Кіріспе

Газеттің немесе веб-сайттың бірінші бетінің жоғарғы бөлігі.

"Қаптаманың үсті" – газеттің немесе таблоидтің бірінші бетінің жоғарғы жартысы, онда маңызды жаңалық немесе фотосурет орналастырылады. Газеттер көбінесе клиенттерге бүктеліп қойылады, сондықтан беттің жоғарғы жартысы ғана көрінеді. Сондықтан, "қаптаманың үстінде" орналасқан материал редакторлардың пікірінше, газетті сатып алуға ынталандыруы мүмкін. Балама ретінде, бұл редакторлардың мақаланың күнінің ең маңызды жаңалықтарының бірі деп шешкенін көрсетеді. Сонымен қатар, жарнама берушілер де осы бөлікті артық көреді, себебі газет тіректе тұрғанда да ол ең көзге түсетін және көрінетін жер. Бұл термин жалпы мағынада ең көзге түсетін немесе ең маңызды нәрселерді білдіру үшін де қолданылады. "Қаптаманың үсті" веб-дамытуда да қолданылады, ол веб-беттің прокруткасыз немесе сілтемелерге басусыз көрінетін бөлігін көрсетеді. Ал сілтемелер арқылы қол жетімді бөліктерді кейде "сілтемеден кейін" деп атайды.

Веб-дизайнда

Веб-сайт дизайнында (жылдырмадан жоғары) "қатпардың үстінде" термині веб-беттің жылдырмастан көрінетін бөлігін білдіреді. Экран өлшемдерінің үлкен айырмашылығына байланысты, қатпарды анықтайтын пиксельдер санына нақты анықтама жоқ. Себебі әртүрлі экран ажыратымдылығы веб-сайттың әртүрлі бөліктерін жылдырмастан көрсетеді. Жағдайды одан әрі қиындататыны, көптеген веб-сайттар браузер терезесінің мөлшеріне байланысты макетін өзгертеді, сондықтан қатпар беттің тұрақты ерекшелігі емес. 2006 жылы Якоб Нильсен жүргізген зерттеу көрсеткендей, веб-сайтқа келген келушілердің 77%-ы жылдырмайды, демек, олар веб-сайттың тек қатпардың үстіндегі бөлігін көреді. Эми Шейд пен NNgroup жариялаған соңғы мақалада пайдаланушылардың қатпардың үстіндегі және астындағы мазмұнға қатысты көзқарасында орташа есеппен 84% айырмашылық бар екені айтылады, қатпардың астында назар аударудың күрт төмендеуі байқалады. Бүгінгі таңдағы көптеген веб-дизайн кеңестері дизайнерлерді маңызды ақпаратты веб-сайттың жоғарғы бөлігіне орналастыруға, сонымен қатар пайдаланушылыққа және дизайнға басымдық беруге шақырады. Дегенмен, көптеген веб-жарнама компаниялары жарнамаларды қатпардың үстінде орналастыруды талап етеді. Google жүргізген маркетингтік зерттеулер көрсеткендей, жарнаманың көрінуіне оның қатпарға қатысты орналасуы әсер етеді, себебі қатпардан төмен қарай едәуір төмендеу байқалады. Әр компания өз анықтамасын қолданады. Мысалы, BlogHer жарнамалық желісі қатпарды беттің жоғарғы 768 пикселі деп анықтайды. FoodieBlogRoll жарнамалық желісі қатпарды жоғарғы 1000 пиксел деп анықтайды.

Басқа нұсқалар

Газеттерде басылып шығатын мақалалар "қосылған сызықтың астында" орналасқан деп есептеледі. Интернеттегі іздеу сұранысының нәтижелері де осыған ұқсас болады. Көптеген веб-сайтты оңтайландыру жұмыстары бағытталған сөздерге немесе тіркестерге арналған ең жоғары "іздеу көрсеткіші" немесе "ранг" орнын (мүмкіндігінше бірінші орынға жақын) алу үшін жасалады. Табиғи немесе "органикалық" веб-сайтты оңтайландыру тәсілдерін қолдану жоғары көрсеткішке қол жеткізудің стандартты тәсілі болып келді, нәтижесінде веб-сайт іздеу нәтижелерінің беттерінде, әсіресе бірінші бетте "қосылған сызықтың үстінде" көрінеді. Бұл термин резюме мен өмірбаянның (CV) дизайнына қатысты сирек қолданылады, онда ең маңызды және жұмысқа қатысты ақпарат оқырманның назарын аудару үшін "ыстық аймақ" деп аталатын жоғарғы үштен бір бөлігінде болуы керек. Қазіргі уақытта көптеген үміткерлер құжаттарын электрондық түрде жібереді және өтініштер енді конвертке сыйымды болу үшін үш бөлікке бүктеліп жіберілмейді, бірақ тарату әдісі өзгергенімен, кеңес өз маңыздылығын жоймайды.

Қиылыстың асты

"Беттік жиек астында" дегеніміз – газеттің немесе таблоидтың бірінші бетінің алғашқы жартысында орналаспаған, демек, көз тарта алмайтын бөліктері. Бұл термин веб-беттің төмен қарай прокрулдағанға дейін көрінбейтін бөлігін де білдіреді. Apple компаниясы Samsung компаниясының дизайнды бұзбағаны туралы мәлімдеме жасауға міндеттелген кезде, наразылықтар туды, себебі оның Ұлыбританиядағы веб-сайтындағы JavaScript коды мәлімдемені "беттік жиек астында" жасырып қалды.