Кіріспе
Пая Лебар әуе базасы – Сингапур Республикасы Әуе Күштеріне (RSAF) тиесілі, Сингапурдың шығыс аймағындағы Пая Лебар қаласындағы Airport Road көшесінде орналасқан әскери әуе базасы. Әуе базасының ұраны – "Дайындық арқылы күш". Ол 1954 жылы Калланг әуежайының орнына Сингапур халықаралық әуежайы ретінде салынған. 1980 жылы азаматтық әуежай Чангиге көшірілгеннен кейін әуежайды басқару RSAF-қа берілді және база Пая Лебар әуе базасы деп аталды. Қалалық дамыту басқармасының (URA) жоспарына сәйкес, Пая Лебар әуе базасы 2030 жылға қарай жабылуға тиіс, оның орнына жаңа қала құрылысы үшін тұрғын үйлер мен коммерциялық ғимараттар салынады. RSAF Чанги және Тенгах сияқты елдің басқа әуе базаларына көшіріледі, олар 2020 жылдары кеңейтіледі.
The Paya Lebar Air Base is a military airbase of the Republic of Singapore Air Force (RSAF) in Singapore located at Airport Road in Paya Lebar, in the eastern region of Singapore. The airbase goes by the motto of Strength Through Readiness. It was originally built in 1954 as Singapore International Airport to replace Kallang Airport; control of the airport was transferred to RSAF in 1980 when it was renamed Paya Lebar Air Base, following the relocation of the civilian airport to Changi. Under the Urban Redevelopment Authority (URA)'s Master Plan, Paya Lebar Air Base is scheduled to be decommissioned by around 2030 to make way for residential and commercial developments as a new town, with the RSAF relocating to other airbases throughout the country such as at Changi and Tengah, which will be expanded throughout the 2020s.
Тарих
Әуежай 1952-1955 жылдары салынды және сол жылдың 20 тамызында Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы Алан Леннокс Бойд оны ашты. Жобаның архитекторы Дж. Дж. Брайан болды, ол Азияның басқа аймақтарында әуежайлар салу тәжірибесі бар инженер-құрылысшы еді. Бұл сол кездегі Малайя әуе компаниясының екі хабының бірі болды, және авиакомпания 1958 жылы Qantas компаниясынан жалға алынған DC-4 ұшағымен Гонконгқа ұшып, Оңтүстік-Шығыс Азиядан тыс алғашқы рейсін жүзеге асырды. Келесі бірнеше жылда турбовинтті ұшақтар енгізілді, содан кейін компанияның атауы Малайзия әуе жолдары деп өзгертілді. 1962 жылы әуе қорғанысын әскери қорғаныспен қамтамасыз ету үшін RAF/Сингапурдың бірлескен әуе қозғалысын бақылау қызметі құрылды. Сол кезде British Eagle компаниясының Britannia ұшақтары британдық әскерге көлік қызметін көрсетті. Comet 4C ұшақтары жиі кездесетін трафик болды, ал жаңа VC10 ұшағы ұшу уақытын қысқартты, бұл Britannia ұшағымен тоқтаулармен 24 сағатқа созылған сапардан гөрі тиімді болды. 1966 жылы компания Сингапурға көбірек назар аударды, Boeing 707 ұшақтарын сатып алып, штаб-пәтерін осы елге көшірді және өзін Малайзия Сингапур әуекомпаниясы деп атады – оның ерекше белгісі флуоресцентті сары түстің болуы еді. Оның негізгі хабы Пая Лебар болды, және қызметтер Солтүстік Азияға қарай кеңейе бастады. 1979 жылдан 1980 жылға дейін British Airways, Singapore Airlines компаниясымен бірлесіп, Лондонның Хитроу әуежайынан Сингапурдың Пая Лебар қаласына суперсондық Concorde рейстерін іске қосты. Малайзия Сингапур әуекомпаниясы 1972 жылы таратылды, нәтижесінде авиакомпания екіге бөлінді: Малайзия әуекомпаниясы және Сингапур әуекомпаниясы құрылды – соңғысы барлық 707 ұшақтарын өзінде сақтап қалды, ал Сингапур әуекомпаниясы Пая Лебарда орналасты. 1970-1975 жылдар аралығында жолаушылар саны 1,7 миллионнан 4 миллионға дейін өсті. Әуежай тұрғын үйлермен шектелгендіктен, оны қолдану үшін кейбір жұмыстар жасалса да, 1975 жылы жаңа әуежайдың құрылысы басталды және ол 1981 жылы ашылды. Пая Лебар азаматтық рейстерге жабылды, IATA әуежай коды SIN және ICAO әуежай коды WSSS жаңа ашылған Чангидегі азаматтық әуежайға берілді.
Әскери мақсатқа қайта құру
Сингапур халықаралық әуежайы 1967 жылдың соңынан бастап әскери әуе базасына біртіндеп айналдырыла бастады. Сол жылы Сингапур Республикасы Әуе күштерінің, Қорғаныс министрлігінің чартерлік рейстерімен және шетелдік әскери ұшақтармен келетін жолаушылар мен жүктерді қабылдау үшін Әуе қозғалысы орталығы салынды. Алғашқы терминал ғимараты (жасыл түспен боялған), техникалық қызмет көрсету ангары және басқару мұнарасы сақталды. Терминал мен ангарларға кіруге тыйым салынған, олар сымды тормен жабылды. 1981 жылы Сингапур Чанги әуежайы ашылғанда толыққанды әскери әуе базасына айналды және сол жылы Пая Лебар әуе базасы (PLAB) деп атау өгерді.
АҚШ Әуе күштері қолданады
Сингапурдың рұқсатымен Пая Лебар әуе базасын АҚШ Әуе күштері мен АҚШ Әскери-теңіз күштері (соның ішінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері авиациясы) әртүрлі ұшу бөлімшелері стратегиялық жанармай құю аялдамасы және транзит бекеті/пункті ретінде пайдаланады. 1991 жылдың 31 қазанынан бастап базаны 497-ші ұрыс-жаттығу эскадрильясы басқа ұшу операциялары үшін тұрақты түрде пайдаланады. Пая Лебар әуе базасы сонымен қатар АҚШ Әуе күштерінің VIP ұшақтарын қабылдайды, олардың ішінде Air Force One ұшағы да бар, мысалы, президент Джордж В. Буштың 2003 жылғы қазан және 2006 жылғы қараша айларында Сингапурға жасаған екі сапары кезінде. Вице-президент Дик Чейниді алып бара жатқан Air Force Two ұшағы да 2007 жылы Австралиядан келе жатқанда жанармай құю үшін тоқтады және кішігірім жөндеуден өтті. АҚШ қорғаныс министрі Сингапурға келгенде Әскери-әуе күштерінің Boeing 747 200 E 4B ұшағы, сондай-ақ Мемлекеттік хатшыны тасымалдайтын Boeing 757 C 32A ұшағы базаға тұрақты түрде қонады. 2009 жылдың 14 қарашасында президент Барак Обаманы алып баратын Air Force One АТЭЫК Сингапур 2009 саммитіне қатысу үшін Пая Лебар әуе базасына қонды. 2018 жылдың 10 маусымында президент Дональд Трамп Солтүстік Корея – АҚШ саммитіне қатысу үшін Boeing VC 25A ұшағымен әуе базасына қонды. Солтүстік Корея басшысы Ким Чен Ын оның орнына Air China Boeing 747 чартерлік рейсімен Чанги әуежайына қонды. 2021 жылдың 22 тамызында вице-президент Камала Харрис ресми сапармен әуе базасына келді.
2018 Солтүстік Корея-АҚШ саммиті
PLAB 2018 жылдың 12 маусымында президент Дональд Трамп пен төраға Ким Чен Ын арасындағы Солтүстік Корея – АҚШ саммитіне Air Force One-ды қабылдау үшін таңдалды. Баспасөздің алғашқы хабарлары Кимнің "Ильюшин Ил-62" ұшағы PLAB-қа қонатынын болжады, бірақ оның ұшағы Сингапур Чанги әуежайына қонды. 2018 жылдың 6 маусымында Сингапур авиациялық билігі 11-13 маусым күндері әуе кеңістігіне уақытша шектеулер енгізілгенін хабарлады. Сингапур Чанги әуежайына келген ұшақтардан қону-көтеру жолағын пайдалануға қатысты шектеулермен бірге жылдамдықты төмендету талап етілді. Ұшқыштарға Пая Лебар әуе базасынан қашықтық сақтау туралы да ескертілді. Саммит аяқталғаннан кейін Трамп пен Air Force One Сингапур уақыты бойынша сағат 18:30-да PLAB арқылы Сингапурдан ұшып кетті.
Пайдаланудан шығару
Әуе базасы 2030 жылдан бастап қолданыстан шығарылуы күтілуде. 2020 жылдар бойында Теках әуе базасы мен Чанги әуе базасында кеңейту жұмыстары жүргізілуде, бұл RSAF активтерін әуе базасы жабылуынан кейін көшіруге дайындалу мақсатында жасалып жатыр. Әуе базасы жабылуына байланысты, Сингапурдың орталық бизнес ауданында (CBD) қолданылып келген, егер арнайы рұқсат алынбаса, ғимараттардың биіктігін 280 метрмен шектеуші ережелер алынып тасталады, ал әуе базасының аумағы тұрғын үйлер, кеңселер, фабрикалар мен саябақтардан тұратын жаңа қалаға айналдырылады. Ескі әуе базасының кейбір бөліктері (мысалы, ұшу-қону жолағы) оның тарихын сақтау мақсатында парктер мен мұражайлармен бірге жаңа қала құрамына енгізіледі.
Мұра
Сингапурдың алғашқы ірі халықаралық әуежайы болғандықтан, ескі жолаушылар терминалы мен басқару мұнарасы әлі де тұр, бірақ қазір оларда әуе күштерінің бөлімшелері орналасқан және оларға қауымдастық кіруге тыйым салынған. Дегенмен, ішкі кеңістіктің көп бөлігі сақталған күйінде және құрылысы аяқталған кезден бері дерлік толығымен өзгеріссіз. Бұрын ескі жолаушылар терминалына дейін созылған жол, бүгінде де Әуежай жолы деп аталады.
Әуе күштерінің мұражайы
RSAF әуе күштері музейін ұстап тұрады, ол көпшілікке ашық және әуе күштерінің тарихы мен қабілеттерін көрсетеді. Музей 400 Airport Road, Сингапур 534234 мекенжайында, әуе базасының қасында орналасқан. 2015 жылы экспонаттар жаңартылып, толықтырылды.