Жорди Савалл: Ерте музыканың шебері және дәуірлердің сазды көпірі
Jordi Savall
Жорди Савалл – испандық дирижер, композитор, виола да гамба шебері. Ерте музыканы зерттеуші, оны насирлап, түрлі дәуірлер мен мәдениеттерді үйлестіреді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испандық каталондық музыкант, дирижер және композитор (1941 жылы туған)
Spanish Catalan musician, conductor and composer (born 1941)
Жорди Савалл и Бернадет (; 1 тамыз 1941 жылы туған) – испандық дирижер, композитор және виола да гамба шебері. 1970 жылдардан бері ол батыс ерте музыкасы саласындағы маңызды тұлғалардың бірі болып табылады және заманауи орындау мен жазуда виола отбасы аспаптарын (әсіресе виола да гамбаны) танымал етуге үлкен үлес қосты. Ерте музыка тарихшысы ретінде оның репертуарында орта ғасырлық, Ренессанс және барокко кезеңдерінен бастап классикалық және романтикалық кезеңдерге дейінгі музыкалар бар. Ол өз жұмысына батыс емес музыкалық дәстүрлерді де енгізді, соның ішінде құлдық туралы деректі фильм үшін африкалық халық музыкасын пайдаланды.
Jordi Savall i Bernadet (; born 1 August 1941) is a Spanish conductor, composer and viol player. He has been one of the major figures in the field of Western early music since the 1970s, largely responsible for popularizing the viol family of instruments (notably the viola da gamba) in contemporary performance and recording. As a historian of early music his repertoire features everything from medieval, Renaissance and Baroque through to the Classical and Romantic periods. He has incorporated non western musical traditions in his work; including African vernacular music for a documentary on slavery.
Музыкалық білім беру
Музыкалық білімін алты жасында туған қаласы Игуаладағы мектеп хорында (1947–1955) бастады. Барселона музыка консерваториясын бітіргеннен кейін (1959–1965 жылдары оқыған), ол ерте музыкаға маманданды, Энрик Гисперттің жетекшілігімен Барселонаның Ars Musicae тобымен ынтымақтастық жасады, Швейцарияның Базель қаласындағы Schola Cantorum Basiliensis-те (1968–1970) Август Венцингерден дәріс алды және 1974 жылы Венцингерден кейін Schola Cantorum Basiliensis-те виола да гамба профессоры қызметін атқарды.
His musical training started at age six in the school choir of his native Igualada (1947–55). After graduating from the Barcelona's Conservatory of Music (where he studied from 1959 to 1965) he specialized in early music, collaborating with Ars Musicae de Barcelona under Enric Gispert, studying with August Wenzinger at the Schola Cantorum Basiliensis in Basel, Switzerland (1968–70) and eventually succeeding Wenzinger in 1974 as professor of viola da gamba at the Schola Cantorum Basiliensis.
Ансамбльдер
1974 жылы ол әйелі сопрано Монсеррат Фигерас, Лоренцо Альперт және Хопкинсон Смитпен бірге Hespèrion XX ансамблін (2000 жылдан бастап Hespèrion XXI деп аталады) құрды. Hespèrion XX өте жоғары музыкалық күшпен және максималды тарихи дәлдікпен сипатталатын орындау стилін ұстанды. 1987 жылы Барселонаға оралып, он сегізінші ғасырға дейінгі музыкаға арналған вокалдық ансамбль – Каталония Корольдік капелласын құрды. 1989 жылы ол Барокко дәуірін баса назарда ұстайтын, бірақ кейде классикалық және тіпті романтикалық музыканы да орындайтын Le Concert des Nations оркестрін құрды, мысалы, Хуан Крисостомо Арриаганың «Синфония [por] Grande Orquesta» (1806–1826) шығармасын. Соңғы кезде Савалл отбасы мүшелерімен бірге өнер көрсетіп жүр. Отбасылық ансамбльге оның әйелі Монсеррат Фигерас (2011 жылы қайтыс болды) және олардың екі баласы – Арианна мен Ферран кіреді. Арианна анасы сияқты арфада ойнайды және ән айтады; Ферран теорбода (бас лютня) ойнайды және отбасымен ғана емес, Барселонаның джаз клубтарында да ән айтады. Савалл мен оның ансамбльдері көптеген жазбаларында және концерттерінде батыс емес музыкалық дәстүрлерді, соның ішінде 3MA ансамблінің музыканттары орындаған африкалық халық музыкасын (Дрисс эль Малуми, Баллаке Сиссоко, Раджери) пайдаланды, мысалы, «Les Routes de l’Esclavage» (Құлдық жолдары) (2017) шығармасында. «Orient Occident» атты өнер көрсетулерінде және альбомдарында Савалл мен Таяу Шығыстың музыканттары ортағасырлық Аль-Андалус, Сирия, Марокко және Түркиядан шыққан дәстүрлі араб, христиан және сефард музыкасын ұсынды. Бұған қоса, Савалл музыкалық фестивальдер ұйымдастырды, мысалы, Оңтүстік Франциядағы Фонфройд аббаттығындағы «Музыка және тарих» фестивалі және Каталонияның тарихи монастырьларында өткізілетін Жорди Савалл фестивалі.
In 1974 he formed the ensemble Hespèrion XX (known since 2000 as Hespèrion XXI), together with his wife soprano Montserrat Figueras, Lorenzo Alpert and Hopkinson Smith. Hespèrion XX favored a style of interpretation characterized simultaneously by great musical vitality and maximum historical accuracy. In 1987 he returned to Barcelona to found La Capella Reial de Catalunya, a vocal ensemble devoted to pre eighteenth century music. In 1989 he founded Le Concert des Nations, an orchestra generally emphasizing Baroque period, but sometimes also Classical and even Romantic music such as, for example, Sinfonía [por] Grande Orquesta by Juan Crisóstomo Arriaga) (1806–1826). More recently Savall has performed with family members. The family ensemble has included his wife Montserrat Figueras (who died in 2011) and their two children, Arianna and Ferran. Arianna plays the harp and sings, like her mother; Ferran plays the theorbo (bass lute) and sings, not only with his family, but also in Barcelona jazz clubs. In several of his recordings and concerts, Savall and his ensembles have incorporated non western musical traditions, including African vernacular music played by musicians of the ensemble 3MA (Driss el Maloumi, Ballake Sissoko, Rajery) in Les Routes de l’Esclavage or The Routes of Slavery (2017). In their performances and albums titled Orient Occident, Savall and musicians from the Middle East have presented traditional Arabic, Christian and Sephardic music, originating from medieval Al Andalus, Syria, Morocco and Turkey. Additionally, Savall has created music festivals, such as the Festival musique et histoire in the Fontfroide Abbey in southern France and the Jordi Savall Festival, set in historic monasteries of Catalonia.
Жеке өмір
Савалл 1968 жылдан Монсеррат Фигерас қайтыс болған 2011 жылға дейін оның әйелі болды. Олардың Арианна Савалл деген қызы мен Ферран Савалл деген ұлы болды. 2017 жылы Жорди Савалл испан философы Мария Бартелске үйленді.
Savall was married to Montserrat Figueras from 1968 to her death in 2011. They had a daughter, Arianna Savall, and a son, Ferran Savall. In 2017, Jordi Savall married the Spanish philosopher Maria Bartels.
Жазбалар
Саваллдың дискографиясы 200-ден астам жазуды қамтиды. Бастапқыда EMI Classics компаниясымен жазба жасаған, кейін 1975 жылдан бастап Мишель Бернштейннің Astrée лейблінде жазған, ал 1998 жылдан бері өзінің Alia Vox лейблінде жазуларын шығарып келеді.
Savall's discography includes more than 200 recordings. Originally recording with EMI Classics, and then from 1975 on Michel Bernstein's Astrée label, since 1998 he has recorded on his own label, Alia Vox.
Танымал мәдениетте
Савалл мен оның әйелі Монсеррат Фигерас – түрік жазушысы Энис Батурдың 2009 жылғы «Сыр» романының кейіпкерлері. Роман сюжеті Саваллға жасалған күтпеген туған күн тойын қамтиды.
Savall and his wife Montserrat Figueras are characters in a 2009 novel Sır (Secret), by Turkish writer Enis Batur. The plot includes a surprise birthday party for Savall.