасалған 21 зеңбірекпен атқан салюттан терезелері сынды, ал кейіннен коттедж Шотландия су компаниясының қызметкерлеріне берілді.

Табиғат және табиғатты қорғау

Троссах ормандары коммерциялық орман алқаптарымен қатар ежелгі, жартылай табиғи және дәстүрлі басқарылатын орман алқаптарын қамтиды. Жергілікті орман негізінен жапырақты, ал коммерциялық орман шаруашылығы негізінен қылқан жапырақтылардан тұрады. Троссах ормандарында қара қара, каперцайли және сұңқар (goshawk) сияқты фауна кездеседі; сүтқоректілерге қызыл және елік бұғы, қызыл сүрегі және қарағайлы мартен жатады. Троссах көлдерінде қоңыр форель, шұбар және суық балық (pike) сияқты балық түрлері табылса, көлдер оспрей мен сусардың да мекені болып табылады. Арктикалық шаян Лох Венахар мен Лох Ачрейде болған, бірақ 2006 жылға қарай олардың жоқ болғаны еді. 2011 жылы Ұлыбританияда сирек кездесетін, жемшөпті фритиллярлы көбелек Лох Катрин маңында табылған, бұл түр 25 жылдан бері осы аймақта алғаш рет анықталды. Троссах аймағының көп бөлігі бірнеше консервациялық белгілеулер арқылы қорғалады. 2015 жылдан бастап, Лох Катрин және Лох Арклеттің төңірегіндегі Троссах ормандарының негізгі бөлігін (Троссах шатқалы да кіреді) қамтитын аймақ, «Ұлы Троссах орманы» ұлттық табиғи қорығы аталымымен ұлттық табиғи қорық ретінде жарияланды. Қорық «дамып келе жатқан орман» деп есептеледі және оны Шотландияның Орман және Жер басқармасы, Шотландияның RSPB және Шотландияның Woodland Trust бірлесіп басқарады. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) қорықты II санаттағы қорғалатын аумақ ретінде жіктеген. Жобаның мақсаты – қара қарақұйрық, алтын бүркіт, оспрей, жабайы мысық, қарағайлы мартен, қызыл сүрегі, су құйрығы және сусар сияқты Ұлыбританияда сирек кездесетін түрлерге қолайлы орта жасайтын әртүрлі ландшафт құру.

Басқа қорғау атаулары

Троссахтардың шағын аумағы (378 га) қазіргі табиғи орманның маңыздылығына байланысты Ерекше қорғау аймағы ретінде қорғалады. Троссахтар сондай-ақ ұлттық көркі аймақ деп белгіленген, Шотландиядағы осындай 40 аймақтың бірі болып табылады, олар ерекше көрікті жерлерді анықтау және оларды тиімсіз құрылыстан қорғау мақсатымен анықталған. Троссахтардағы Орман және жерді басқару агенттігіне қарасты орман шаруашылығы аумақтары Елизавета патшасының орман паркінің құрамына кіреді, ал бүкіл аймақ Лох-Ломонд және Троссахтар ұлттық паркінің шегінде орналасқан.

Үкімет және саясат

Троссакс аймағы Стирлинг кеңесінің аумағының бір бөлігін құрайды; ең төменгі деңгейде Троссакс қоғамдық кеңесі жұмыс істейді. Аймақ Перт тіркеу округінің құрамына кіреді, округтің батыс бөлігінде және Стирлинг округінің шекарасына жақын орналасқан. Аймақ Шотландия Парламентінде Стирлинг сайлау округінің бөлігі ретінде өкілдік етіледі, ол көпшілік дауыспен (бірінші орын алған) бір Шотландия Парламенті мүшесін (MSP) сайлайды. Аймақ сондай-ақ Mid Scotland and Fife сайлау аймағының бір бөлігі болып табылады, ол тоғыз округтік MSP-лерге қосымша жеті мүше сайлайды, бұл аймақ үшін пропорционалды өкілдікті қамтамасыз етеді. Вестминстерде Троссакс аймағы да Стерлинг деп аталатын округтың бөлігі ретінде өкілдік етіледі, бірақ бұл округтің, көпшілік дауыспен бір Парламент мүшесін (MP) сайлайтын, Шотландия Парламенті округінен шекаралары өзгеше.